Postanowienie NSA z 23 stycznia 2015 r., I OZ 30/15

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 23 stycznia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 grudnia 2014 r., sygn. akt II SA/Wa 2222/13 odmawiające przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata

Sprawa

w sprawie ze skargi A. K. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie nakazu opróżnienia i przekazania w stanie wolnym lokalu mieszkalnego postanawia: oddalić zażalenie.

Skład

Sędzia NSA Ewa Dzbeńska przewodniczący

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 9 grudnia 2014 r., sygn. akt II SA/Wa 2222/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił A. K. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.

W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że pismem z dnia 5 listopada 2014 r. skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu kasacyjnym oraz ustanowienie adwokata do sporządzenia zażalenia na postanowienie z dnia 9 października 2014 r. w przedmiocie odrzucenia skargi kasacyjnej.

Zarządzeniem z dnia 12 listopada 2014 r. A. K. została wezwana do uzupełnienia ww. wniosku poprzez przedłożenie zaświadczenia o wysokości otrzymywanego aktualnie wynagrodzenia (brutto i netto), kserokopii dokumentów, poświadczających stałe koszty utrzymania i wyciągu z posiadanych rachunków bankowych.

Z przedłożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy, wynika że wydatki w gospodarstwie domowym wnioskodawczyni (z wyłączeniem zakupu żywności, środków czystości i odzieży) składają się z następujących kosztów miesięcznie: czynsz – 434 zł; telefon i internet - 200 zł; pożyczka gotówkowa w Banku PKO BP S.A. - 200 CHF; pożyczka w ZFŚS - 325 zł; pożyczka w Provident Polska - 300 zł; karta na basen -110 zł; ubezpieczenie na życie - 60 zł. Zgodnie z oświadczeniem A. K., jej dochód wynosi 2.760 zł brutto, posiada także 1/3 udziału w budynku mieszkalnym 42m² na działce o powierzchni 910m².

Rozpoznając złożony wniosek Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, iż nie zasługuje on na uwzględnienie.

Sąd I instancji zwrócił uwagę, że skarżąca pomimo wezwania do przedłożenia stosownych dokumentów nie wykazała ponoszenia większości wydatków wskazanych we wniosku o przyznanie prawa pomocy. W aktach sprawy nie ma bowiem żadnego dokumentu potwierdzającego wysokość czynszu za mieszkanie w kwocie 434 zł miesięcznie, spłaty pożyczki w kwocie 200 CHF i 300 zł miesięcznie, zakupu karnetu na basen (110 zł) i opłacenie składki na ubezpieczenie (60 zł). Wnioskodawczyni przedłożyła wyciąg z rachunków, które wskazują na wydatki, jak np. zakupy w sklepie spożywczym, na stacji paliw, w aptece itp. Ponadto przedłożono (słabo czytelny) rachunek za prąd w kwocie 137,61 zł i potwierdzenie przelewu za ubezpieczenie OC samochodu (459,48 zł), które jest wydatkiem periodycznym, raz do roku.

Z załączonej karty wynagrodzeń wynika, iż skarżąca osiąga miesięczny dochód w kwocie 4.098,42 zł brutto, a nie jak podała 2.760 zł brutto. Po potrąceniu kwot na ubezpieczenie społeczne (561,90 zł), zaliczki na podatek dochodowy (296 zł), ubezpieczenie zdrowotne (318,29 zł) i pozostałe potrącenia (610 zł - brak wskazania przez wnioskodawczynię z jakiego tytułu), zostaje jej kwota netto 2.311,99 zł.

W takiej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarżąca nie wypełnia ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy, a posiadany majątek i stałe dochody, wskazują, że uiszczenie wpisu w kwocie 100 zł i ustanowienie pełnomocnika z wyboru może się odbyć bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła A. K. Podniosła, iż przedstawiła wszelkie możliwe do zdobycia poświadczenia wydatków. Zaznaczyła, że koszty ubezpieczenia, karnetu na basen oraz spłaty pożyczki uwidocznione są na karcie wynagrodzeń. Do zażalenia skarżąca dołączyła także zaświadczenie z pracy o wysokości zarobków oraz pismo z administracji informujące o wysokości czynszu oraz potwierdzenia wpłat czynszu.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: zażalenie nie jest zasadne.

Zasadą ogólną postępowania przez sądami administracyjnymi jest ponoszenie przez stronę kosztów tego postępowania związanych z jej udziałem w sprawie (art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej powoływanej jako "P.p.s.a."). Z kolei zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 i 2 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

Z konstrukcji art. 246 § 1 P.p.s.a. wynika zatem, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, że znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy a rozstrzygnięcie Sądu w tej kwestii w dużej mierze zależy od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. Podkreślenia wymaga fakt, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zbadał przesłanki warunkujące przyznanie skarżącej prawa pomocy w żądanym zakresie i w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia dał wyraz swojemu stanowisku.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zasadnie zwrócił uwagę, że skarżąca nie spełnia warunków uzasadniających przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Z wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że osiąga ona stały miesięczny dochód, na który składa się wynagrodzenie za pracę, zaś średnia wysokość tego wynagrodzenia z ostatnich 3 miesięcy to kwota 2.835,25 zł netto. Zaznaczyć przy tym należy, że z karty wynagrodzeń skarżącej wynika, iż oprócz potrąceń wskazanych przez Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, potrącana jest dodatkowo kwota 610 zł, na którą składają się koszty ubezpieczenia, karnetu na basen oraz spłaty pożyczki. Po potrąceniach tych skarżącej pozostaje do dyspozycji kwota netto 2.311,99 zł. Ponadto przedstawione przez skarżącą wydatki nie są wydatkami nadzwyczajnymi.

Treść przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi pozwala na przyznanie prawa pomocy wyłącznie w sytuacjach wyjątkowych, w których skarżący ponad wszelką wątpliwość udowodnią, że nie są i nie będą w stanie w przyszłości wygospodarować środków na pokrycie kosztów postępowania sądowego. Nadesłane do Sądu dokumenty oraz złożone przez skarżącą oświadczenia nie potwierdzają, aby tego rodzaju szczególna sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.