Uzasadnienie
Postanowieniem z 23 marca 2012 r., II SA/Op 792/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu odmówił A. W. przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi A. W. na Wojewody Opolskiego z [...] października 2011 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania stypendium.
W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że skarżąca jako przyczynę uchybienia terminu wskazała brak znajomości przepisów prawnych oraz sytuację materialną uniemożliwiającą ustanowienie pełnomocnika w sprawie. Sąd podkreślił jednak, że wraz z doręczeniem zawiadomienia o terminie rozprawy z 24 stycznia 2012 r., doręczonego skarżącej 25 stycznia 2012 r., została ona pouczona o treści przepisu art. 141 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zgodnie z którym, w sprawach w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia wyroku. Skarżąca została również poprawnie pouczona o tym, w jakich okolicznościach ma miejsce doręczenie przez sąd sentencji wyroku z urzędu. Skierowane do skarżącej zawiadomienie zawierało wszystkie elementy przewidziane art. 93 p.p.s.a., w tym również skutki niestawiennictwa.
Skarżąca, będąc prawidłowo zawiadomiona o terminie rozprawy, powinna była liczyć się z tym, że rozprawa się odbędzie, oraz że w dniu rozprawy zapadnie wyrok, który może być niekorzystny dla strony. Miała przy tym świadomość, że w przypadku wydania na rozprawie wyroku oddalającego skargę od tej daty rozpocznie swój bieg termin do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. W związku z niestawieniem się skarżącej na rozprawie jej obowiązkiem było dochowanie należytej staranności zmierzającej do powzięcia w odpowiednim czasie wiadomości o sposobie załatwienia sprawy, tak aby nie doprowadzić do przekroczenia ustawowo wyznaczonych terminów. Skarżąca mogła tego dokonać w dowolny dogodny dla siebie sposób, jednakże nie podjęła działań w tym zakresie.
Nie ma także usprawiedliwienia argumentacja strony o nieznajomości prawa. Jednakże, zgodnie z dyspozycją art. 243 i 244 p.p.s.a. na wniosek strony może być przyznane prawo pomocy obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego. Wniosek o przyznanie prawa pomocy składa się na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru.
W konsekwencji Sąd pierwszej instancji uznał, że skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, nie wskazała bowiem żadnych konkretnych okoliczności, które uniemożliwiałyby skarżącej złożenie przedmiotowego wniosku w stosownym terminie.
W zażaleniu, skarżąca podkreśliła, że w rozmowie telefonicznej została poinformowana przez pracownika sądu, że uzasadnienie wyroku zostanie jej przesłane pocztą. Ponadto wskazała, że poza z zawiadomieniem o rozprawie i informacją o tym, że stawiennictwo jest nieobowiązkowe nie doręczono jej pouczenia na temat sposobu i obowiązku składania wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Brak pouczenia jest natomiast istotnym powodem przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku.
Do zażalenia dołączona została kolorowa kopia zawiadomienia o rozprawie (k. 33).
Do akt dołączono również oświadczenie sekretarza sądowego, który wykonał zarządzenie Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu o wyznaczeniu rozprawy. Zgodnie z tym oświadczeniem, zawiadomienie przesłane przez skarżącą jest kopią zawiadomienia i nie zawiera pouczenia. Nie jest to zawiadomienie wysłane do skarżącej. W aktach sprawy znajduje się natomiast podpisana kopia zawiadomienia, jakie zostało ono wysłane do skarżącej (k. 10).
Z uwagi na dołączoną przez skarżącą do zażalenia kopię zawiadomienia o rozprawie, na podstawie art. 106 § 3 w zw. z art. 48 § 1 i § 5 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny wezwał A. W. do nadesłania oryginału tego zawiadomienia celem przeprowadzenia dowodu z dokumentu – porównania zawiadomienia przesłanego A. W. z zawiadomieniem znajdującym się w aktach sprawy.
W odpowiedzi, skarżąca nadesłała kolejną kopię zawiadomienia o rozprawie (k.
48) twierdząc, że do zażalenia dołączyła oryginał, który musiał następnie zaginąć w Sądzie. Podkreśliła, że niemożliwe jest, aby nie zauważyła pouczenia, gdyby tylko zostało dołączone do zawiadomienia o rozprawie. Do pisma dołączono oświadczenia dwóch osób, zgodnie z którymi do zażalenia dołączony został oryginał zawiadomienia.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie mogło odnieść zamierzonego skutku.
W sprawie kluczowe znaczenie ma kwestia, czy zawiadomienie o rozprawie doręczone skarżącej zawierało pouczenie o konieczności złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku.
Zgodnie z art. 244 ustawy z 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296 ze zm.), który znajduje zastosowanie w procedurze sądowoadministracyjnej z uwagi na treść art. 106 § 5 p.p.s.a., dokumenty urzędowe, sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy władzy publicznej i inne organy państwowe w zakresie ich działania, stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo zaświadczone. Jednocześnie, dokument prywatny stanowi dowód tego, że osoba, która go podpisała, złożyła oświadczenie zawarte w dokumencie (art. 245 w zw. z art. 106 § 5 p.p.s.a.).
W aktach sądowych na karcie 10 znajduje się zawiadomienie o rozprawie podpisane przez sekretarza sądowego, które jest dokumentem urzędowym. Dokument dołączony przez skarżącą do zażalenia, który znajduje się na karcie 33 akt sądowych jest bez wątpienia kolorową kopią – taką jak przesłany następnie wraz z pismem z 24 maja 2012 r. (k. 48 akt sądowych). Podobnie jak oświadczenia podpisane przez skarżącą i inne osoby – nie mają charakteru dokumentu urzędowego i nie mogą skutecznie podważyć domniemania prawdziwości dokumentu urzędowego – zawiadomienia o rozprawie znajdującego się w aktach sądowych.
Z uwagi na powyższe, skarżąca nie uprawdopodobniła istnienia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku (art. 87 § 2 p.p.s.a.).
Z uwagi na powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji postanowienia.