Postanowienie NSA z 29 maja 2008 r., I OZ 348/08

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 29 maja 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 24 stycznia 2008 r. sygn. akt IV SA/Wr 650/07 odmawiające zwolnienia skarżącego od ponoszenia kosztów sądowych

Sprawa

w sprawie ze skargi M. S. na decyzję Rektora Uniwersytetu [...] z dnia [...] NR [...] w przedmiocie odmowy przyjęcia na IV rok studiów p o s t a n a w i a: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę wniosku o przyznanie prawa pomocy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu

Skład

Sędzia NSA Barbara Adamiak

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowieniem z dnia 24 stycznia 2008 r. sygn. akt IV SA/Wr 650/07 odmówił zwolnienia M. S. od ponoszenia kosztów sądowych w sprawie z jego skargi na decyzję Rektora Uniwersytetu [...] z dnia [...] NR [...] w przedmiocie odmowy przyjęcia na IV rok studiów.

W uzasadnieniu postanowienia wskazano, iż skarżący nie przedstawił okoliczności uzasadniających zwolnienie go od opłat sądowych, gdyż wskazał jedynie, że jest osobą bezdomną bez dochodu. Brak jest ponadto, jakichkolwiek informacji, co do obecnego miejsca zamieszkania skarżącego, ponieważ przedstawione zaświadczenie o zameldowaniu na pobyt czasowy w schronisku zostało wydane około cztery miesiące przed złożeniem przedmiotowego wniosku i wynika z niego jedynie deklaracja o pobycie w Ośrodku w S. do 20 listopada 2007 r. Ponadto, zaznaczył Sąd I instancji, wnioskodawca nie udzielił informacji na temat swojego stanu rodzinnego i nie wykazał, że jest osobą bezrobotną, poprzez złożenie stosownego zaświadczenia.

Jednocześnie Sąd I instancji stwierdził, iż w sprawie nie zachodzą przesłanki do zastosowania art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej "P.p.s.a."). Taka sytuacja mogłaby powstać, gdyby na tle dotychczasowych oświadczeń pojawiły się wątpliwości, strona zaś prawie w ogóle nie wypełniła formularza.

M. S. złożył zażalenie na to postanowienie podnosząc, że nie mógł udzielić więcej informacji o dochodach i stanie majątkowym, skoro zaznaczył, że dochodów nie uzyskuje. Ponadto, skarżący zaznaczył, że prawo pomocy powinno być udzielane osobom ubogim, bezdomnym, bezrobotnym. Przyszłe zaś możliwości uzyskania zatrudnienia, nie mogą mieć wpływu na aktualną ocenę sytuacji wnioskodawcy.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zażalenie ma usprawiedliwioną podstawę.

Zgodnie bowiem z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym, w tym obejmującym zwolnieni z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych, następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zatem, to na stronie spoczywa obowiązek wykazania, że spełnia określone w cytowanym przepisie przesłanki do przyznania jej tego prawa. Jednakże, jeżeli oświadczenie złożone przez stronę okaże się niepełne lub niewystarczające, albo nawet niewiarygodne, Sąd powinien stosownie do art. 255 P.p.s.a. wezwać wnioskodawcę do uzupełnienia tych informacji. W orzecznictwie przyjmuje się bowiem, że nie można odmówić przyznania prawa pomocy przed podjęciem działań, o których mowa w wymienionym przepisie, jeśli istnieją wątpliwości co do spełnienia przez stronę przesłanek do przyznania prawa pomocy.

Sytuacja taka niewątpliwie zachodzi w niniejszej sprawie, skarżący bowiem wypełniając stosowny formularz wskazał, że jest osobą bezdomną i nie uzyskuje dochodów. Zatem dla dokonania rzetelnej oceny jego możliwości finansowych zasadnym było zwrócenie się o przedłożenie dodatkowych informacji m.in. na temat aktualnego miejsca zamieszkania i środków jakimi, i czy w ogóle, dysponuje strona na rzecz bieżącego utrzymania się. Stąd przyjęcie przez Sąd – bez przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego – że strona nie wykazała, aby nie była w stanie ponieść kosztów postępowania należy uznać za co najmniej przedwczesne.

W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 P.p.s.a. orzekł jak wyżej.