Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 7 lutego 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił A. K. (dalej jako "skarżący") przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie z jego skargi na bezczynność Prokuratora Generalnego w przedmiocie wniesienia skargi o wznowienie postępowania w sprawie o sygn. akt I C 1185/09 zakończonej wyrokiem Sądu Okręgowego w Warszawie I Wydział Cywilny.
W dniu [...] grudnia 2013 r. skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę bezczynność Prokuratora Generalnego w przedmiocie wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem sądu powszechnego, jednocześnie składając wniosek o udzielenie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym. Wypełniony formularz PPF nadesłano w dniu [...] stycznia 2014 r.
Postanowieniem z dnia 7 lutego 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, sygn. akt IV SAB/Wa 285/13, odmówił przyznania prawa pomocy z żądanym zakresie motywując to oczywistą bezzasadnością skargi złożonej w niniejszej sprawie stosownie do art. 247 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.).
Sąd I instancji wskazał, że przedmiotem skargi w niniejszym postępowaniu była bezczynność Prokuratora Generalnego polegająca na niepodjęciu działań mających na celu wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Sądu Okręgowego w Warszawie I Wydział Cywilny sygn. akt I C 1185/09. Sąd stwierdził, że Prokurator Generalny nie był uprawniony ani zobowiązany do wydania w niniejszej sprawie któregoś z aktów ani dokonania czynności wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a. Z przewidzianych tam form działania organów administracji, podlegających kontroli legalności przez sąd administracyjny, żadna nie kwalifikowała się jako działanie Prokuratora Generalnego w oparciu o art. 7 k.p.c. Zgodnie z tym przepisem, Prokuratorowi Generalnemu przysługuje prawo żądania wszczęcia postępowania w każdej sprawie, jak również wzięcia udziału w każdym toczącym się już postępowaniu, jeżeli według jego oceny wymaga tego ochrona praworządności, praw obywateli lub interesu społecznego. W sprawach niemajątkowych z zakresu prawa rodzinnego prokurator może wytaczać powództwa tylko w wypadkach wskazanych w ustawie. Sąd wskazał, że Prokurator Generalny, żądając wszczęcia postępowania sądowego lub przystępując do takiego postępowania, nie działa jako organ administracji, a jako organ ochrony prawnej. Z tych względów skarżący nie dysponuje środkami prawnymi, którymi mógłby "przymusić" Prokuratora Generalnego do złożenia skargi o wznowienie postępowania przed sądem cywilnym. Skorzystanie z tych uprawnień należy do wyłącznej kompetencji tego organu. Działalność prokuratora w tym zakresie nie podlega kontroli sądowoadministracyjnej. Sąd zaznaczył, że przedmiotowa skarga na bezczynność jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu. Wskazał, że skarga jako oczywiście bezzasadna skutkuje oddaleniem wniosku o przyznanie prawa pomocy.
Zażalenie na powyższe postanowienie wywiódł skarżący domagając się jego zmiany i udzielenia prawa pomocy zgodnie z wnioskiem. Żądając ochrony swoich praw podstawowych przejawiających się we wzruszeniu prawomocnego wyroku, zaznaczył, że skarżonego postanowienia nie można uznać za słuszne albowiem prowadziłoby to, jego zdaniem, do pozostawienia działań Prokuratora Generalnego bez jakiegokolwiek nadzoru sądowego. Taki stan narusza przepis art. 78 i 45 ust 1 Konstytucji RP.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 243 § 1 pkt 1 zd. 1 p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Jednakże, zgodnie z art. 247 p.p.s.a., prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi.
Rozpoznając zażalenie skarżącego w pierwszej kolejności należy wskazać, że podstawą odmowy przyznania prawa pomocy była oczywista bezzasadność wniesionej skargi.
Z analizy akt sprawy wynika, że skarga A. K. dotyczy bezczynności Prokuratora Generalnego w przedmiocie wniesienia skargi o wznowienie postępowania w sprawie o sygn. akt I C 1185/09 zakończonej wyrokiem Sądu Okręgowego w Warszawie I Wydział Cywilny.
W związku z tym należy wskazać, że zakres kognicji sądu administracyjnego określa art. 3 § 2 P.p.s.a. Przepis ten stanowi, że sąd administracyjny sprawuje kontrolę nad działalnością administracji publicznej w sprawach skarg na:
- decyzje administracyjne;
- postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
- postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
- inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;
- akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
- akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
- akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
- bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a.
O oczywistej bezzasadności skargi z art. 247 p.p.s.a. można mówić, gdy bez potrzeby głębszej analizy prawnej nie ulega najmniejszej wątpliwości, że nie może ona zostać uwzględniona. Chodzi więc o sytuację, w której obowiązujące prawo wyklucza możliwość uwzględnienia żądania skarżącego. Oznacza, to że zastosowanie powołanego przepisu jest dopuszczalne wówczas, gdy stan faktyczny i prawny danej sprawy nie budzi najmniejszych wątpliwości, co do braku szans na uwzględnienie skargi. W szczególności dotyczy to sytuacji, w której skarga kwalifikuje się do odrzucenia na podstawie art. 58 § 1 P.p.s.a. (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2010, str. 573).
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarga A. K. na bezczynność Prokuratora Generalnego nie podlega kognicji sądu administracyjnego.
Jak słusznie zauważył Sąd I instancji, Prokurator Generalny, żądając wszczęcia postępowania sądowego lub przystępując do takiego postępowania, nie działa jako organ administracji, a jako organ ochrony prawnej. Z tych względów skarżący nie dysponuje środkami prawnymi, którymi mógłby "przymusić" Prokuratora Generalnego do złożenia skargi o wznowienie postępowania przed sądem cywilnym. Skorzystanie z tych uprawnień należy do wyłącznej kompetencji tego organu. Działalność prokuratora w tym zakresie nie podlega kontroli sądowoadministracyjnej.
Wobec powyższego, nie ulega wątpliwości, że skarga A. K. jest w niniejszej sprawie niedopuszczalna, albowiem występuje brak właściwości sądu administracyjnego. Niewłaściwość Sądu I instancji oznacza oczywistą bezzasadność skargi, o której mowa w art. 247 p.p.s.a., a w takiej sytuacji prawo pomocy nie przysługuje. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawidłowo więc odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy ze względu na oczywistą bezzasadność jego skargi.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu