Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 22 marca 2007r., sygn. akt I SA/Wa 151/07, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę W. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...], nr [...], w przedmiocie zasiłku celowego.
Odpis tego wyroku z uzasadnieniem oraz pouczeniem, między innymi o konieczności sporządzenia skargi kasacyjnej przez profesjonalnego pełnomocnika oraz o zasadach przyznawania prawa pomocy został doręczony skarżącemu w dniu 5 maja 2007r., natomiast już w dniu 7 maja 2007 r. skarżący wniósł sporządzoną przez siebie skargę kasacyjną.
Postanowieniem z dnia 13 sierpnia 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę kasacyjną.
W skardze kasacyjnej oraz w piśmie z dnia 22 sierpnia 2007 r., W. K. zawarł wnioski o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, jednak w wykonaniu zarządzenia wzywającego do uzupełnienia braków formalnych tych wniosków, skarżący na urzędowym formularzu z dnia 19 maja 2007 r. oraz 4 września 2007 r. wskazał, iż wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych, przy czym nie wnosi o ustanowienie pełnomocnika ("nie chcę adwokata").
Wniosek o ustanowienie adwokata został zawarty we wniosku z dnia 12 października 2007 r., któremu nadano stosowny bieg.
Postanowieniem z dnia 25 października 2007 r. przyznano W. K. prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie pełnomocnika z urzędu.
W dniu 2 stycznia 2008 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął wniosek pełnomocnika skarżącego, adwokat D. L. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku z dnia 22 marca 2007 r. Pełnomocnik wskazał, że nie jest wykluczone, iż W. K. nie zrozumiał treści pouczeń, a w szczególności konsekwencji braku złożenia wniosku o ustanowienie adwokata na właściwym formularzu.
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 14 marca 2008 r., sygn. akt I SA/Wa 151/07, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, odmówił skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, wskazując, że skarżący został pouczony o sposobie wniesienia środka zaskarżenia, jak również o możliwości wystąpienia do Sądu z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy. Sąd przyznał, że w istocie, we wnioskach z 7 maja i 22 sierpnia 2007 r. skarżący wnosił o przyznanie prawa pomocy, jednakże uzupełniając braki formalne tych wniosków na formularzach z dnia 19 maja 2007 r. oraz 4 września 2007r., skarżący wskazał, iż wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych, przy czym zaznaczył, że nie wnosi o ustanowienie pełnomocnika ("nie chcę adwokata").
Na to postanowienie zażalenie złożył pełnomocnik W. K., podnosząc, że wielokrotne pouczenie skarżącego o konieczności złożenia wniosku o ustanowienie adwokata na właściwym formularzu, nie oznacza, że skarżący zrozumiał treść tych pouczeń.
Podniesiono, że Sąd pierwszej instancji pominął całkowicie, iż przy ocenie braku winy strony lub jej braku należy brać pod uwagę również okoliczności świadczące o pojęciu działań mających na celu zabezpieczenie się strony w dotrzymaniu terminu, natomiast skarżący reagował na wszystkie pisma Sądu.
W ocenie pełnomocnika skarżącego, nie budzi wątpliwości zamiar zaskarżenia wyroku Sądu pierwszej instancji przez W. K..
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1070 ze zm.), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu.
Natomiast w myśl postanowień art. 87 § 1 i § 2 tej ustawy, pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym, wnoszący o przywrócenie terminu, jest zobowiązany uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu.
W związku z powyższym, przywrócenie terminu do dokonania czynności sądowej uzależnione jest od dwóch przesłanek, po pierwsze: od zachowania stosownego terminu do złożenia wniosku, po drugie: od uprawdopodobnienia przez wnoszącego wniosek braku winy po jego stronie w uchybieniu terminu.
W niniejszej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny nie dopatrzył się braku winy w uchybieniu terminu przez skarżącego, gdyż kryterium braku winy, jako przesłanki możliwości przywrócenia terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym wiąże się z obowiązkiem szczególnej staranności przy dokonywaniu tej czynności (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 lutego 2003r., II SA 4162/01, Monitor Prawniczy 2003, nr 8, s. 340). O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Artykuł 86 § 1 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie określa, według jakich kryteriów należy oceniać zachowanie strony. Ocena braku winy w uchybieniu terminu została pozostawiona uznaniu sądu. Daje to sądowi możliwość uwzględnienia wszystkich okoliczności, jakie uzna za istotne w konkretnej sprawie, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy.
Podkreślić należy, że przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie wtedy, gdy strona w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy, a przy tym wskaże, że niezależna od niej przyczyna istniała przez cały czas, aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu.
W przedmiotowej sprawie, Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł argumentu, który pozwoliłby zastosować art. 86 § 1 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skarżący bowiem w prawidłowy sposób został pouczony o sposobie i trybie wniesienia środka zaskarżenia, zaś powoływanie się na niezrozumienie pouczenia, nie wypełnia przesłanek wskazanego przepisu, bowiem treść pouczenia była jasna i nie wymagała dodatkowej interpretacji.
W związku z tym uznać należy, że rozstrzygnięcie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 marca 2008r., nie narusza obowiązującego prawa.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowił, jak w sentencji.