Postanowienie NSA z 13 kwietnia 2018 r., I OZ 334/18

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 13 kwietnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J.F. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 4 stycznia 2018 r., sygn. akt: III SA/Gd 125/16 o oddaleniu wniosku J.F. o wyłączenie od rozpoznania

Sprawa

sprawy sędziów WSA: Bartłomieja Adamczaka, Felicji Kajut, Jolanty Sudoł w sprawie ze skargi J.F. na decyzję Rektora Uniwersytetu Gdańskiego z dnia [..] listopada 2015 r., nr [..] w przedmiocie zgody na wznowienie studiów postanawia: oddalić zażalenie.

Skład

Sędzia NSA Wojciech Jakimowicz przewodniczący

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z dnia 4 stycznia 2018 r., sygn. akt: III SA/Gd 125/16 oddalił wniosek J.F. o wyłączenie od rozpoznania sprawy sędziów WSA: Bartłomieja Adamczaka, Felicji Kajut, Jolanty Sudoł w sprawie z jej skargi J.F. na decyzję Rektora Uniwersytetu Gdańskiego z dnia [..] listopada 2015 r., nr [..] w przedmiocie zgody na wznowienie studiów.

W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że wnioskodawczyni nie uprawdopodobniła istnienia określonych w art. 18 i 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz.U. z 2017 r., poz. 1369) zwanej dalej p.p.s.a., przyczyn wyłączenia w/w sędziów. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku złożenie w prokuraturze zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa, a takie zawiadomienia, oparte o art. 231 k.k. skarżąca złożyła w odniesieniu do mających orzekać w sprawie sędziów, nie stanowi okoliczności mogącej budzić uzasadnione wątpliwości co do bezstronności sędziów. Nadto złożone do akt sprawy oświadczenia sędziów wskazują, że nie zachodzą przyczyny uzasadniające ich wyłączenie od udziału w sprawie.

Powyższe postanowienie stało się przedmiotem zażalenia skarżącej z dnia 1 lutego 2018 r., w którym podniosła ona, że sędziowie od ponad dwóch lat nie dopełniają obowiązku wezwania Rektora do uzupełnienia akt administracyjnych, a więc działają na jej szkodę nie traktując stron postępowania w sposób równorzędny, przyzwalając, aby organ dowolnie decydował, które dokumenty pozostawi w aktach, a które z nich usunie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Podstawą wniosku o wyłączenie sędziego od udziału w sprawie mogą być okoliczności wskazane w art. 18 i 19 p.p.s.a.

Zgodnie z przytaczaną także przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku treścią przepisu art. 18 § 1 p.p.s.a., sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach: w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki (art. 18 § 1 pkt 1); swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia (art. 18 § 1 pkt 2); osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli (art. 18 § 1 pkt 3); w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron (art. 18 § 1 pkt 4); w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą (art. 18 § 1 pkt 5); w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznawanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator (art. 18 § 1 pkt 6); dotyczących skargi na decyzję albo postanowienie, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu w sprawie brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie (art. 18 § 1 pkt 6a); w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej (art. 18 § 1 pkt 7). Również sędzia, który brał udział w wydaniu orzeczenia objętego skargą o wznowienie postępowania, nie może orzekać co do tej skargi (§ 3).

Niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie (art. 19 p.p.s.a.). Przepis art. 19 p.p.s.a. reguluje przypadek wyłączenia sędziego ze względu na istnienie przesłanki o tzw. względnym charakterze. Oznacza to konieczność oceny każdego konkretnego przypadku. Ustawodawca posługując się pojęciem "okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności", nałożył na sąd obowiązek zbadania, czy owa okoliczność w danej sprawie rzeczywiście istnieje. Ustawa nakłada również obowiązek na stronę postępowania, w postaci konieczności uprawdopodobnienia przyczyny wyłączenia.

W niniejszej sprawie nie można uwzględnić zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 4 stycznia 2018 r., prawidłowo bowiem Sąd ten ocenił, że wobec braku wskazania przez skarżącą przekonujących podstaw żądania wyłączenia sędziów oraz wobec złożonych do akt oświadczeń sędziów o braku zaistnienia przesłanek mogących stanowić podstawę wyłączenia od orzekania w sprawie nie zachodziły przyczyny do uwzględnienia wniosku o wyłączenie sędziów.

Podstawą żądania wyłączenia sędziów nie może być bowiem jedynie wewnętrzne przekonanie skarżącej, że Sędziowie dążą do wydania wyroku na podstawie dokumentów, które według własnego uznania, a nie zgodnie z wymaganiami proceduralnymi przesłał do tego Sądu Rektor, nie traktując stron w sposób równorzędny, działają na szkodę skarżącej naruszając jej konstytucyjne prawo do sądu oraz na szkodę Rzeczypospolitej Polskiej i wymiaru sprawiedliwości, podważając zaufanie obywateli do państwa i jego organów.

Zgodzić się należy jedynie z twierdzeniem skarżącej, że Sąd ma obowiązek orzekać na podstawie całości akt sprawy, co skarżąca podnosi od początku postępowania wszczętego skargą z dnia 29 grudnia 2015 r. Wątpliwości dotyczące kompletności przesłanych przez organ akt sprawy mogą być rozstrzygane w toku postępowania przed sadem administracyjnym, nie stanowią jednak przesłanki wyłączenia sędziów od udziału w sprawie. Zauważyć należy, że skarżąca z powołaniem się na tę argumentację wnosiła kilkakrotnie o wyłączenie sędziów.

Wniosek o wyłączenie wszystkich sędziów i referendarzy sądowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku został odrzucony postanowieniem WSA w Gdańsku z dnia 29 lipca 2016 r., sygn. akt: III SA/Gd 125/16.

Wniosek o wyłączenie sędziego WSA Felicji Kajut został oddalony postanowieniem WSA w Gdańsku z dnia 23 stycznia 2017 r., sygn. akt: III SA/Gd 125/16, a zażalenie na to postanowienie zostało oddalone postanowieniem NSA z dnia 28 marca 2017 r., sygn. akt: I OZ 655/17.

Wniosek o wyłączenie sędziego WSA Jolanty Sudoł został oddalony postanowieniem WSA w Gdańsku z dnia 14 lipca 2017 r., a zażalenie na to postanowienie oddalone postanowieniem NSA z dnia 13 października 2017 r., sygn. akt: I OZ 1461/17.

Kolejny wniosek skarżącej o wyłączenie sędziego Felicji Kajut został odrzucony postanowieniem WSA w Gdańsku z dnia 12 grudnia 2017 r., sygn. akt: III SA/Gd 125/16, w oparciu o art. 22 § 4 p.p.s.a.

Wnioski o wyłączenie sędziów WSA Jolanty Sudoł, Felicji Kajut i Bartłomieja Adamczaka z dnia 12 grudnia 2017 r. oddalone postanowieniem Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 4 stycznia 2018 r. oparte zostały na stwierdzeniu skarżącej, że zachodzi prawdopodobieństwo popełnienia przestępstwa na jej szkodę przez sędziów, których dotyczą wnioski, o czym złożyła doniesienie w prokuraturze, co wskazuje na wątpliwość co do bezstronności sędziów. Zgodzić się należy z Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gdańsku oddalającym wniosek o wyłączenie w/w sędziów od udziału w sprawie, że podana przez skarżącą przyczyna żądania nie wypełnia, sama w sobie, przesłanki wskazanej w art. 19 p.p.s.a., a skarżąca podała jedynie, że z uwagi na dobro postępowania toczącego się w Prokuraturze Rejonowej [..] nie może ujawnić szczegółów sprawy. Złożone oświadczenia Sędziów pozwalają zaś przyjąć, że nie zachodzą ani przesłanki wyłączenia na mocy przepisu art. 18 p.p.s.a. ani nie istnieją inne okoliczności, takiego rodzaju, które mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość, co do ich bezstronności (art. 19 p.p.s.a.).

Dodatkowo zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 4 stycznia 2018 r. zostało oparte na tych samych twierdzeniach skarżącej o braku bezstronności sędziów z uwagi na akceptację niekompletnych akt administracyjnych sprawy przekazanych przez Rektora Uniwersytetu Gdańskiego, a więc okolicznościach, które były już oceniane przez Naczelny Sąd Administracyjny, jako podstawa wniosku o wyłączenie sędziego w oparciu o art. 19 p.p.s.a.

Z powyższych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. oddalił zażalenie.