Postanowienie NSA z 21 kwietnia 2009 r., I OZ 360/09

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 21 kwietnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 lutego 2009 r., sygn. akt I SA/Wa 625/08 odmawiające przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku

Sprawa

w sprawie ze skargi J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Siedlcach z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego postanawia: oddalić zażalenie

Skład

Sędzia NSA Irena Kamińska przewodniczący

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 5 lutego 2009 r. odmówił przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 stycznia 2009 r. sygn. akt I SA/Wa 625/08 w sprawie ze skargi J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Siedlcach z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego.

W uzasadnieniu postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, że Skarżąca nie wyjaśniła przyczyn uchybienia terminowi, ani nie wskazała, kiedy te przyczyny ustały. Wprawdzie załączyła ona do wniosku, zaświadczenie lekarskie wystawione w dniu [...] stycznia 2009 r. (dzień przed wydaniem wyroku) wskazujące na pogorszenie jej stanu zdrowia oraz zawierające zalecenie unikania wysiłku fizycznego (leżenie) do momentu przeprowadzenia zabiegów kardiologicznych, jednakże okoliczność ta, nie może stanowić o uprawdopodobnieniu braku winy w dochowaniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia. Złożenie wniosku nie wymagało bowiem od skarżącej osobistego stawiennictwa w siedzibie Sądu, a czynności tej mogła ona dokonać listownie, bądź za pośrednictwem pełnomocnika.

Dodatkowo Sąd pierwszej instancji zauważył, że Skarżąca odmówiła udzielenia pełnomocnictwa wskazanemu przez Okręgową Radę Adwokacką adwokatowi, a tym samym swoim własnym działaniem pozbawiła się możliwości ochrony jej interesów przez profesjonalnego pełnomocnika. Ponadto z akt sądowych sprawy wynika, iż zarówno dzień przed rozprawą (12 stycznia 2009 r.) jak i w dniu 21 stycznia 2009 r. (dzień po upływie terminu do złożenia wniosku) skarżąca osobiście stawiała się w Sądzie w celu złożenia w Biurze Podawczym swoich pism procesowych.

W tej sytuacji Sąd pierwszej instancji stwierdził, że nagłe pogorszenie stanu zdrowia Skarżącej nie może zostać uznane za przeszkodę uniemożliwiającą złożenie stosownego wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Brak winy, o którym mowa w art. 86 § 1 powołanej wyżej ustawy, oceniany jest z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet niewielkim niedbalstwem.

Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła do Naczelnego Sądu Administracyjnego J.S.

W motywach zażalenia Skarżąca zarzuciła Sądowi pierwszej instancji nie przychylenie się do jej wniosku o odroczenie terminu rozprawy do czasu wyznaczenia innego adwokata z urzędu przez Naczelną Radę Adwokacką. Ustanowionemu pełnomocnikowi z urzędu Skarżąca zarzuciła odmowę podjęcia się prowadzenia jej sprawy, w związku z czym nie mogła uzyskać niezbędnej pomocy prawnej.

Ponadto Skarżąca podkreśliła, że ma znaczny stopień niepełnosprawności tj. całkowitą niezdolność do pracy i do samodzielnej egzystencji, na co przytoczyła liczne dokumenty dotyczące stanu jej zdrowia. W związku z tym Skarżąca stwierdziła, że w tym stanie zdrowia nie może w ogóle funkcjonować, powinna leżeć w szpitalu w oczekiwaniu na operację serca ratującą życie. Jej stan zdrowia określiła jako "zagrażający życiu", co przy przytoczonych licznych schorzeniach w każdej chwili może doprowadzić do śmierci. Skarżąca nie posiada środków finansowych na leki i leczenie oraz na poprawę warunków bytowych, za których stan obarczyła pomoc społeczną, która jej zdaniem nie udzieliła jej żadnej pomocy. W szczegółowym opisie warunków lokalowych Skarżąca wskazała, iż jej mieszkanie znajduje się w stanie nie nadającym się do stałego zamieszkiwania. Pobyt w mieszkaniu pogarsza tylko stan zdrowia Skarżącej, w konsekwencji czego "przyczyna uchybienia terminu" jej zdaniem nie ustała do tej pory. Dodatkowo nie ma żadnej rodziny, którą mogłaby się wspomóc, gdyż wszyscy zmarli.

W okresie od 10 do 21 stycznia Skarżąca nie była w stanie wstać z łóżka i wykonać jakiegokolwiek wysiłku fizycznego. Nie stać jej na wysyłanie listów poleconych, ponadto odległość do poczty wynosi półtora kilometra, co wyklucza możliwość skorzystania z jej usług. Skarżąca zaprzecza, iż 12 stycznia 2009 r. stawiła się w Sądzie.

W konkluzji Skarżąca uważa twierdzenia Sądu pierwszej instancji o niezachowaniu z jej strony należytej staranności za całkowicie niesłuszne. Podnosi stanowczo, że jej stan zdrowia uniemożliwia jej samodzielną egzystencję, gdyż w każdej chwili może stracić życie. W związku z tym dochowanie terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie było w jej przypadku niemożliwe.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do treści art. 86 § 1 i art. 87 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", Sąd na wniosek strony postanowi o przywróceniu terminu, jeżeli strona bez swojej winy nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym. We wniosku o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu.

Przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym uzależnione jest od spełnienia przesłanek pozytywnych, o których mowa w art. 86 P.p.s.a.

Pozytywną przesłanką przywrócenia terminu jest brak winy strony w uchybieniu terminu. Kryterium braku winy, jako przesłanki przywracającej termin do dokonania czynności w postępowaniu sądowym, wiąże się z obowiązkiem szczególnej staranności przy dokonaniu tej czynności (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 lutego 2003 r., II SA 4162/01, postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 października 2002 r., sygn. akt V SA 793/03, Mon. Praw. 2002, nr 23, s. 1059). Ponadto to na stronie ciąży obowiązek wykazania należytej staranności w uprawdopodobnieniu braku winy w uchybieniu danego terminu.

Podstawowy problem w sprawie na obecnym etapie postępowania sprowadza się więc do oceny, czy podane przez Skarżącą okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu należy zaliczyć do tych, o których mowa w art. 86 § 1 P.p.s.a.

Skarżąca jako powód uchybienia terminu do wniesienia skargi podała liczne choroby, na które cierpi, tj. stany zapalne w stawach, systematycznie utrzymujące się przewlekłe ropne zapalenie zatok przynosowych, ropne zapalenie gardła, migdałków i krtani, zapalenie oskrzeli, zakrzepica krwi, podwójny zawał serca, który skutkuje koniecznością natychmiastowej jego operacji.

Wskazać zatem należy, iż w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjęto pogląd, że przesłanką przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej może być jedynie choroba nagła, która powoduje niespodziewane pogorszenie stanu zdrowia skarżącego (por. wyrok Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 3 sierpnia 2001 r., I SA/Wr 676/99). Taka sytuacja w przedmiotowej sprawie nie zachodzi, bowiem powołane przez Skarżąca choroby, są to choroby przewlekłe, a tym samym nie można ich uznać za nagłą przeszkodę uniemożliwiającą skarżącemu wniesienia skargi w terminie.

Ponadto z akt sądowych sprawy jednoznacznie wynika, iż w dniu 12 stycznia 2009 r. Skarżąca osobiście złożyła na biurze podawczym Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek o odroczenie terminu rozprawy oraz wniosek o zmianę adwokata z urzędu (k. 50, 51). W ten sam sposób w dniu 21 stycznia 2009 r. złożyła wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 13 stycznia 2009 r. Wszystko to prowadzi do wniosku, że pogorszenie stanu zdrowia Skarżącej nie może zostać uznane za przeszkodę uniemożliwiającą złożenie w terminie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku.

W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.