Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 9 stycznia 2019 r., sygn. akt. I SA/Wa 2065/18 działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2018.1302 ze zm.), dalej jako "p.p.s.a.", odrzucił skargę S.T. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] września 2018 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania.
W uzasadnieniu Sąd I instancji podkreślił, że [...] listopada 2018 r. do WSA wpłynęła skarga S.T. reprezentowanej przez adwokata J.P. na ww. decyzję Ministra.
Zarządzeniami Przewodniczącego Wydziału I WSA w Warszawie z [...] listopada 2018 r., (k. 1 i 12 akt sąd.) wezwano pełnomocnika strony skarżącej do usunięcia braków formalnych skargi, poprzez złożenie oryginału bądź poświadczonej za zgodność z oryginałem kopii pełnomocnictwa procesowego upoważniającego do działania w imieniu skarżącej przed sądami administracyjnymi. Odrębnym zarządzeniem z tego samego dnia wezwano do uzupełnienia wpisu sądowego.
Przesyłka sądowa zawierająca wezwania zgodnie z treścią ww. zarządzeń została doręczona pełnomocnikowi skarżącej w 26 listopada 2018 r. (k. 17 akt sąd.).
W dniu 28 listopada 2018 r. pełnomocnik dokonał uzupełnienia wpisu, jednakże nie uzupełnił braku formalnego skargi, polegającego na nadesłaniu pełnomocnictwa.
Uzasadniając odrzucenie skargi WSA podniósł, że profesjonalny pełnomocnik nie uczynił zadość wezwaniu i nie uzupełnił braku formalnego skargi, polegającego na nadesłaniu pełnomocnictwa procesowego upoważniającego do reprezentowania skarżącej w postępowaniu sądowoadministracyjnym, w zakreślonym 7 dniowym terminie, tj. do 3 grudnia 2018 r. Nie wykazał zatem, że jest podmiotem umocowanym do wniesienia skargi i reprezentowania skarżącej, co na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. skutkowało jej odrzuceniem.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł pełnomocnik skarżącej, domagając się jego uchylenia w całości. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie art. 58 § 1 pkt. 1a w zw. z art. 46 § 3 p.p.s.a., poprzez niewłaściwe zastosowanie.
W uzasadnieniu autor zażalenia podniósł, że brak formalny skargi w rzeczywistości nie istniał, ponieważ pełnomocnictwo uprawniające do działania również w postępowaniu sądowoadmionistracyjnym znajdowało się w aktach postępowania administracyjnego, przy czym taki sposób reprezentacji skarżącej nie został zakwestionowany w innej sprawie, rozstrzygniętej przez WSA merytorycznie.
Ponadto pełnomocnik skarżącej podniósł, iż po otrzymaniu skarżonej decyzji Ministra, nie mógł się skontaktować ze swoją mocodawczynią, na stałe przebywającą za granicą, a zabrakło mu kopii pełnomocnictwa udzielonego "jeszcze na początku lat dwutysięcznych i to w jednym egzemplarzu". Przy czym z uwagi na brak kontaktu ze skarżącą nie istniała możliwość uzyskania nowego pełnomocnictwa w zakreślonym przez Sąd terminie. Wskazał też, że wezwanie Sądu do uzupełnienia braków otrzymał wkrótce po opuszczeniu szpitala i w trakcie przeprowadzania dodatkowych badań oraz, że "sporządzając odpowiedź umieściłem w jego tekście informację o pełnomocnictwie w aktach administracyjnych, która w trakcie drukowania z nieznanych mi przyczyn została skasowana".
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Słusznie bowiem Sąd I instancji stwierdził, iż w okolicznościach niniejszej sprawy skarga sporządzona i wniesiona przez działającego w imieniu skarżącej pełnomocnika będącego adwokatem obarczona jest brakiem formalnym w postaci niezłożenia przy pierwszej czynności procesowej stosownego pełnomocnictwa uprawniającego do występowania w imieniu skarżących przed sądami administracyjnymi.
Zgodnie z art. 37 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2018.1302 ze zm.), dalej jako "p.p.s.a." pełnomocnik obowiązany jest przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa. Adwokat, radca prawny, rzecznik patentowy, a także doradca podatkowy mogą sami uwierzytelnić odpis udzielonego im pełnomocnictwa oraz odpisy innych dokumentów wykazujących ich umocowanie. Sąd może w razie wątpliwości zażądać urzędowego poświadczenia podpisu strony.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego okoliczność, że pełnomocnictwo znajduje się w aktach administracyjnych przedstawionych Sądowi wraz ze skargą nie wyczerpuje dyspozycji art. 37 § 1 w zw. z art. 46 § 3 p.p.s.a. i nie zwalnia pełnomocnika z obowiązku doręczenia na wezwanie sądu prawidłowego pełnomocnictwa. Ten ostatni przepis stanowi (po jego nowelizacji dokonanej ustawą z 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2015.658), która weszła w życie z dniem 15 sierpnia 2015 r.), że do pisma należy dołączyć pełnomocnictwo lub jego wierzytelny odpis, jeżeli pismo wnosi pełnomocnik, który w danej sprawie nie złożył jeszcze tych dokumentów przed sądem. Przepis ten nie tylko usprawnia postępowanie przed sądem administracyjnym, przez umożliwienie wniesienia wierzytelnego odpisu pełnomocnictwa, ale także powinien wyeliminować rozbieżności występujące w orzecznictwie sądów administracyjnych dotyczące omawianego zagadnienia. Przy czym skarga w rozpoznawanej sprawie została wniesiona w czasie obowiązywania art. 46 § 3 p.p.s.a. w nowym brzmieniu.
Wobec powyższego odnosząc się do twierdzenia zawartego w zażaleniu, że pełnomocnictwo znajdowało się w aktach administracyjnych trzeba stwierdzić, że nie ma ono znaczenia dla sprawy. Treść art. 37 § 1 p.p.s.a. oraz art. 46 § 3 p.p.s.a. jednoznacznie wskazuje, że pełnomocnik już przy dokonaniu pierwszej czynności procesowej w imieniu strony, organu lub przedstawiciela ustawowego ma obowiązek dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo lub jego wierzytelny odpis. Zatem obowiązek złożenia pełnomocnictwa jest powiązany z "pierwszą czynnością procesową". W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie można utożsamiać wskazanej w art. 37 § 1 p.p.s.a. pierwszej czynności procesowej z czynnością dokonaną przed organami administracji publicznej, ponieważ są to dwa różne autonomiczne postępowania, zatem pełnomocnictwo znajdujące się w aktach administracyjnych przedstawionych sądowi wraz ze skargą nie wyczerpuje dyspozycji art. 37 § 1 w zw. z art. 46 § 3 p.p.s.a. (zob. postanowienia NSA z dnia: 14 października 2016 r., sygn. akt II GZ 1022/16; 6 lipca 2016 r., sygn. akt II GZ 679/16; 25 maja 2016 r., sygn. akt II GZ 512/16). Wspomniana w art. 37 § 1 p.p.s.a. regulacja dotyczy postępowania sądowego, tak samo jak zawarty w art. 46 § 3 p.p.s.a. obowiązek pełnomocnika dołączania pełnomocnictwa. Zdaniem Sądu nie budzi wątpliwości, że oba te przepisy odnoszą się do postępowania przed sądami administracyjnymi i oba dotyczą akt sądowych danej sprawy.
Z treści art. 37 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 46 § 3 p.p.s.a. należy więc wyprowadzić wniosek, że przy pierwszej czynności sądowej pełnomocnik ma obowiązek złożyć pełnomocnictwo, do akt sprawy sądowoadministracyjnej jako sprawy nowej i odrębnej od sprawy administracyjnej, której rozstrzygnięcie jest przedmiotem postępowania przed sądem administracyjnym.
Reasumując nie można podzielić stanowiska pełnomocnika skarżącego, który w istocie twierdzi, że obowiązek złożenia pełnomocnictwa do występowania przed sądami administracyjnymi przy wnoszeniu skargi nie powstaje, gdy pełnomocnictwo to zostało już złożone w postępowaniu administracyjnym.
Zdaniem Naczelnego Sadu Administracyjnego, w przedmiotowej sprawie Sąd I instancji właściwie, wobec niedołączenia przez pełnomocnika do skargi stosownego pełnomocnictwa do reprezentacji strony w postępowaniu sądowym, wezwał pełnomocnika skarżącego do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez złożenie pełnomocnictwa lub jego uwierzytelnionego odpisu do reprezentowania strony przed sądami administracyjnymi. Następnie wobec niewykonania powyższego wezwania, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zasadnie na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. postanowił o odrzuceniu skargi, której braków formalnych skarżący nie uzupełnił w terminie. Nie ulega bowiem wątpliwości, że skarga dotknięta była brakiem formalnym. Powołanie się przez pełnomocnika skarżącej gminy na istnienie pełnomocnictwa w aktach administracyjnych sprawy nie mogło odnieść zamierzonego skutku.
Przedmiotowe wezwanie wyraźnie określało rodzaj braku formalnego, termin i sposób jego uzupełnienia oraz skutki niezachowania tego terminu, było wyraźne w swej treści i czytelne. Jednoznaczna treść zarządzenia wzywającego do usunięcia braków formalnych skargi nie mogła wywołać u profesjonalnego pełnomocnika żadnych wątpliwości co do obowiązku podlegającego wykonaniu.
Należy także zauważyć, że Naczelny Sąd Administracyjny nie miał możliwości uwzględnienia podniesionej w zażaleniu argumentacji, bowiem wskazane tam okoliczności pozostawały bez wpływu na ocenę zasadności zastosowania art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Omawiany przepis ma charakter bezwzględnie obowiązujący, zatem Sąd I instancji zobowiązany był do odrzucenia skargi. Natomiast wskazywane okoliczności, mogą być oceniane przy rozpatrywaniu wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi, którego pełnomocnik w przedmiotowej sprawie nie złożył, nie podważają natomiast prawidłowości stanowiska Sądu I instancji, że w zakreślonym terminie skarżący nie wykonał wezwania.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.