Postanowienie NSA z 10 maja 2013 r., I OZ 348/13

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 10 maja 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia P. T. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 lutego 2013 r., sygn. akt II SO/Wa 49/12 o wymierzeniu grzywny

Sprawa

w sprawie z wniosku P.T. o wymierzenie grzywny Rektorowi Akademii Wychowania Fizycznego w Warszawie za nieprzekazanie sądowi skargi z dnia 12 kwietnia 2010 r. wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę postanawia: oddalić zażalenie.

Skład

Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek przewodniczący

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 7 lutego 2013 r., sygn. akt II SO/Wa 49/12, po rozpoznaniu wniosku P. T., wymierzył Rektorowi Akademii Wychowania Fizycznego w Warszawie grzywnę w kwocie 3000 złotych za nieprzekazanie sądowi skargi z dnia 12 kwietnia 2010 r. wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę.

Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że wnioskiem z dnia 12 lipca 2012 r. P. T. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o wymierzenie grzywny Rektorowi Akademii Wychowania Fizycznego w Warszawie za nieprzekazanie sądowi skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę. Wskazał, że wniosek ten dotyczy skargi z dnia 12 kwietnia 2010 r. na bezczynność Rektora Akademii Wychowania Fizycznego w Warszawie w przedmiocie dopuszczenia do rekrutacji na studia doktoranckie w 2009 r.

W odpowiedzi na wniosek Rektor Akademii Wychowania Fizycznego w Warszawie wniósł o jego oddalenie. Wyjaśnił, że skarga P. T. po wyjaśnieniu i ustaleniu stanu faktycznego została przekazana do Sądu. Opóźnienie w wyjaśnieniu sprawy spowodowane było okresem urlopowym i koniecznością odnalezienia dokumentów. Organ jednocześnie, w przypadku uznania przez Sąd, że nastąpiła przewlekłość, wniósł o wymierzenie grzywny w najmniejszym wymiarze, ponieważ sytuacja finansowa uczelni jest trudna.

W uzasadnieniu Sąd wskazał, że stosownie do treści art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270) skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Organ przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia (art. 54 § 2 ustawy).

Art. 55 § 1 powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowi zaś, że w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 tej ustawy, tj. do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym.

Grzywna, o której mowa w art. 55 § 1 powołanej ustawy ma charakter mieszany: dyscyplinująco-restrykcyjny. Jest to więc środek, którego zastosowanie ma doprowadzić do wykonania przez organ obowiązku z art. 54 § 2 ustawy, jednakże wyłączną, materialnoprawną przesłanką takiego orzeczenia jest niewypełnienie tego obowiązku w terminie przewidzianym w tym przepisie.

Dalej Sąd stwierdził, że sprawa ze skargi P. T. na bezczynność Rektora Akademii Wychowania Fizycznego w Warszawie w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyjęcie na studia doktoranckie na rok akademicki 2009/2010 została zarejestrowana w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie pod sygnaturą akt II SAB/Wa 373/12. Z akt tej sprawy wynika, że skarga wpłynęła do organu w dniu 4 maja 2010 r. Tymczasem organ przekazał tę skargę do Sądu w dniu 14 sierpnia 2012 r. Opóźnienie w przekazaniu skargi do Sądu wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę wyniosło zatem ponad dwa lata. Opóźnienie to jest zatem znaczne i w sposób istotny wpłynęło na termin rozpoznania sprawy przez Sąd.

Dodatkowo Sąd zauważył, że organ w istocie nie usprawiedliwił przyczyn niewykonania obowiązku, o którym mowa w art. 54 § 2 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przy takiej skali opóźnienia usprawiedliwieniem nie może bowiem być okres urlopowy, czy też konieczność odnalezienia dokumentów. Przekazanie skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę jest bezwzględnym obowiązkiem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania zaskarżono. Opóźnienie w przekazaniu skargi do sądu wraz aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, a co za tym idzie oddalenie w czasie możliwości rozpoznania sprawy przez sąd, ogranicza w istocie stronie skarżącej możliwość realizacji jej konstytucyjnego prawa do sądu.

Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Sąd uznał wniosek P. T. za uzasadniony i nałożył na Rektora Akademii Wychowania Fizycznego w Warszawie grzywnę w wysokości 3 000 zł (trzy tysiące złotych).

Wymierzając grzywnę we wskazanej wyżej wysokości Sąd wziął po uwagę skalę opóźnienia organu, brak okoliczności, które mogłyby usprawiedliwiać zaistniałe opóźnienie, a także fakt przekazania do Sądu przedmiotowej skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę przed rozpatrzeniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny.

P. T. w zażaleniu na powyższe postanowienie zarzucił, że wymierzona grzywna nie jest adekwatna do popełnionego czynu.

W odpowiedzi na zażalenie organ wniósł o jego oddalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Zgodnie z art. 54 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 – dalej zwanej "P.p.s.a.") organ, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi, zobowiązany jest do jej przekazania sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia. Art. 55 § 1 p.p.s.a. stanowi z kolei, iż w razie niezastosowania się do powyższego obowiązku, Sąd może na wniosek skarżącego orzec o wymierzeniu organowi grzywny.

Grzywna, o jakiej mowa w art. 55 § 1 P.p.s.a. ma charakter mieszany tj. dyscyplinująco – represyjny. Na przyjęcie wyłącznie dyscyplinującego bądź jedynie represyjnego charakteru grzywny nie pozwala dyspozycja tego przepisu w zestawieniu z art. 54 § 2 tej ustawy. Art. 55 § 1 P.p.s.a. zawiera stwierdzenie, iż w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd może orzec o wymierzeniu organowi grzywny. Oznacza to, że przesłanką takiego orzeczenia jest niewypełnienie obowiązków określonych w art. 54 § 2 P.p.s.a., do których należy przekazanie przez organ skargi, akt sprawy, odpowiedzi na skargę, przy czym wszystkie te dokumenty winny być przedstawione sądowi w terminie 30 dni.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy zwrócić należy uwagę, że skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie za pośrednictwem Rektora Akademii Wychowania Fizycznego w Warszawie. Stosownie zatem do art. 54 § 2 P.p.s.a., organ ten miał obowiązek przekazać skargę wraz z odpowiedzią i aktami sprawy. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego organ przekazał skargę wraz z kompletem dokumentów ze znacznym naruszeniem terminu. Wobec niewykonania ustawowego obowiązku przekazania skargi w przewidzianym do tego terminie uznać należy, że zasadnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wymierzył organowi grzywnę. Wskazane przyczyny uchybienia terminu w postaci okresu urlopowego i koniecznością odnalezienia dokumentów nie usprawiedliwiają opóźnienia w wywiązaniu się organu z obowiązku nałożonego ustawą, jednakże mogą mieć wpływ na wysokość wymierzonej grzywny.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego także wysokość grzywny ustalona przez Sąd I instancji jest odpowiednia do okoliczności w jakich doszło do niewypełnienia ciążącego na organie obowiązku. Wskazać należy, że ustawodawca w art. 154 § 6 P.p.s.a. pozostawił sądowi orzekającemu w przedmiocie wymierzenia grzywny swobodny zakres ustalenia jej wysokości tj. do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Powyższy przepis pozwala na wymierzenie grzywny w wysokości adekwatnej do stopnia w jakim organ uchybił obowiązkowi przekazania akt, a zwłaszcza uwzględnienie okresu w jakim pozostawał on w zwłoce oraz okoliczności faktycznych, które legły u podstaw przekroczenia ustawowego terminu o którym mowa w art. 54 § 2 P.p.s.a.

Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że Sąd Wojewódzki wymierzając grzywnę wziął pod uwagę okres opóźnienia organu w przekazaniu skargi oraz przyczyny niedopełnienia obowiązku. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego wpływ na wysokość grzywny ma również fakt, że organ wykonał ciążący na nim obowiązek przed wydaniem postanowienia o nałożeniu grzywny. Zatem, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając w ramach powierzonej mu w tym zakresie dyskrecjonalnej władzy, wymierzył organowi administracji publicznej grzywnę w stosownej wysokości i szczegółowo wyjaśnił powody rozstrzygnięcia. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd pierwszej instancji właściwie ocenił stopień zaniedbania obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 P.p.s.a.

Z powyższych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art.184 w zw. z art.197 § 2 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.