Uzasadnienie
Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z 2 kwietnia 2026 r., sygn. akt II SA/Sz 260/26, wezwano K.R. (dalej: skarżąca) do usunięcia braków formalnych skargi poprzez podpisanie skargi złożonej przy piśmie ogólnym do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na profilu PUE – kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym lub nadesłanie odpisu własnoręcznie podpisanej skargi, ponieważ skargi do sądów administracyjnych mogą być skutecznie wniesione jedynie przez e-PUAP bądź w sposób tradycyjny w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania pod rygorem odrzucenia skargi.
Przesyłka zawierająca powyższe wezwanie została podwójnie awizowana 15 i 23 kwietnia 2026 r. W zakreślonym terminie do skarżąca nie usunęła braków formalnych skargi.
Postanowieniem z 26 maja 2026 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odrzucił skargę wobec nieuzupełnienia jej braków formalnych.
Skarżąca złożyła zażalenie na powyższe postanowienie, zaskarżając je w całości. Postanowieniu zarzuciła, że organ pominął dokumenty, które zostały przez nią prawidłowo podpisane i wysłane drogą elektroniczną za pośrednictwem profilu zaufanego (ePUAP) w marcu 2026 r. W jej ocenie działanie organu narusza zasady postępowania i uniemożliwiło Sądowi dokonanie pełnej i obiektywnej oceny stanu faktycznego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z dyspozycją art. 46 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") każde pismo strony powinno zawierać podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika. Przepis ten znajduje odpowiednie zastosowanie wobec skargi (art. 57 § 1 ab initio p.p.s.a.). Natomiast w myśl art. 49 § 1 p.p.s.a. jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Zgodnie zaś z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. sąd zobligowany jest odrzucić skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi.
Skarżąca stoi na stanowisku, że wniesiona przez nią elektronicznie skarga wraz załącznikami została prawidłowo podpisana. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego stanowisko to należy uznać za nieprawidłowe.
Należy wyjaśnić, że w postępowaniu sądowoadministracyjnym istnieje możliwość wnoszenia pism drogą elektroniczną, jednak wymaga to zachowania pewnych standardów procesowych pozwalających na odpowiednią weryfikację tożsamości wnoszącego pismo. Zgodnie z art. 54 § 1a p.p.s.a. skargę w formie dokumentu elektronicznego wnosi się do elektronicznej skrzynki podawczej tego organu. W takim przypadku, w myśl art. 46 § 2a p.p.s.a., skarga powinna zawierać adres elektroniczny oraz zostać podpisana przez stronę albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym.
Definicję elektronicznej skrzynki podawczej statuuje art. 3 pkt 17 ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (tekst jedn. Dz.U. z 2025 r. poz. 1703 ze zm., zwanej dalej: u.i.d.p.), który pod tym pojęciem rozumie dostępny publicznie środek komunikacji elektronicznej służący do przekazywania dokumentu elektronicznego do podmiotu publicznego przy wykorzystaniu powszechnie dostępnego systemu teleinformatycznego. Nadto art. 3 pkt 13 u.i.d.p. stanowi, że elektroniczna platforma usług administracji publicznej (ePUAP) to system teleinformatyczny, w którym instytucje publiczne udostępniają usługi przez pojedynczy punkt dostępowy w sieci Internet. Podmiot publiczny udostępnia elektroniczną skrzynkę podawczą, która powinna spełniać standardy określone i opublikowane na ePUAP przez ministra właściwego do spraw informatyzacji, oraz zapewnia jej obsługę (art. 16 ust. 1a u.i.d.p.)
Jak wynika z akt sprawy, skarżąca złożyła skargę nie za pośrednictwem ePUAP, lecz przy piśmie ogólnym do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych poprzez Platformę Usług Elektronicznych ZUS, która stanowi narzędzie mające na celu ułatwienie dostępu do usług świadczonych przez ZUS. W świetle informacji umieszczonych na stronie internetowej ZUS (www.zus.pl/baza-wiedzy/o-platformie-uslug-elektronicznych-pue-/o-platformie-uslug-elektronicznych-pue-/informacje-dotyczace-pue) Platforma Usług Elektronicznych ZUS jest narzędziem, które ułatwia dostęp do usług świadczonych przez ZUS. Dzięki niemu osoba uprawniona może przejrzeć dane zgromadzone w ZUS, przekazać dokumenty ubezpieczeniowe, składać wnioski i otrzymywać na nie odpowiedzi, zadawać pytania i otrzymywać odpowiedzi z ZUS, umawiać się na wizyty w jednostce ZUS. Platforma PUE ZUS jest więc systemem teleinformatycznym funkcjonującym jedynie w ramach ZUS. Nie jest to jednak platforma właściwa do składania skarg na decyzje Prezesa ZUS do sądów administracyjnych i jako taka nie jest dostosowana do takich czynności pod względem technicznym.
W tym stanie rzeczy, z uwagi na okoliczność, że skarga (w formie elektronicznej) nie została wniesiona do elektronicznej skrzynki podawczej organu (poprzez platformę ePUAP – zgodnie z art. 54 § 1a p.p.s.a.), Sąd I instancji prawidłowo wezwał skarżącą do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez jej podpisanie kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym lub podpisem osobistym na podstawie art. 49 § 1 w zw. z art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a.
Wobec niedysponowania przez Sąd I instancji właściwym adresem elektronicznym skarżącej oraz brakiem możliwości doręczenia skarżącej wezwania poprzez PUE ZUS, powyższe wezwanie skierowano na adres zamieszkania skarżącej podany w treści skargi. Przesyłka zawierająca wezwanie została doręczona skarżącej w trybie art. 73 p.p.s.a., zatem w wyniku zasadnie przyjętej przez Sąd I instancji i niezakwestionowanej przez skarżącą fikcji doręczenia. Jak bowiem wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru, które stanowi dokument urzędowy i korzysta z domniemania prawdziwości oraz zgodności z prawdą tego, co zostało w nim stwierdzone, jak również z adnotacji urzędu pocztowego na kopercie – przesyłka sądowa została dwukrotnie awizowana 15 i 23 kwietnia 2026 r. i pozostawiona w placówce pocztowej na okres czternastu dni od dnia pierwszej awizacji.
Należy jednak wskazać, że Sąd I instancji błędnie przyjął, iż do skutecznego doręczenia przesyłki doszło 30 kwietnia 2026 r. Skoro, zgodnie z art. 73 § 3 p.p.s.a., czternastodniowy okres przechowywania przesyłki należy liczyć od dnia pierwszej awizacji, która miała miejsce 15 kwietnia 2026 r., to skutek doręczenia nastąpił po upływie czternastu dni, a więc 29 kwietnia 2026 r. W konsekwencji siedmiodniowy termin do uzupełnienia braków formalnych skargi nie mógł upływać 7 maja 2026 r., jak przyjął Sąd I instancji, lecz upływał 6 maja 2026 r. Okoliczność ta nie zmienia jednak faktu, że skarżąca w zakreślonym siedmiodniowym terminie nie uzupełniła braków formalnych skargi. Skarga podlegała zatem odrzuceniu, o czym Sąd I instancji zasadnie orzekł na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.
Z przedstawionych względów zażalenie podlegało oddaleniu na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a.