Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 12 kwietnia 2023 r., sygn. akt I SA/Wa 353/23, odrzucił skargę G. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z 25 maja 2022 r., nr KOC/2468/Sr/22, w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu i odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.
Sąd I instancji uznał skargę G. B. za złożoną po terminie i odrzucił ją na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 259 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a."
W uzasadnieniu WSA wskazał, że jak wynika z akt sprawy, przesyłka skierowana do skarżącej, zawierająca zaskarżone postanowienie z 25 maja 2022 r., wróciła do nadawcy – Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie – z adnotacją poczty "zwrot – nie podjęto w terminie". Przesyłka była dwukrotnie awizowana w dniach 4 listopada 2022 r. oraz 15 listopada 2022 r.
W ocenie Sądu adnotacje urzędu pocztowego umieszczone na kopercie zawierającej zaskarżone postanowienie wskazują, że spełnione zostały warunki określone w art. 44 § 4 k.p.a. do uznania przesyłki za doręczoną w dniu 19 listopada 2022 r. Trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi upływał więc w dniu 19 grudnia 2022 r. Z akt sądowych niniejszej sprawy wynikało natomiast, że skarga wniesiona została w dniu 16 stycznia 2023 r. (data nadania jej w placówce pocztowej – art. 83 § 3 p.p.s.a.), a więc z uchybieniem trzydziestodniowego terminu określonego w art. 53 § 1 p.p.s.a.
Na powyższe postanowienie zażalenie wniosła G. B. domagając się "zmiany postanowienia z 12 kwietnia 2023 r."
Uzasadniając swoje stanowisko skarżąca wskazała, że nie zgadza się z uznaniem, że zaskarżone postanowienie z 25 maja 2022 r. wysłane przez SKO zostało jej doręczone przez uznanie, że awizowanie przesyłek w dniach 4 listopada 2022 r. i 15 listopada 2022 r. było wystarczające i równoznaczne z odbiorem przez nią zaskarżonego postanowienia w dniu 19 listopada 2022 r. Skarżąca podniosła, że w okresie pomiędzy 4 listopada a 19 listopada 2022 r. nie przebywała w miejscu zamieszkania. W dniu 4 listopada 2022 r. wyjechała na turnus rehabilitacyjny, na którym przebywała w okresie od 5 do 18 listopada 2022 r. Zaś w dniu 19 listopada była w podróży powrotnej. Na dowód czego dołączyła do zażalenia m. in. fakturę za pobyt w ośrodku leczniczym.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie podlega oddaleniu, gdyż zaskarżone postanowienie odpowiada prawu.
Stosownie do treści art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia. Skargę wnosi się w terminie 30 dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie (art. 53 § 1 p.p.s.a.). Przepis ten określając termin do wniesienia skargi, określa początek jego biegu w przypadku doręczenia rozstrzygnięcia skarżącemu.
W niniejszej sprawie zaskarżone postanowienie z dnia 22 maja 2022 r. zostało doręczone skarżącej w trybie tzw. doręczenia zastępczego, o którym mowa w art. 44 § 4 k.p.a.
Stosownie do art. 44 k.p.a. w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43 operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe, przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego (§ 1 pkt 1). Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata (§ 2). W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia (§ 3).
Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy (§ 4). Przepis art. 44 k.p.a. umożliwia zatem osiągnięcie w toku postępowania skutku doręczenia, warunkującego sprawność i prawną skuteczność podejmowanych przez organ czynności. Stwarza możliwość przyjęcia fikcji prawnej doręczenia przez uznanie, że nastąpiło doręczenie pisma, które de facto nie miało miejsca.
W ocenie NSA w realiach przedmiotowej sprawy zaskarżone postanowienie zostało prawidłowo doręczone G. B. w dniu 18 listopada 2022 r. w trybie doręczenia zastępczego przewidzianego w art. 44 k.p.a. W konsekwencji termin do złożenia skargi upłynął z dniem 19 grudnia 2022 r. Natomiast skarżąca wniosła skargę do Sądu dopiero w dniu 16 stycznia 2023 r.
W związku z powyższym, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji zasadnie przyjął, że skarga została wniesiona z uchybieniem terminu określonego w art. 53 § 1 p.p.s.a., czego następstwem było jej odrzucenie na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Złożenie skargi w dniu 16 stycznia 2023 r. nastąpiło bowiem po upływie ustawowego terminu do jej wniesienia. Wprawdzie Sąd I instancji jako termin doręczenia przesyłki przyjął dzień 19 listopada 2022 r., nie zaś prawidłowo 18 listopada 2022 r., jednak omyłka ta pozostaje bez wpływu na ocenę prawną niniejszej sprawy.
Jednocześnie należy wskazać, że podniesione w zażaleniu okoliczność, iż w terminie otwartym do wniesienia skargi strona przebywania na turnusie rehabilitacyjnym jak również dołączona do pisma dokumentacja, nie podlegają ocenie w niniejszym postępowaniu dotyczącym odrzucenia skargi, gdzie badany jest wyłącznie sam fakt uchybienia terminu do wniesienia skargi i skutki z tym faktem związane. Przesłanki związane z brakiem lub winą strony w uchybieniu terminu do wniesienia skargi, sąd administracyjny ocenia rozpoznając wniosek strony o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Jak wynika z akt sprawy wniosek taki G. B. zawarła w zażaleniu z dnia 15 maja 2023 r., co obliguje Sąd I instancji do jego rozpoznania.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji o oddaleniu zażalenia.
Sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej w sentencji postanowienia z dnia 12 kwietnia 2023 r., w zakresie błędnego oznaczenia zaskarżonego aktu, dokonano na podstawie art. 156 § 1 w związku z § 3 p.p.s.a.