Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 11 lutego 2016 r., sygn. akt III SA/Po 79/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, po rozpoznaniu wniosku D. D., odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi.
W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia [...] października 2015 r. została doręczona w dniu 13 listopada 2015 r. K. D. jako dorosłemu domownikowi strony.
W dniu 29 grudnia 2015 r. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu.
W uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu skarżący wskazał, że zamieszkuje w C. przy ul. [...]. Odpis decyzji został natomiast doręczony babci skarżącego, która zamieszkuje w C. przy ul. [...]. Zdaniem skarżącego babcia nie może być uznana za dorosłego domownika strony w postępowaniu administracyjnym, gdyż nie zamieszkuje ze skarżącym w jednym lokalu. Ponadto skarżący wskazał, że o fakcie wydania zaskarżonej decyzji dowiedział się dopiero w dniu 23 grudnia 2015 r., kiedy zostało mu doręczone postanowienie o wstrzymaniu wykonania decyzji. Następnego dnia skarżący odwiedził babcię i otrzymał kopertę z decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odmawiając przywrócenia terminu do wniesienia skargi stwierdził, że skarżący nie uprawdopodobnił, że K. D. nie jest jego domownikiem i tym samym nie jest skuteczne doręczenie do jej rąk jako dorosłego domownika skarżącego. K. D. wielokrotnie odbierała w imieniu skarżącego przesyłki od organów administracyjnych i skarżący nigdy tej okoliczności nie kwestionował. Nie twierdził również, że uprzedzał osoby doręczające przesyłki o tym, że K. D. nie jest jego domownikiem. Tym samym, zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, nie było podstaw do uznania, że doręczenie decyzji z dnia [...] października 2015 r. było nieskuteczne.
Skarżący nie wskazał na zaistnienie przyczyn, które uniemożliwiłyby oddanie mu przesyłki. Trudno uznać, że taką okolicznością mogłoby być to, że skarżący rzadko odwiedza babcię. Nic nie stoi bowiem na przeszkodzie, aby skarżący został wcześniej poinformowany o przesyłce, nawet telefonicznie. Skarżący nie wskazał na żadne nadzwyczajne okoliczności, które przeszkodziły K. D. w poinformowaniu go o przesyłce i przekazaniu jej skarżącemu. Skarżący wiedział o toczącym się postępowaniu administracyjnym i niewątpliwie powinien się spodziewać decyzji wydanej przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w wyniku rozpoznania jego odwołania.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł D. D., zarzucając:
- 1) naruszenie art. 86 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 43 k.p.a. w zw. z art. 8 k.p.a. poprzez jego błędną wykładnię, której skutkiem było przyjęcie, że K. D., tj. osoba która odebrała przesyłkę zawierającą odpis decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu, zamieszkała w C. przy ul. [...], może zostać uznana za domownika skarżącego D. D., który zamieszkuje w C. przy ul. [...], a zatem w innym lokalu;
- 2) naruszenie art. 86 § 1 P.p.s.a. poprzez jego błędną wykładnię, której skutkiem było przyjęcie, że nieoddanie adresatowi przesyłki przez osobę która ją odebrała, nie stanowi przyczyny uzasadniającej uwzględnienie wniosku o przywrócenie terminu.
W oparciu o powyższe zarzuty wnoszący zażalenie wniósł o:
- 1) zmianę zaskarżonego postanowienia i przywrócenie terminu do wniesienia skargi;
- 2) zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej powoływanej jako "P.p.s.a.", jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana w terminie siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia, uprawdopodobniając równocześnie okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu (art. 87 § 1 i 2 P.p.s.a.).
Brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę uchybień spowodowanych nawet niewielkim niedbalstwem. Z brakiem winy mamy do czynienia tylko w przypadku zaistnienia sytuacji niezależnych od strony, niemożliwych do przezwyciężenia okoliczności, z powodu których doszło do przekroczenia wyznaczonego przepisami prawa terminu.
W okolicznościach rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że skarżący nie wskazał na zaistnienie takich okoliczności, które pozwalałyby na zakwestionowanie stanowiska Sądu I instancji.
Zgodnie z art. 43 k.p.a., w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. O doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy zawiadamia się adresata, umieszczając zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy to nie jest możliwe, w drzwiach mieszkania.
Ze zwrotnego poświadczenia odbioru decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia [...] października 2015 r. wynika, że przesyłka adresowana do skarżącego została odebrana przez dorosłego domownika - jego babcię w dniu 13 listopada 2015 r., która podjęła się oddania przesyłki adresatowi. Wobec takich ustaleń uznać należało, że zaskarżona decyzja została skutecznie doręczona w sposób przewidziany w art. 43 k.p.a. Sytuacja, w której dorosły domownik (babcia) nie przekazała skarżącemu korespondencji w odpowiednim czasie, należy oceniać jako brak dochowania przez skarżącego zwykłej, należytej staranności w dbaniu o własne interesy.
Odnosząc się do argumentów powołanych w zażaleniu wskazać należy, że instytucja przywrócenia terminu ma zastosowanie w sytuacjach, gdy strona nie dokonała w terminie czynności. Wówczas nie kwestionując faktu bezskutecznego upływu terminu, strona wykazuje brak zawinienia w nieterminowym dokonaniu czynności. W przypadku, gdy strona twierdzi natomiast, że termin nie rozpoczął biegu, bowiem dokonano nieprawidłowego doręczenia nie można mówić o przywróceniu terminu. Wobec powyższego powoływane okoliczności, związane z zamieszkiwaniem przez K. D. w innym lokalu mieszkalnym niż skarżący nie mogą świadczyć o braku winy strony w niedopełnieniu obowiązku zachowania terminu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu nie miał obowiązku prowadzenia czynności wyjaśniających skuteczność doręczenia przesyłki. Dokument zwrotnego potwierdzenia odbioru pisma ma moc dokumentu urzędowego, a zatem stanowi dowód tego co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Oznacza to, że korzysta z domniemania prawdziwości oraz z domniemania zgodności z prawdą. Powyższe domniemania w stosunku do znajdującego się w aktach sprawy zwrotnego potwierdzenia odbioru zaskarżonej decyzji nie zostały skutecznie podważone, a prawidłowość wypełnienia tego potwierdzenia nie budzi wątpliwości. Argumenty podnoszone przez stronę skarżącą w zażaleniu w żaden sposób nie obalają domniemania, że przedmiotowa przesyłka dotarła do rąk adresata w terminie, w którym potwierdzony został jej odbiór. Podpis babci skarżącego na zwrotnym potwierdzeniu odbioru decyzji stanowi bowiem dowód nie tylko odbioru, ale i jego daty.
Z akt sprawy wynika również, że babcia D. D. wielokrotnie odbierała adresowaną do niego korespondencję (doręczenie kopii protokołu zajęcia pojazdu, informacja z dnia 28 marca 2013 r. o wyznaczeniu przez Starostę Poznańskiego biegłego, pismo z dnia 19 kwietnia 2013 r. wraz z opinią biegłego, czy też wezwanie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia 13 kwietnia 2015 r.), a skuteczność tych doręczeń nie była przez stronę skarżącą kwestionowana.
Również częste wyjazdy służbowe skarżącego nie mogą być brane pod uwagę jako okoliczności wyłączające winę w uchybieniu terminu. W odniesieniu do strony, która wyjeżdża poza miejsce swego zamieszkania formułuje się powinność takiego zorganizowania spraw, z ustanowieniem pełnomocnika do odbioru korespondencji lub wskazania czasowego adresu do korespondencji, aby podczas nieobecności jej interesy nie doznały uszczerbku. Skarżący wiedząc, że często przebywa poza miejscem zamieszkania, winien podjąć czynności gwarantujące właściwe prowadzenie spraw. Przy ocenie winy strony lub jej braku w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej należy brać pod uwagę nie tylko okoliczności które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub niepodjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu.
Z powyższych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 orzekł, jak w sentencji postanowienia.