Postanowienie NSA z 14 maja 2013 r., I OZ 359/13

Wydany

14 maja 2013 r.

Sąd

r. Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 14 maja 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia R. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 20 marca 2013 r. sygn. akt II SA/Sz 744/08

Skład

Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Kosińska (del.)

Sprawa

w sprawie odrzucenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia oraz odrzucenia zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi R. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego postanawia: oddalić zażalenie

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie postanowieniem z dnia 14 lutego 2013 r. sygn. akt II SA/Sz 744/08 odrzucił skargę kasacyjną, sporządzoną osobiście przez R. S., od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 19 grudnia 2012 r., oddalającego skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego. Odpis powyższego postanowienia wraz z uzasadnieniem doręczony został pełnomocnikowi skarżącego, wyznaczonemu na zasadzie prawa pomocy, adwokatowi A. M. w dniu 26 lutego 2013 r. (k - 581 akt sądowych).

W dniu 6 marca 2013 r. (data wpływu pisma do biura podawczego Sądu), R. S. złożył zażalenie na postanowienie Sądu z dnia 14 lutego 2013 r. Zażalenie to zostało sporządzone i podpisane osobiście przez skarżącego. Nadto skarżący R. S. złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia przedmiotowego zażalenia, argumentując, że postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej otrzymał w dniu 5 marca 2013 r. w godzinach wieczornych (tj. około godz. 20.00, ze skrzynki na listy).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie postanowieniem z dnia 20 marca 2013 r. odrzucił wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 14 lutego 2013 r. o odrzuceniu skargi kasacyjnej. Sąd stanął na stanowisku, że z okoliczności przedmiotowej sprawy wynika bezspornie, że R. S. uchybił terminowi do dokonania czynności procesowej wniesienia zażalenia. Sąd przywołał treść art. 88 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2012 r. Dz. U. poz. 270, ze zm.), zgodnie z którym spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym (por. postanowienie NSA z dnia 15 listopada 2011 r., sygn. akt II OZ 1090/11, publ. na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl) i wyjaśnił, że wniosek niedopuszczalny jest to innymi słowy wniosek, w stosunku do którego brak jest ustawowych warunków jego dopuszczalności (por. postanowienie NSA z dnia 19 października 2010 r., sygn. akt I FZ 428/10, publ. jak wyżej). Zdaniem Sądu I instancji sytuacja taka, uniemożliwiająca merytoryczne rozpoznanie wniosku R. S. o przywrócenie uchybionego terminu z powodu braku spełnienia ustawowych wymogów jego dopuszczalności w rozumieniu art. 87 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wystąpiła w niniejszej sprawie dotyczącej wniesienia zażalenia z uchybieniem terminu na postanowienie Sądu z dnia 14 lutego 2013 r. o odrzuceniu skargi kasacyjnej.

Sąd wyjaśnił, że zgodnie z treścią art. 194 § 4 powołanej ustawy zażalenie, którego przedmiotem jest odrzucenie skargi kasacyjnej, powinno być sporządzone przez adwokata lub radcę prawnego. Niesporządzenie zażalenia na postanowienie odrzucające skargę kasacyjną przez adwokata, radcę prawnego lub podmioty wskazane w art. 175 § 2 lub § 3 powołanej ustawy jest brakiem nieusuwalnym (por. postanowienie NSA z dnia 20 marca 2012 r., sygn. akt I OZ 169/12, publ. jak wyżej). Obowiązek ustanowiony w powołanym art. 194 § 4 ma bowiem charakter bezwzględny, co oznacza, że żadne szczególne okoliczności nie uprawniają strony do osobistego sporządzenia zażalenia na postanowienie odrzucające skargę kasacyjną (postanowienie NSA z dnia 13 kwietnia 2012 r. sygn. akt II OZ 256/12). W tej sytuacji Sąd I instancji stanął na stanowisku, że złożenie przez R. S. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej, zażalenia sporządzonego przez samą stronę niezgodnie z wymogami z art. 194 § 4 powołanej ustawy, nie odpowiada wypełnieniu przez tę stronę ustawowego obowiązku równoczesnego dokonania czynności, której strona nie dokonała w terminie (art. 87 § 4). Nie istnieje zaś możliwość usunięcia przez stronę braku formalnego pisma w postaci sporządzenia zażalenia przez osobę niewymienioną w art. 194 § 4 powołanej ustawy. W ocenie Sądu Wojewódzkiego w sytuacji, gdy ustawa wyklucza uruchomienie procedury uzupełnienia braku formalnego pisma, wniosek R. S. jako nieodpowiadający ustawowym wymogom jest niedopuszczalny w rozumieniu art. 88 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi "z innych przyczyn" i wniosek ten podlega odrzuceniu. Nadto Sąd I instancji stanął na stanowisku, że osobną kwestią, wymagającą rozstrzygnięcia jest ocena dopuszczalności środka odwoławczego w postaci zażalenia R. S. z dnia 6 marca 2013 r., co do którego, jak wynika z powyższych wywodów, wymagane było sporządzenie go przez osoby wymienione w art. 194 § 4 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a do kręgu których bez wątpienia R. S. się nie zalicza (patrz także postanowienie WSA w Szczecinie wydane w tejże sprawie z dnia 14 lutego 2013 r.). R. S. złożył bowiem wraz z wnioskiem o przywrócenie uchybionego terminu zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej, osobiście sporządzone i podpisane, nie posiadając przy tym stosownych uprawnień, o których stanowi art. 175 § 1-3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z tego względu w ocenie Sądu I instancji zażalenie R. S. podlegało odrzuceniu na podstawie art. 197 § 2 w związku z art. 178 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 20 marca 2013 r. sygn. akt II SA/Sz 744/08 R. S. złożył zażalenie domagając się jego uchylenia i przywróceniu terminu do złożenia zażalenia.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2012 r. Dz. U. poz. 270, ze zm.), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Warunkiem skuteczności wniosku o przywrócenie uchybionego terminu jest łączne spełnienie przesłanek ustanowionych w przepisach art. 86 i art. 87 powołanej ustawy: uprawdopodobnienie przez stronę braku winy w uchybieniu terminu (art. 86 § 1 i art. 87 § 2), spowodowanie przez uchybienie terminu ujemnych skutków dla strony (art. 86 § 2), dochowanie terminu do wniesienia wniosku (art. 87 § 1), dopełnienie uchybionej czynności (art. 87 § 4). W rozpatrywanej sprawie, co zasadnie i prawidłowo wywiódł Sąd I instancji, skarżący nie spełnił łącznie ustawowych przesłanek warunkujących możliwość rozpatrzenia jego wniosku. Skarżący nie dopełnił bowiem obowiązku dokonania wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu uchybionej czynności (art. 87 § 4), czyli nie załączył do wniosku sporządzonego przez adwokata lub radcę prawnego zażalenia od postanowienia o odrzuceniu samodzielnie sporządzonej przez skarżącego skargi kasacyjnej. Wymóg ten nie został spełniony, ponieważ załączone do złożonego wniosku o przywrócenie terminu zażalenie zostało samodzielnie sporządzone przez skarżącego. Nie został zatem zachowany ustawowy obowiązek sporządzenia przedmiotowego zażalenia przez adwokata lub radcę prawnego. Prawidłowe jest również stanowisko Sądu I instancji, że taki brak wniosku o przywrócenie terminu jest brakiem nieusuwalnym. Oznacza to natomiast, że wniosek o przywrócenie terminu obarczony takim brakiem jest niedopuszczalny w rozumieniu art. 88 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi "z innych przyczyn" i podlega on odrzuceniu.

Prawidłowo także Sąd I instancji uznał, że art. 194 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w sposób jednoznaczny określa, że zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej winno być sporządzone przez adwokata lub radcę prawnego. Jak bowiem wynika z akt sprawy R. S., pomimo prawidłowego pouczenia udzielonego przez Sąd I instancji, sporządził osobiście zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 14 lutego 2013 r. sygn. akt II SA/Sz 744/08, w którym Sąd ten odrzucił skargę kasacyjną, która również sporządzona została osobiście przez R. S. Z akt sprawy nie wynika, aby skarżący był adwokatem lub radcą prawnym, ani którymkolwiek z podmiotów wskazanych w art. 175 § 2 powołanej ustawy. Zasadnym zatem było stanowisko Sądu I instancji, który uznał, że samodzielnie sporządzone zażalenie skarżącego na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjny w Szczecinie z dnia 14 lutego 2013 r. sygn. akt II SA/Sz 744/08 o odrzuceniu samodzielnie sporządzonej przez skarżącego skargi kasacyjnej było niedopuszczalne.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2012 r. Dz. U. poz. 270, ze zm.) orzekł jak w sentencji.