Postanowienie NSA z 12 kwietnia 2016 r., I OZ 336/16

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 12 kwietnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w przedmiocie zwrotu kosztów postępowania sądowego zawarte w punkcie drugim sentencji wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 września 2015 r., sygn. akt IV SA/Wa 1193/15

Sprawa

w sprawie ze skargi M. S., J. S. i D. S. na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania postanawia: oddalić zażalenie.

Skład

Sędzia NSA Jan Paweł Tarno przewodniczący

Uzasadnienie

Wyrokiem z 29 września 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, IV SA/Wa 1193/15, uchylił zaskarżoną decyzję (punkt pierwszy sentencji) i zasądził od Ministra Infrastruktury i Rozwoju na rzecz skarżących M. S., J. S. i D. S. solidarnie kwotę 9.571 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego (punkt drugi sentencji) w sprawie ze skargi M. S., J. S. i D. S. na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z [...] lutego 2015 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał jedynie, że o zwrocie kosztów postępowania od organu na rzecz skarżących orzekł na podstawie art. 200 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej jako: "p.p.s.a.").

Zażalenie na postanowienie w zakresie kosztów postępowania zawarte w punkcie drugim sentencji powyższego wyroku wniósł Minister Infrastruktury i Budownictwa, zaskarżając je w całości i wnosząc o jego uchylenie w całości. Sądowi I instancji zarzucił naruszenie przepisów postępowania, tj.:

1. § 1 pkt 1 w zw. z § 2 ust. 3 pkt 5 rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.; dalej jako: "rozporządzenie") poprzez przyjęcie, że postępowania dotyczące ustalenia odszkodowania za wywłaszczenie nieruchomości na cel publiczny stanowią sprawy o należność pieniężną w rozumieniu § 1 rozporządzenia, podczas gdy prawidłowa wykładnia uwzględniająca zasadę równości zagwarantowaną w Konstytucji RP prowadzić powinna do przyjęcia, że sprawy te stanowią postępowania dotyczące postępowań z zakresu nieruchomości § 2 ust. 3 pkt 5;
2. art. 200 p.p.s.a. w zw. z § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia, poprzez błędne ustalenie kwoty 9.571 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, w związku z niewłaściwym pobraniem wpisu stosunkowego od skargi;
3. art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 166 p.p.s.a., poprzez brak uzasadnienia wysokości kwoty 9.571 złotych zasądzonych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

W odpowiedzi na zażalenie M. S., J. S. i D. S., reprezentowani przez radcę prawnego K. B., wnieśli o jego oddalenie, wskazując że zwrot kosztów postępowania sądowego został określony prawidłowo oraz o zasądzenie od Ministra Infrastruktury i Budownictwa kosztów postępowania zażaleniowego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Stosownie do art. 199 p.p.s.a. strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Zgodnie z art. 200 p.p.s.a. w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. W myśl zaś art. 205 § 2 p.p.s.a. do niezbędnych kosztów postępowania strony reprezentowanej przez adwokata lub radcę prawnego zalicza się ich wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata lub radcy prawnego, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony.

Przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie regulują szczegółowych zasad ustalania wysokości przysługujących stronie należności, odsyłając w tym zakresie do przepisów odrębnych. W przypadku, gdy strona jest reprezentowana przez radcę prawnego, zastosowanie znajdują przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 490 ze zm.). Stosownie do § 14 ust. 2 pkt 1 lit. a powołanego rozporządzenia, stawki minimalne w sprawie, w której przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna w postępowaniu przed sądem administracyjnym pierwszej instancji, powinny być obliczane na podstawie § 6 tego rozporządzenia.

W rozpoznawanej sprawie wartość przedmiotu zaskarżenia wynosiła 237.051,00 złotych (k. 18 akt sąd.). Natomiast zgodnie z § 6 pkt 7 powołanego rozporządzenia w sprawie opłat za czynności radców prawnych wynika, że przy wartości przedmiotu sprawy powyżej 200.000 złotych stawka minimalna wynagrodzenia dla radcy prawnego wynosi 7.200 złotych.

Ponadto, zgodnie z art. 231 zd. 1 p.p.s.a. w sprawach, w których przedmiotem zaskarżenia są należności pieniężne pobiera się wpis stosunkowy. Skoro zatem wartość przedmiotu zaskarżenia wynosiła 237.051 złotych, to stosownie do § 1 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi wpis stosunkowy został prawidłowo ustalony i uiszczony w wysokości 2.371 zł, obliczonej jako 1% kwoty 237.051 złotych, stanowiącej wartość przedmiotu zaskarżenia.

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w tej sprawie podziela tym samym pogląd prezentowany m.in. w postanowieniach Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 października 2014 r., I OZ 1014/13, z 4 grudnia 2015 r., I OZ 1594/15 oraz I OZ 1592/15, że w sprawach w których przedmiotem skargi jest wyłącznie decyzja odrębnie ustalająca odszkodowanie za przejętą nieruchomość konieczne jest – stosownie do treści art. 231 w zw. z art. 216 p.p.s.a. – uiszczenie wpisu stosunkowego.

Decyzja wydana na podstawie art. 18 ust. 1 ustawy z 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych posiada odrębny byt i jako taka bezpośrednio wiąże się z określonymi świadczeniami pieniężnymi, kreując jedynie należność pieniężną w postaci odszkodowania. Sprawy te są odmienne od spraw, w których przedmiotem zaskarżenia są decyzje zawierające orzeczenie o wywłaszczeniu nieruchomości oraz o ustaleniu odszkodowania jako obligatoryjny składnik decyzji o wywłaszczeniu.

Zasądzona na rzecz skarżących M. S., J. S. i D. S. solidarnie kwota 9.571 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania obejmowała zatem koszty sądowe – wpis stosunkowy od skargi w kwocie 2.371 złotych oraz koszty zastępstwa procesowego radcy prawnego reprezentującego stronę skarżącą w kwocie 7.200 złotych.

Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2, postanowił jak w sentencji.