Postanowienie NSA z 8 kwietnia 2016 r., I OZ 340/16

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 8 kwietnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia H. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 18 stycznia 2016 r. sygn. akt III SA/Gd 537/15 o odrzuceniu skargi kasacyjnej H. M.

Od orzeczenia

od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 6 listopada 2015 r. sygn. akt III SA/Gd 537/15

Skład

Sędzia NSA Marek Stojanowski przewodniczący

Sprawa

w sprawie ze skargi H. M. na czynność Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] w przedmiocie wpisu do ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego postanawia: oddalić zażalenie.

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 18 stycznia 2016 r. sygn. akt III SA/Gd 537/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę kasacyjną H. M. od postanowienia tego Sądu z dnia 6 listopada 2015 r.

W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że postanowieniem z dnia 6 listopada 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę H. M. na czynność Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] w przedmiocie wpisu do ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego. W dniu 9 grudnia 2015 r. (data stempla pocztowego) skarżąca na powyższe postanowienie wniosła sporządzoną osobiście skargę kasacyjną, którą uzupełniła w dniu 28 grudnia 2015 r. poprzez jej podpisanie i jednocześnie wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucając skargę kasacyjną powołał się na art. 173 § 1 i art. 175 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej jako "P.p.s.a."), wskazując, że sporządzenie skargi kasacyjnej jako środka prawnego sformalizowanego obwarowane zostało przez ustawodawcę przymusem adwokacko – radcowskim, bowiem ze względu na konstrukcję podstaw kasacyjnych, określonych przez art. 174 P.p.s.a. sporządzenie skargi kasacyjnej wymaga fachowej wiedzy prawniczej. W niniejszej sprawie przy doręczeniu skarżącej postanowienia o odrzuceniu skargi zostało jej doręczone prawidłowe pouczenie o trybie wniesienia skargi kasacyjnej, w tym o tzw. przymusie adwokackim. Skarżąca wniosła jednak osobiście sporządzoną skargę kasacyjną.

Wobec powyższego, Sąd I instancji uznał, że skarga kasacyjna wniesiona przez skarżącą jest niedopuszczalna i na podstawie art. 178 P.p.s.a. ją odrzucił.

Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła H. M., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wskazując, że w uzasadnieniu skarżonego orzeczenia podano, że podstawą jego wydania jest niedopuszczalność skargi kasacyjnej. Tymczasem – jak podniesiono - przesłanka niedopuszczalności zachodzi wówczas, gdy skarga w ogóle nie przysługuje z uwagi na rodzaj aktu bądź czynności albo stan postępowania (np. niewyczerpanie innych środków odwoławczych). Zdaniem skarżącej w przedmiotowej sprawie skarga kasacyjna jest zatem jak najbardziej dopuszczalna. Ponadto skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata, co oczywiste zatem nie mogła ona z przyczyn obiektywnych uzyskać żądanego przez Sąd podpisu profesjonalnego pełnomocnika. Do czasu wydania postanowienia zawierającego rozstrzygnięcie w przedmiocie wniosku o przyznanie prawa pomocy niedopuszczalne jest odrzucenie skargi kasacyjnej z powodu braku należytej reprezentacji strony skarżącej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zażalenie nie zawiera usprawiedliwionych zarzutów, które mogłyby doprowadzić do uchylenia zaskarżonego postanowienia Sądu I instancji.

Stosownie do art. 175 § 1 P.p.s.a. skargę kasacyjną może sporządzić wyłącznie adwokat lub radca prawny, zaś w sprawach podatkowych również doradca podatkowy, a w sprawach własności przemysłowej również rzecznik patentowy (art. 175 § 1 i 3 P.p.s.a.). Ograniczeń tych nie stosuje się, gdy skargę o wznowienie sporządza sędzia, prokurator, notariusz, radca Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa albo profesor lub doktor habilitowany nauk prawnych, będący stroną, jej przedstawicielem lub pełnomocnikiem oraz w przypadku prokuratora oraz Rzecznika Praw Obywatelskich lub Rzecznika Praw Dziecka (art. 175 § 2 P.p.s.a.). Oznacza to, że skarga powinna być sporządzona przez profesjonalnego pełnomocnika, pod rygorem jej odrzucenia. Słusznie zatem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uznał, że skarga kasacyjna sporządzona przez skarżącą, która nie jest adwokatem lub radcą prawnym, ani nie należy do kręgu osób wskazanych w art. 175 § 2 i 3 P.p.s.a., winna zostać odrzucona jako niedopuszczalna, na podstawie art. 178 P.p.s.a.

Art. 177 § 1 P.p.s.a. stanowi zaś, że skargę kasacyjną wnosi się do sądu, który wydał zaskarżony wyrok lub postanowienie, w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem. Przepis ten uznaje się w orzecznictwie za jednoznaczny i nie pozostawiający wątpliwości co do początku biegu trzydziestodniowego terminu, czy też braku możliwości jego przesunięcia z uwagi na toczące się w sprawie postępowanie wpadkowe o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika. Wystąpienie z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w postaci ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika nie wpływa na bieg terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Brak jest bowiem podstaw do przyjęcia, że przeszkoda w dokonaniu czynności, choćby niezawiniona przez stronę, powodowała przedłużenie terminu o okres trwania przeszkody w sposób zbliżony do zawieszenia terminu przedawnienia (por. postanowienie NSA z dnia 11 marca 2008 r. sygn. akt I GZ 11/08). Niemniej, jak wskazywano w literaturze, okoliczności z tym związane, np. wyznaczenie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego po upływie tego terminu przez właściwą okręgową radę adwokacką, właściwą okręgową izbę radców prawnych, Krajową Radę Doradców Podatkowych lub Krajową Radę Rzeczników Patentowych, mogą stanowić przyczynę uzasadniającą złożenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2012, komentarz do art. 177, teza 7). W takiej sytuacji, aby skarga kasacyjna została rozpoznana, konieczne jest złożenie wraz z nią wniosku o przywrócenie terminu do jej wniesienia.

Konkludując, w świetle stosowanych w niniejszym postępowaniu przepisów, w ustalonym stanie faktycznym, skarżąca uchybiła terminowi do wniesienia skargi kasacyjnej, a zatem Sąd I instancji prawidłowo ją odrzucił. Tym samym zażalenie wniesione na to postanowienie podlegało oddaleniu. Mając to na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 197 § 2 w związku z art. 184 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.