Postanowienie NSA z 14 kwietnia 2016 r., I OZ 353/16

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 14 kwietnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 listopada 2015 r. sygn. akt I SA/Wa 309/15 oddalające wniosek M. S. o wyłączenie sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Emilii Lewandowskiej od udziału

Sprawa

w sprawie ze skargi Marka Sawickiego na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] grudnia 2014 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego postanawia oddalić zażalenie.

Skład

Sędzia NSA Jolanta Rudnicka przewodniczący

Uzasadnienie

Na rozprawie wyznaczonej na dzień 23 kwietnia 2015 r. przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie skarżący M.S. wniósł o wyłączenie sędziego tego Sądu Emilii Lewandowskiej od rozpoznania sprawy z jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] grudnia 2014 r. w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego.

W uzasadnieniu wniosku stwierdził, że sędzia, o wyłączenie której wnosi, kilkakrotnie, w innych sprawach, odmówiła mu przyznania adwokata z urzędu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 23 listopada 215 r. oddalił powyższy wniosek.

Sąd wskazał, że w niniejszej sprawie oświadczeniem z 18 listopada 2015 r. sędzia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Emila Lewandowska wyjaśniła, iż nie istnieją okoliczności, które mogłyby wywołać uzasadnione wątpliwości co do jej bezstronności w sprawie, jak również nie zachodzą okoliczności wymienione w art. 18 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.), a tym samym nie zachodzi żadna z przesłanek wymienionych w art. 18 § 1 i art. 19 p.p.s.a. Okoliczności takich nie wskazał również skarżący we wniosku zgłoszonym do protokołu rozprawy wyznaczonej na dzień 23 kwietnia 2015 r.

Powyższe, w ocenie Sądu, uzasadnienia oddalenie wniosku na podstawie art. 22 § 1 i 2 p.p.s.a.

Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł M. S.. Skarżący wskazał, że zaskarżone postanowienie zostało wydane przez sędziów, którzy powinni być wyłączeni od orzekania w jego sprawach, ponieważ od zawsze orzekają wyłącznie na jego niekorzyść, co świadczy o uprzedzeniu tych sędziów do osoby skarżącego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

W pierwszej kolejności podnieść należy, że wniesione zażalenie zostało w zasadzie oparte na jednym zarzucie, tj. zarzucie prowadzącym do wykazania, iż zaskarżone postanowienie zostało wydane przez sędziów, którzy powinni podlegać wyłączeniu od orzekania w niniejszej sprawie. Zarzut ten nie mógł jednak doprowadzić do wzruszenia zaskarżonego postanowienia, bowiem okoliczności, na które powołuje się skarżący, tj. wydawanie przez wskazanych sędziów niekorzystnych dla skarżącego orzeczeń w innych sprawach, nie uzasadniają przyjęcia, iż skład osobowy sądu, który wydał zaskarżone postanowienie jest niewłaściwy. Naczelny Sąd Administracyjny nie stwierdził również z urzędu zaistnienia przesłanek, o których mowa w art. 183 § 2 pkt 4 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.

Przechodząc do merytorycznej oceny postanowienia z dnia 23 listopada 2015 r., zauważyć należy, że wyłączenie sędziego od orzekania w sprawie sądowoadministracyjnej może nastąpić z mocy samej ustawy (art. 18 p.p.s.a.), bądź też na wniosek strony lub żądanie sędziego (art.19 p.p.s.a.). W pierwszym ze wskazanych przypadków przyczyny wyłączenia sędziego zostały enumeratywnie wymienione, a zatem tworzą one katalog zamknięty, co wyłącza możliwość stosowania wykładni rozszerzającej. Natomiast na wniosek strony (bądź na żądanie sędziego) sąd wyłącza sędziego jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w sprawie. Zasadność wniosku o wyłączenie sędziego zależy od okoliczności faktycznych, jakie w każdym konkretnym przypadku mogą mieć wpływ na sposób prowadzenia postępowania przez sędziego. Przy czym stosowanie do treści art. 20 powołanej ustawy, to strona składająca wniosek obowiązana jest wskazać oraz uprawdopodobnić przyczyny wyłączenia. Postanowienie w przedmiocie wyłączenia sędziego, zgodnie z treścią art. 22 § 2 p.p.s.a., poprzedza złożenie wyjaśnień przez tego sędziego, którego wniosek dotyczy. W obu przypadkach celem przyjętych regulacji jest przede wszystkim zapewnienie bezstronności sędziego i eliminacja wpływu, jaki może wywierać występowanie pewnej kategorii powiązań (osobistych, ekonomicznych, służbowych itp.) na orzekanie w postępowaniu sądowym. Ratio legis przepisów o wyłączeniu sędziego sprowadza się więc do eliminowania wszelkich przyczyn mogących skutkować w otoczeniu jakimikolwiek wątpliwościami co do bezstronności i obiektywizmu sędziego w rozpoznawaniu określonej sprawy.

Zasadnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, iż w rozpoznawanej sprawie brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku o wyłączenie sędziego Emilii Lewandowskiej. Z oświadczenia złożonego przez sędziego wynika, iż nie zachodzą żadne okoliczności, które mogłyby uzasadniać jej wyłączenie na podstawie art. 18 i 19 p.p.s.a. Skarżący natomiast zarówno we wniosku, jak również w zażaleniu nie wykazał w żaden sposób, że istnieje prawdopodobieństwo wystąpienia takich okoliczności. Natomiast zarzuty skarżącego co do niewłaściwego, jego zdaniem, sposobu orzekania sędziego w innych sprawach w zakresie przyznania mu prawa pomocy mogły być podnoszone w ramach przysługujących środków zaskarżenia, nie stanowią natomiast przesłanki do wyłączenia sędziego.

Wobec powyższego, skoro nie można stwierdzić aby zachodziły uzasadnione wątpliwości co do bezstronności wskazanego sędziego, uznać należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zasadnie oddalił wniosek skarżącego w tym przedmiocie.

W tej sytuacji Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.