Postanowienie NSA z 8 maja 2013 r., I OZ 299/13

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 8 maja 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J.J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 marca 2013 r. sygn. akt VII SO/Wa 54/12 o przyznaniu prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego

Sprawa

w sprawie z wniosku J.J w przedmiocie wymierzenie grzywny Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu postanawia oddalić zażalenie.

Skład

Sędzia NSA Małgorzata Borowiec przewodniczący

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 7 marca 2013 r., sygn. akt VII SO/Wa 54/12, po rozpoznaniu wniosku J.J. z dnia 10 listopada 2012 r., przyznał mu prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. W uzasadnieniu podał, że zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej w skrócie P.p.s.a.), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Podkreślił, że zasadą jest, iż strony ponoszą koszty związane ze swym udziałem w postępowaniu. Instytucja przyznania prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób ubogich, do których można przykładowo zaliczyć bezrobotnych bez prawa do zasiłku lub osoby całkowicie pozbawione, ze względu na okoliczności życiowe, środków do życia. Obejmuje zatem takie osoby, które ze względu na niskie dochody lub ich brak oraz szczególną sytuację życiową, mimo poczynionych oszczędności w wydatkach i przy największej staranności nie mogą ponieść tych kosztów.

Zdaniem Sądu pierwszej instancji, w niniejszej sprawie wnioskodawca w złożonym wniosku oraz nadesłanych wyjaśnieniach wykazał, że spełnia przesłanki, o których mowa w art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Utrzymuje się on bowiem z żebractwa, a żywność i lekarstwa otrzymuje od osób życzliwych. Nie wykonuje ponadto żadnej pracy zarobkowej, nie otrzymuje zasiłku dla bezrobotnych, ani innych świadczeń stałych lub okresowych, nie jest także emerytem lub rencistą. Nie podejmuje prac dodatkowych, dorywczych, sezonowych czy na podstawie umowy zlecenia, zamieszkuje w domu, do którego nie ma tytułu prawnego i nie ponosi z tego tytułu żadnych kosztów związanych z utrzymaniem nieruchomości. Nie uzyskuje również żadnej pomocy od rodziny, znajomych, organizacji społecznych lub państwowych oraz nie posiada oszczędności. Mając na względzie powyższe okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że sytuacja materialna wnioskodawcy jest trudna i stanowi pozytywną przesłankę do przyznania prawa pomocy.

W piśmie z dnia 26 marca 2013 r. Okręgowa Izba Radców Prawnych [...] wyznaczyła radcę prawnego [...] jako pełnomocnika z urzędu dla J.J. w niniejszej sprawie.

Powyższe postanowienie z dnia 7 marca 2013 r. stało się przedmiotem zażalenia J.J. do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W uzasadnieniu zażalenia podniósł przede wszystkim argumenty dotyczące merytorycznego rozpoznania jego sprawy. Oświadczył ponadto, iż cofa swój wniosek o przyznanie prawa pomocy z dnia 10 listopada 2012 r. oraz wypowiada pełnomocnictwo wyznaczonemu mu pełnomocnikowi z urzędu.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Ustawodawca użył w tym przepisie zwrotu "gdy wykaże", co oznacza, że wnioskodawca ma obowiązek udowodnić i przekonać Sąd, że znajduje się w sytuacji w nim określonej (por. "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym – komentarz"; B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka – Medek; wydanie II – Kantor Wydawniczy ZAKAMYCZE 2006; str. 554).

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, po przeanalizowaniu argumentów wnioskodawcy oraz załączonych przez niego dokumentów, należy stwierdzić, iż Sąd pierwszej instancji trafnie wywiódł, iż złożony w niniejszej sprawie wniosek o przyznanie prawa pomocy zasługiwał na uwzględnienie.

Należy również wyjaśnić wnioskodawcy, iż jego oświadczenie o cofnięciu wniosku o przyznanie prawa pomocy, zawarte w zażaleniu na powyższe postanowienie, nie może odnieść zamierzonego przez niego skutku, bowiem wniosek ten został już rozpatrzony.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 z związku z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.