Postanowienie NSA z 14 lutego 2017 r., I OZ 341/17

Wydany

14 lutego 2017 r.

Sąd

r. Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 14 lutego 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Powiatu Koneckiego reprezentowanego przez Starostę Koneckiego na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 listopada 2016 r. o sygn. akt I SA/Wa 301/16 odmawiające przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 maja 2016 r. o sygn. akt I SA/Wa 301/16

Skład

Sędzia NSA Irena Kamińska przewodniczący

Sprawa

w sprawie ze skargi Powiatu Koneckiego reprezentowanego przez Starostę Koneckiego na decyzję Ministra Rozwoju z dnia 18 grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji postanawia: oddalić zażalenie.

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 6 maja 2016 r. sygn. akt I SA/Wa 301/16 oddalił skargę Powiatu Koneckiego reprezentowanego przez Starostę Koneckiego na decyzję Ministra Rozwoju z dnia 18 grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji.

Postanowieniem z dnia 19 maja 2016 r. Sąd odmówił sporządzenia uzasadnienia w/w wyroku wskazując, że wniosek o sporządzenie uzasadnienia złożony został z uchybieniem siedmiodniowego terminu określonego w art. 141 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.).

W dniu 8 sierpnia 2016 r. (data prezentaty) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynęło zażalenie skarżącego na powyższe postanowienie sporządzone przez pełnomocnika – adwokata M.K.

Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 22 września 2016 r. sygn. akt I OZ 967/16 oddalił zażalenie. Odpis postanowienia wraz z uzasadnieniem doręczony został pełnomocnikowi skarżącego w dniu 3 października 2016 r.

W dniu 12 października 2016 r. do Sądu wpłynął, sporządzony przez pełnomocnika, wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 6 maja 2016 r., nadany w dniu 10 października 2016 r.

W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik skarżącego wskazał, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy, bowiem nie został należycie pouczony u jakiego operatora powinien nadać przesyłkę. W zawiadomieniu o rozprawie znajduje się pouczenie o oddaniu pisma w polskiej placówce operatora wyznaczonego. W pouczeniu – zdaniem strony – powinno być podane, że tym operatorem jest Polska Poczta. Ponadto w pouczeniu znajduje się informacja, że przesyłkę można nadać także u operatora świadczącego usługi za granicą. In Post świadczy takie usługi. Wskazane zapisy – w ocenie strony – mogą wprowadzić w błąd nawet fachowego pełnomocnika.

Pełnomocnik zaznaczył ponadto, że o zmianie operatora pocztowego powinny być powiadomione organy adwokatury.

Postanowieniem z dnia 10 listopada 2016 r. o sygn. akt I SA/Wa 301/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił przywrócenia terminu na wniosek Jana Gawłowskiego o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 maja 2016 r. o sygn. akt I SA/Wa 301/16 w sprawie ze skargi Powiatu Koneckiego reprezentowanego przez Starostę Koneckiego na decyzję Ministra Rozwoju z dnia 18 grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji.

Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że stosownie do treści art. 86 i art. 87 p.p.s.a. uchybiony termin należy przywrócić, jeżeli zostaną spełnione łącznie następujące przesłanki: strona wystąpi z wnioskiem o przywrócenie terminu w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, dokonując jednocześnie czynności, dla której określony był termin, we wniosku zostaną uprawdopodobnione okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu, a uchybienie powoduje dla strony ujemne skutki w zakresie postępowania sądowego.

W rozpoznawanej sprawie – w ocenie Sądu pierwszej instancji – nie wykazano braku winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia. Powołane we wniosku okoliczności, tj. nieprecyzyjne – zdaniem pełnomocnika – pouczenie w zawiadomieniu o terminie rozprawy, u którego z operatorów powinna być nadana przesyłka skierowana do Sądu, nie stanowią wystarczającej przesłanki uprawdopodobniającej brak winy w uchybieniu terminu. Przesłanki takiej nie stanowią również podnoszone we wniosku argumenty dotyczące braku wiedzy o zmianie operatora pocztowego w związku z niepowiadomieniem o tym fakcie organów adwokatury. Sąd zaznaczył, że w sprawach, w których strona reprezentowana jest przez profesjonalnego pełnomocnika, od pełnomocnika wymaga się maksimum staranności, zwłaszcza gdy od prawidłowego dokonania określonej czynności zależy dalszy bieg prowadzonej przez niego sprawy. Innymi słowy profesjonalny pełnomocnik, jakim jest adwokat lub radca prawny, podlega większym wymaganiom w związku z posiadaną przez siebie wiedzą z zakresu prawa oraz znajomością procedury sądowej.

Zdaniem WSA w Warszawie twierdzenia strony dotyczące niewłaściwego pouczenia Sądu nie stanowią zatem przesłanki świadczącej o braku winy w uchybieniu terminu. Nawet jeżeli ustalenie operatora wyznaczonego, o którym mowa w art. 83 § 3 p.p.s.a., wymagało podjęcia określonych czynności, to niewątpliwie przy zachowaniu należytej staranności, nie stanowiło przeszkody uniemożliwiającej złożenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w terminie, zwłaszcza dla profesjonalnego pełnomocnika. Do dnia 1 stycznia 2016 r. operatorem wyznaczonym z mocy prawa była Poczta Polska S.A. (art. 178 ust. 1 w zw. z art. 192 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe – Dz. U. z 2016 r., poz. 1113), która w świetle ogłoszonego wyniku konkursu na operatora pocztowego wyznaczonego do świadczenia usług powszechnych na lata 2016-2025 nadal nim pozostaje. Stosowne informacje w powyższym zakresie dostępne są m.in. na stronie internetowej: https://www.uke.gov.pl. Zdaniem Sądu pierwszej instancji dysponujący wiedzą fachową pełnomocnik przy zachowaniu należytej staranności i dołożeniu wszelkich starań nie powinien mieć trudności w uzyskaniu informacji w przedmiotowym zakresie. Tym samym złożony wniosek o przywrócenie terminu jest bezzasadny i brak jest podstaw do jego uwzględnienia.

Zażalenie na powyższe postanowienie wywiódł Powiat Konecki reprezentowany przez Starostę Koneckiego, który zarzucił postanowieniu art. 86 § 1 w zw. z art. 87 § 2 p.p.s.a. przez ich błędną wykładnię, a także art. 83 § 3 p.p.s.a. przez jego błędną wykładnię, art. 9 k.p.a. przez niewłaściwe pouczenie strony oraz art. 2 i art. 45 ust.2 Konstytucji przez pozbawienie skarżącego prawa do sądu.

W odpowiedzi na zażalenie Minister Rozwoju i Finansów wniósł o jego oddalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Według art. 86 § 1 p.p.s.a, jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Stosownie natomiast do art. 87 § 1, 2 i 4 p.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w okresie siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie też z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie.

Naczelny Sąd Administracyjny podziela w niniejszej sprawie stanowisko Sądu pierwszej instancji, że uchybienie terminowi doszło wskutek nie zachowania przez stronę należytej staranności w zakresie zachowania terminu przy wybranym operatorze pocztowym. Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela stanowiska zawartego w zażaleniu, że ciężko wymagać nawet od fachowego pełnomocnika, aby znał konkretną definicję operatora wyznaczonego z uchwały NSA z dnia 19 października 2015 r. o sygn. akt I OPS 1/15, i że niemożliwa jest bieżąca znajomość różnorodnego orzecznictwa, w sytuacji gdy brak jest jednolitego systemu publikowania wszelkich wyroków w tym samym czasie. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego od profesjonalnego pełnomocnika można wymagać znajomości uchwał NSA, które nie tylko że wywierają doniosłe skutki prawne i faktyczne (zob. art. 264-269), ale nadto podlegają opublikowaniu w zbiorze urzędowym. Zgodnie z art. 42 ustawy – Prawo o ustroju sądów administracyjnych, Prezes Naczelnego Sądu Administracyjnego wydaje zbiór urzędowy orzeczeń sądów administracyjnych. Tym zbiorem jest periodyk "Orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego i wojewódzkich sądów administracyjnych". Rzeczona uchwała została opublikowana w jego numerze 2 z 2016 r. pod pozycją 15. Nie zaznajomienie się przez adwokata z tak istotną uchwałą, ujętą w zbiorze urzędowym, świadczy o niedochowaniu przez niego należytej staranności. Tego rodzaju niedbalstwo należy zakwalifikować jako winę uniemożliwiającą przywrócenie terminu w sprawie. Warto też końcowo dodać, że przywołane w zażaleniu orzeczenia zostały wydane przed wyżej wskazaną uchwałą NSA.

Z uwagi na powyższe Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie stosując art. 184 w zw. z art. 197 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.