Postanowienie NSA z 28 lipca 2022 r., I OZ 307/22

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 28 lipca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia D. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 18 maja 2022 r., sygn. akt II SPP/Sz 64/22 o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych

Sprawa

w sprawie ze skargi D. B. na postanowienie Ministra Rozwoju i Technologii w Warszawie z dnia [...] stycznia 2022 r. nr [...] w przedmiocie rozpoznania ponaglenia postanawia: oddalić zażalenie.

Skład

Sędzia NSA Elżbieta Kremer przewodniczący

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 18 maja 2022 r., sygn. akt II SPP/Sz 64/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, po rozpoznaniu wniosku D. B., odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie skarżącej od kosztów sądowych.

W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że postanowieniem z dnia 20 kwietnia 2022 r. wydanym w sprawie II SA/Sz 306/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie stwierdził swą niewłaściwość i przekazał skargę D. B. na postanowienie Ministra Rozwoju i Technologii w Warszawie z dnia [...] stycznia 2022 r., w przedmiocie rozpoznania ponaglenia - Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.

Opisane wyżej rozstrzygnięcie, zawierające pouczenie o trybie i terminie jego zaskarżenia, zostało doręczone D. B. w dniu 29 kwietnia 2022 r., jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru, co oznacza, że siedmiodniowy termin do złożenia zażalenia na to orzeczenie upłynął dnia 6 maja 2022 r. (piątek).

D. B. skierowała zażalenie na wskazane postanowienie w dniu 7 maja 2022 r., co wynika ze stempla pocztowego znajdującego się na kopercie, w której przesyłka została nadana. Jednocześnie strona zwróciła się z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych od wniesionego zażalenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odmawiając przyznania prawa pomocy przytoczył treść art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.), dalej powoływanej jako "P.p.s.a.", zgodnie z którym prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Ponadto wskazano, że w myśl art. 247 P.p.s.a., prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności skargi. O oczywistej bezzasadności skargi można mówić natomiast wówczas, gdy bez potrzeby głębszej analizy prawnej nie ulega najmniejszej wątpliwości, że nie może ona zostać uwzględniona. W szczególności dotyczy to sytuacji, w której skarga kwalifikuje się do odrzucenia. W ocenie Sądu powyższe zasady należy odnieść również do zażalenia.

Zauważono, że zaskarżone postanowienie zostało doręczone D. B., w dniu 29 kwietnia 2022 r., wraz z prawidłowym pouczeniem o sposobie i terminie złożenia zażalenia, który upłynął dnia 6 maja 2022 r. (piątek). Tymczasem zażalenie zostało nadane w urzędzie pocztowym w dniu 7 maja 2022 r., a zatem po upływie terminu do jego wniesienia.

Okoliczność ta, zdaniem Sądu, kwalifikuje takie zażalenie do odrzucenia, gdyż w myśl art. 178 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a. wojewódzki sąd administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym zażalenie wniesione m.in. po upływie terminu. W takiej zaś sytuacji prawo pomocy nie przysługuje.

Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła D. B. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do treści art. 247 P.p.s.a. prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. Przepis ten wprowadza samodzielną, negatywną przesłankę przyznania stronie prawa pomocy, która to pomoc nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi, co oznacza, że ocena w tym przedmiocie dokonywana jest w oderwaniu od sytuacji materialnej strony.

Pojęcie "oczywistej bezzasadności skargi" w postępowaniu przed sądem administracyjnym nie zostało ustawowo zdefiniowane, ale w orzecznictwie sądów administracyjnych i doktrynie przyjmuje się, że skargą oczywiście bezzasadną jest taka skarga, która już na "pierwszy rzut oka", tj. bez dokonania głębszej analizy prawnej, niewątpliwie, nie może zostać uwzględniona przez sąd (por. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2010, s. 572; M. Jagielska, J. Jagielski, P. Gołaszewski [w:] red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, s. 803 i postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 kwietnia 2008 r. sygn. akt I OZ 273/08, z dnia 14 lutego 2012 r. sygn. akt II GZ 41/12, z dnia 27 kwietnia 2012 r. sygn. akt II GZ 142/12 oraz z dnia 28 marca 2017 r. sygn. akt II GZ 226/17). O oczywistej bezzasadności skargi może zatem świadczyć w szczególności niedopuszczalność jej merytorycznego rozpoznania, z uwagi na nieusunięte bądź nieusuwalne wady tego środka prawnego, przy czym zasadnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie podniósł, że powyższe zasady należy również odnosić do zażaleń.

Zgodnie z art. 194 § 2 P.p.s.a. zażalenie wnosi się w terminie siedmiu dni od doręczenia postanowienia. Jak wynika z akt sprawy II SA/Sz 306/22, skarżąca otrzymała postanowienie z dnia 20 kwietnia 2022 r. o przekazaniu skargi według właściwości Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie w dniu 29 kwietnia 2022 r. Termin na wniesienie zażalenia upłynął zatem w dniu 6 maja 2022 r. Skoro zażalenie zostało wniesione 7 maja 2022 r., to należy się zgodzić ze stanowiskiem Sądu I instancji, że wystąpiła oczywista jego bezzasadność, uzasadniająca odmowę przyznania prawa pomocy.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a. postanowił jak w sentencji.