Postanowienie NSA z 30 kwietnia 2020 r., I OZ 299/20

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 30 kwietnia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Spółki dla zagospodarowania Wspólnoty gruntowej we wsi W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 23 stycznia 2020 r., sygn. akt III SA/Łd 971/19 o odrzuceniu skargi Spółki dla zagospodarowania Wspólnoty gruntowej we wsi W. na postanowienie Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] października 2019 r., znak [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania

Sprawa

w sprawie wprowadzenia zmian w rejestrze ewidencji gruntów i budynków postanawia: oddalić zażalenie.

Skład

Sędzia NSA Jolanta Sikorska przewodniczący

Uzasadnienie

Spółka dla zagospodarowania Wspólnoty gruntowej we Wsi W. (dalej także jako spółka) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi przedmiotową skargę na postanowienie Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z [...] października 2019 r. Pod skargą podpisał się S. K. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z 21 listopada 2019 r. S. K. w imieniu Wspólnoty Wsi W. wezwany został do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez złożenie dokumentu wykazującego umocowanie do wniesienia skargi i określającego sposób reprezentacji strony skarżącej zgodnie z art. 29 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325; dalej "p.p.s.a."), do wskazania numeru identyfikacyjnego REGON bądź NIP oraz do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 100 zł – w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwania doręczono mu 27 listopada 2019 r. Jednakże przy doręczaniu zarządzenia wzywającego do uzupełnienia braków formalnych podano rygoru jego niewykonania.

S. K. 3 grudnia 2019 r. wpłacił 100 zł tytułem wpisu od skargi i złożył pismo, w którym wskazał, że "spółka istnieje na papierze, ponieważ urzędnicy tak chcieli". Wyjaśnił, że nie będzie występować o nadanie spółce NIP, ponieważ grunty Wspólnoty Wsi W. były podzielone na działki i statut podpisał Wójt Gminy Wartkowice, a nie udziałowcy. Do pism załączył kserokopię "Upoważnienia" z 22 sierpnia 2018 r., z którego wynika m.in., że Zarząd Wspólnoty Wsi W. upoważnia S. K. do reprezentowania Wspólnoty Wsi W. do prowadzonych scaleń oraz zestabilizowania granic gruntów należących do Wspólnoty Wsi W. oraz z 22 października 2016 r., z którego wynika m.in., że Zarząd Wspólnoty Wsi W. upoważnia S. K. do reprezentowania Wspólnoty Wsi W. do odzyskania przez Wspólnotę Wsi W. mienia, którego została pozbawiona przez Starostwo Powiatowe w Poddębicach.

Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z 9 grudnia 2019 r. ponownie wezwano skarżącego do uzupełnienia braków formalnych skargi przez złożenie:

1. Statutu wspólnoty gruntowej Wsi W.;
2. Uchwały dotyczącej składu osobowego Zarządu wspólnoty gruntowej Wsi W.;
3. Zarządzenia Wójta Gminy Wartkowice w sprawie zatwierdzenia Statutu Wspólnoty gruntowej;
4. Pełnomocnictwa udzielonego przez Zarząd Wspólnoty gruntowej Wsi W. dla S. K. do reprezentowania spółki przed wojewódzkim sądem administracyjnym.

Strona skarżąca została pouczona, że nieusunięcie ww. braków formalnych skargi w terminie spowoduje odrzucenie skargi.

Wezwanie doręczono S. K. 16 grudnia 2019 r.

W dniu 20 grudnia 2019 r. S. K. zwrócił się o wystąpienie do Sądu Rejonowego w L. o akt zakupu łąki od Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej w P. z 1999 r. Do pisma załączył kserokopie: pełnomocnictwa z 23.08.2009 r. upoważniającego S. K. do reprezentowania interesów dotyczących Wspólnoty Wsi W. z podpisami uczestników zebrania wiejskiego, pełnomocnictwa Zarządu Wspólnoty Wsi W. dla S. K. do reprezentowania Wspólnoty przed sądami i wszystkimi urzędami, zarządzenia nr 2/10 Wójta Gminy Wartkowice z 15.12.2010 r. w sprawie zatwierdzenia Statutu Wspólnoty gruntowej we Wsi W. oraz dokumentów dotyczących działek.

Zaskarżonym postanowieniem z 23 stycznia 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odrzucił przedmiotową skargę. W uzasadnieniu, powołując się na art. 28 i 29 p.p.s.a., wskazał, że w sprawie stroną skarżącą jest Spółka dla zagospodarowania Wspólnoty gruntowej we wsi W. Ustawa z 29 czerwca 1963 r. o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych (t.j.: Dz. U. z 2016 r. poz. 703 ze zm.) reguluje sposób powstania i określa status wspólnoty gruntowej. Stosownie do art. 15 ust. 1 ww. ustawy spółka do sprawowania zarządu nad wspólnotą jest osobą prawną i działa na podstawie statutu. Statut spółki powinien określać m.in. organy spółki, sposób ich powoływania i zakres działania (art. 17 pkt 3 ww. ustawy). Statut spółki, jego zmiany, zatwierdza starosta w drodze decyzji. Z dniem, w którym decyzja o zatwierdzeniu statutu spółki stała się ostateczna, spółka nabywa osobowość prawną (art. 18 ust. 1). Nazwa spółki i skład zarządu spółki oraz obszar wspólnoty gruntowej i wykazy osób uprawnionych do korzystania z tej wspólnoty podlegają z urzędu wpisowi do ewidencji gruntów (art. 18 ust. 2 ww. ustawy).

W niniejszej sprawie skarga została wniesiona przez skarżącą spółkę, a w jej imieniu pod skargą podpisał się S. K. Sąd stosownie do treści art. 29 p.p.s.a. dwukrotnie wezwał S. K. do wykazania prawa reprezentacji skarżącej spółki. Ten zaś nie przedłożył wymaganych dokumentów określonych w zarządzeniu z 21 listopada 2019 r. i 9 grudnia 2019 r. Nadesłane 20 grudnia 2019 r. pełnomocnictwo do reprezentowania strony jest kserokopią niepoświadczoną za zgodność z oryginałem oraz zawiera ogólne sformułowanie "przed sądami oraz przed wszystkimi urzędami", nie jest opatrzone datą, natomiast pełnomocnictwo z 23.08.2009 r. także jest kserokopią i z nadesłanych dokumentów nie wynika, czy upoważnienie w nim udzielone aktualne jest na dzień wniesienia skargi, tj. 22.10.2019 r. Przedłożono również kserokopię statutu. S. K. nie nadesłał uchwały dotyczącej składu osobowego Zarządu spółki, jak również pełnomocnictwa udzielonego przez zarząd spółki dla S. K. do reprezentowania spółki przed wojewódzkim sądem administracyjnym. Stosownie do art. 48 § 1 p.p.s.a. strona powołująca się w piśmie na dokument obowiązana jest na żądanie sądu złożyć oryginał dokumentu w sądzie jeszcze przed rozprawą. Zamiast oryginału dokumentu strona może złożyć odpis dokumentu, jeżeli jego zgodność z oryginałem została poświadczona przez notariusza albo przez występującego w sprawie pełnomocnika strony będącego adwokatem, radcą prawnym, rzecznikiem patentowym, doradcą podatkowym lub radcą Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej (art. 48 § 3 p.p.s.a.)

W powyższych okolicznościach Sąd pierwszej instancji uznał, że skarżąca spółka nie usunęła braków formalnych skargi poprzez złożenie dokumentów określających umocowanie do reprezentowania strony skarżącej. Brak jest możliwości stwierdzenia, czy S. K. na dzień wniesienia skargi jest osobą uprawnioną do jednoosobowej reprezentacji spółki.

Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 p.p.s.a. odrzucił skargę i zwrócił uiszczony wpis na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.

Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł S. K. w imieniu Wspólnoty Wsi W., wskazując, że do akt sprawy załączył wszystkie dokumenty związane z reprezentacją spółki, którymi dysponuje. Uważa, że skarga została wniesiona przez uprawniony podmiot.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zażalenie nie jest zasadne.

Zgodnie z art. 28 § 1 p.p.s.a. osoby prawne oraz jednostki organizacyjne mające zdolność sądową dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu. Stosownie do art. 29 p.p.s.a. przedstawiciel ustawowy lub organ albo osoby, o których mowa w art. 28, mają obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu.

Jak prawidłowo wskazał Sąd pierwszej instancji w zaskarżonym postanowieniu, zasady powstania i funkcjonowania spółek do sprawowania zarządu nad wspólnotą gruntową określa ustawa z 29 czerwca 1963 r. o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych (Dz. U. z 2016 r. poz. 703 t.j. ze zm.). Zgodnie z art. 15 ust. 1 tej ustawy spółka do sprawowania zarządu nad wspólnotą jest osobą prawną i działa na podstawie statutu. Statut spółki powinien określać m.in. organy spółki, sposób ich powoływania i zakres działania (art. 17 pkt 3 ww. ustawy).

Statut spółki nadesłany przez S. K. stanowi zaś, że organami spółki są m.in. ogólne zebranie członków i zarząd (§ 9 pkt 1 i 3). Do zakresu działania ogólnego zebrania członków należy w szczególności: uchwalanie statutu spółki oraz jego zmian i wybór przewodniczącego i pozostałych członów zarządu i ich zastępców, komisji rewizyjnej oraz ich odwoływanie (§12 ust. 1 pkt 1 i 2). Członków zarządu z ustaleniem ich funkcji wybiera ogólne zebranie członków spółki spośród siebie na okres 3 lat (§ 13 ust. 3). Do zakresu działania zarządu spółki należy w szczególności reprezentowanie spółki (§ 15 ust. 2 pkt 1).

Z powyższego wynika, że S. K., składając skargę w imieniu spółki, powinien wykazać swoje umocowanie stosownymi dokumentami. W okolicznościach niniejszej sprawy powinien on więc przedstawić: aktualny statut Spółki dla zagospodarowania Wspólnoty gruntowej we wsi W. zatwierdzony przez stosowny organ (obecnie Starostę w drodze decyzji, zaś wg stanu prawnego na 2010 r. – Wójta w drodze zarządzenia), uchwałę dotyczącą składu osobowego zarządu spółki, pełnomocnictwo udzielone przez zarząd do występowania w sprawie. S. K. nadesłał statut spółki oraz zarządzenie o jego zatwierdzeniu przez Wójta. Nie przedstawił natomiast kluczowej dla sprawy uchwały ogólnego zebrania członków spółki o wyborze członków zarządu spółki. Bez tej uchwały nie sposób bowiem określić, kto wchodzi w skład zarządu spółki, a tym samym ocenić, czy spółka ta skutecznie udzieliła pełnomocnictwa S. K. do występowania w niniejszej sprawie. Przedstawione przez niego upoważnienia nie są wystarczające do powyższej oceny.

W związku z powyższym za prawidłowe należy ocenić wezwanie S. K. przez Przewodniczącego Wydziału do złożenia stosownych dokumentów pod rygorem odrzucenia skargi. Z uwagi na fakt, że S. K. nie przedstawił na ww. wezwanie w zakreślonym terminie dokumentów wykazujących jego legitymację do występowania w imieniu spółki, Sąd pierwszej instancji prawidłowo odrzucił przedmiotową skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.

Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.