Postanowienie NSA z 4 czerwca 2008 r., I OZ 349/08

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 4 czerwca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia R. D. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 9 kwietnia 2008 r. sygn. akt II SAB/Ol 1/08 oddalające wniosek o wyłączenie sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie – [...]

Sprawa

w sprawie ze skargi R. D. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w D. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej p o s t a n a w i a: oddalić zażalenie

Skład

Sędzia NSA Jan Kacprzak

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie postanowieniem z dnia 9 kwietnia 2008 r. sygn. akt II SAB/Ol 1/08 oddalił wniosek R. D. o wyłączenie sędziego tegoż Sądu [...] w sprawie ze skargi R. D. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w D. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej.

W uzasadnieniu Sąd zaznaczył, że sędzia, o którego wyłączenie zwrócono się, złożył – stosownie do art. 22 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej "P.p.s.a.") – wymagane oświadczenie. Z oświadczenia tego wynika, iż między sędzią a żadną ze stron, czy jej przedstawicielem nie zachodzi okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnione wątpliwości co do jego bezstronności w niniejszej sprawie. Sędzia wyjaśnił, że R. D. zna z czasów studiów, które odbył na Uniwersytecie im. [...] w T. w latach [...] i nigdy z nim nie utrzymywał bliższych stosunków koleżeńskich. Po studiach zaś spotkał skarżącego nie więcej niż dwa razy w Sądzie Rejonowym w N.. Dokładnej daty spotkania nie pamięta, mogło to być w latach 1991-1995. Od tego czasu nie miał ze skarżącym jakichkolwiek kontaktów.

Stąd w ocenie Sądu I instancji, wniosek strony nie mógł odnieść skutku. Znajomość z czasu studiów ukończonych ponad 24 lata temu, która według oświadczenia nie opierała się na bliższych kontaktach koleżeńskich ze skarżącym, czy też dwa incydentalne spotkania w późniejszym czasie, nie stanowią okoliczności wywołującej wątpliwości, co do bezstronności sędziego w niniejszej sprawie.

R. D. złożył zażalenie na to postanowienie podnosząc, iż w innej sprawie, w której jest stroną nastąpiło wyłączenie sędziego tylko z uwagi na bliżej niesprecyzowane, incydentalne kontakty ze stroną. Stąd tym bardziej, biorąc pod uwagę w niniejszej sprawie znajomość sędziego ze studiów, jego wyłączenie wydaje się konieczne. Ponadto, skarżący powołał się na treść uzasadnienia wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 grudnia 2005 r. sygn. akt SK 53/04, w którym wskazano, iż stosunki osobiste – a tych nie zakwestionował nawet sędzia składający oświadczenie – charakteryzują się przede wszystkim istnieniem więzi emocjonalnej wynikającej m.in. ze znajomości. Nie ma przy tym znaczenia, czy nastawienie to jest pozytywne czy nie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zażalenie nie ma usprawiedliwionej podstawy.

Stosownie do art. 19 P.p.s.a. niezależnie od przyczyn wyłączenia sędziego z mocy ustawy określonych w art. 18, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Dotyczy to zatem – biorąc pod uwagę zarzuty zażalenia - takich sytuacji, w których m.in. ze względu na istnienie między sędzią a stroną postępowania – więzi przyjaźni, czy nawet dłuższej znajomości, zachodzą uzasadnione wątpliwości, co do bezstronności sędziego. Jednakże chodzi tu o taki stosunek – znajomość, która nie ma charakteru incydentalnego, czy też przypadkowego spotkania. Bowiem sam fakt znajomości nie musi uzasadniać wyłączenia sędziego od rozpoznania sprawy. Dotyczy to wyłącznie takich relacji, które na podstawie obiektywnych okoliczności – jak wskazał Sąd I instancji – mogą wywoływać wątpliwości we wspomnianym zakresie. Okoliczność uzasadniająca zastosowanie art. 19 P.p.s.a. musi być realna, a nie potencjalna, oznacza to, że konieczne jest wykazanie poważnych powodów uprawdopodabniających subiektywne nastawienie sędziego. Odmienna interpretacja tego przepisu prowadziłaby do sytuacji, kiedy samo stwierdzenie, że z uwagi nawet na przypadkowe, incydentalne spotkanie sędziego przez stronę, zachodziłaby konieczność wyłączenia go od rozpoznawania jakichkolwiek spraw strony. Podczas gdy, musi być to kontakt (znajomość), mogący mieć wpływ na relacje występujące między sędzią a stroną postępowania, a tym samym na bezstronność sędziego.

W związku z tym – uwzględniając oświadczenie sędziego złożone w trybie art. 22 § 2 P.p.s.a. – należy uznać, iż strona powołując się na znajomość osoby sędziego ze studiów zakończonych ponad 24 lata temu oraz dwa incydentalne sprzed kilkunastu lat, bliżej niesprecyzowane spotkania w budynku Sądu Rejonowego w N., gdzie sędzia pracował, nie wykazała, aby zostały spełnione przesłanki do zastosowania instytucji wyłączenia.

W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 i art. 16 § 2 w zw. z art. 193 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.