Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 10 lutego 2009 r., sygn. akt I SA/Wa 450/08, odmówił J. K. przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku tego Sądu z dnia 19 czerwca 2008 r., sygn. akt I SA/Wa 450/08 oddalającego jego skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] stycznia 2008 r., nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, iż po wydaniu wyroku, stronie skarżącej, postanowieniem z dnia 11 sierpnia 2008 r., został przyznany pełnomocnik z urzędu. W dniu 18 września 2008 r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, pełnomocnik złożył wniosek o uzasadnienie wyroku.
Postanowieniem z dnia 30 października 2008 r. WSA w Warszawie odmówił przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z uwagi na przekroczenie siedmiodniowego terminu do jego złożenia.
Postanowieniem z dnia 7 stycznia 2008 r. sygn. akt I OZ 937/08 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił postanowienie z dnia 30 października 2008 r. i przekazał sprawę Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. NSA wskazał, iż momentem ustania przyczyny uchybienia terminu i momentem zarazem właściwym do liczenia siedmiodniowego terminu, o którym mowa w art. 87 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej powoływana jako P.p.s.a.), jest dzień, w którym pełnomocnik miał rzeczywistą możliwość do reprezentowania skarżącego, czyli od momentu podpisania i doręczenia adwokatowi pełnomocnictwa.
Następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 10 lutego 2009 r., sygn. akt I SA/Wa 450/08, ponownie rozpoznając sprawę, odmówił J. K. przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Sąd I instancji, zgodnie z wytycznymi zawartymi w postanowieniu Sądu II instancji z dnia 7 stycznia 2009 r., uznał, iż wniosek pełnomocnika skarżącego o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku został złożony z zachowaniem ustawowego siedmiodniowego terminu, bowiem z akt sprawy wynika, iż adwokat przedmiotowy wniosek złożył w dniu 18 września 2008 r., czyli w ostatnim dniu terminu liczonego od dnia otrzymania pełnomocnictwa tj. 11 września 2008 r., co umożliwiło mu rzeczywistą możliwość reprezentowania skarżącego.
W ocenie Sądu I instancji w rozpoznawanej sprawie skarżący nie uprawdopodobnił, że w siedmiodniowym terminie do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, wystąpiły okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu tego terminu. Z analizy akt administracyjnych sprawy wynika, że Miejski Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w Warszawie w dniu [...] października 2006 r. orzekł o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności J. K. ze względu na problemy ruchowe skarżącego. Z orzeczenia tego nie wynika jednak, zdaniem Sądu I instancji, aby skarżący miał ograniczoną możliwość samodzielnej egzystencji. W aktach sprawy brak jest również jakiejkolwiek dokumentacji medycznej, która mogłaby potwierdzić, że skarżący - jak wskazał to pełnomocnik - prawdopodobnie przebył inne ciężkie choroby oddziałujące na ośrodkowy układ nerwowy lub inne schorzenia, które mogłyby świadczyć, że stan zdrowia skarżącego uniemożliwił mu złożenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku.
WSA w Warszawie wskazał, że ogólnie zły stan zdrowia skarżącego nie jest wystarczającą przesłanką do uznania braku winy w uchybieniu terminowi dokonania czynności procesowej, co w ocenie Sądu I instancji przemawia za faktem, iż strona skarżąca nie uprawdopodobniła, że bez własnej winy nie mogła skutecznie złożyć wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Mając na uwadze powyższe ustalenia WSA w Warszawie na podstawie art. 86 § 1 w zw. z art. 87 § 2 P.p.s.a. odmówił J. K. przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł J. K., reprezentowany przez pełnomocnika z urzędu, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zwrot kosztów postępowania zażaleniowego. W uzasadnieniu zażalenia, strona skarżąca podniosła, iż zgodnie z treścią art. 87 § 2 P.p.s.a. w piśmie z wnioskiem o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. J. K. zaliczony został do grona osób o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, a upośledzenie narządów ruchowych skarżącego nie pozwala mu na podjęcie pracy oraz utrudnia poruszanie się. Pełnomocnik wyjaśnił, iż w przedmiotowej sprawie skarżący musiał wysłać lub dostarczyć bezpośrednio do Sądu wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku, a żeby dokonać tej czynności musiał się przemieszczać na dość duże, biorąc pod uwagę schodzenie J. K., odległości.
Nadto sam fakt bycia osobą o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, a także czasowy wymóg opieki innych osób oraz upośledzenie narządów ruchu wystarczająco, zdaniem strony skarżącej, uprawdopodabnia brak winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje
Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 87 P.p.s.a. uchybiony termin należy przywrócić w przypadku spełnienia łącznie następujących czterech przesłanek: strona wystąpi z wnioskiem o przywrócenie terminu w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, jednocześnie z wniesieniem wniosku dokona czynności, której termin został uchybiony, a wniosek będzie zawierał okoliczności uprawdopodabniające, że uchybienie nastąpiło bez winy strony. Należy zauważyć, że warunkiem przywrócenia terminu jest uprawdopodobnienie okoliczności braku winy, a nie dowiedzenie takiej sytuacji. Ubiegając się o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku, strona skarżąca, zachowała wszystkie wymogi, od których uzależnione jest przywrócenie terminu.
Pełnomocnik wskazał we wniosku o przywrócenie terminu, że skarżący, jako osoba o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności z uwagi na upośledzenie narządów ruchowych, ma trudności w poruszaniu się, a przejście i pokonanie nawet kilkudziesięciu metrów sprawia mu ból. To z powodu złego stanu zdrowia skarżący uchybił terminowi do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku.
Oczywistym jest, że analiza przesłanek warunkujących uwzględnienie wniosku o przywrócenie terminu musi odbywać się na tle konkretnej sprawy. Mając na uwadze powyższe, należy zauważyć, iż skarżący wnioskiem z dnia 8 lipca 2008 r. wniósł o przyznanie mu prawa pomocy, a Sąd I instancji postanowieniem z dnia 10 lipca 2008 r. przyznał J. K. prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie z urzędu adwokata. Następnie pełnomocnik z urzędu w terminie ustawowym wniósł o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia i jednocześnie uprawdopodobnił, iż skarżący jako osoba chora nie był w stanie sam w terminie złożyć wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 19 czerwca 2008 r.
Oceniając argumentację pełnomocnika strony Naczelny Sąd Administracyjny miał na uwadze fakt, że uprawdopodobnienie nie jest pojęciem tożsamym z udowodnieniem braku winy, ma ono bowiem na celu jedynie uwiarygodnienie przedstawionych przez wnioskodawcę okoliczności. Według Sądu, strona uprawdopodobniła brak winy w uchybieniu terminu. Ponadto dodać należy, że strona wypełniła pozostałe przesłanki z art. 87 P.p.s.a.., tj. wniosek złożono w terminie 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu oraz wraz z wnioskiem dokonano czynności, której nie dokonano w terminie.
Na marginesie jedynie wskazać należy, iż w realiach tej sprawy odmowa przywrócenia terminu na wniosek ustanowionego adwokata przekreślałaby cel, dla którego pełnomocnik został ustanowiony i de facto postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 lipca 2008 r. o ustanowieniu adwokata byłoby orzeczeniem iluzorycznym.
Naczelny Sąd Administracyjny nie rozpoznał natomiast wniosku dotyczącego wniosku o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego pełnomocnikowi skarżącego ustanowionemu z urzędu. Przepisy art. 209 i 210 P.p.s.a. mają bowiem zastosowanie tylko do kosztów postępowania między stronami. Natomiast wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za udzieloną pomoc prawną, należne od Skarbu Państwa (art. 250 P.p.s.a.) przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 258-261 P.p.s.a., po złożeniu przez tego pełnomocnika stosownego oświadczenia
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 188 w zw. z art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.