Postanowienie NSA z 29 kwietnia 2015 r., I OZ 368/15

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 29 kwietnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia E. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 6 lutego 2015 r., sygn. akt II SA/Sz 176/14 o odmowie przywrócenia terminu

Sprawa

w sprawie ze skargi E. B. na decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej ds. Doktorantów przy Politechnice Koszalińskiej z dnia [...] grudnia 2013 r., nr [...] w przedmiocie stypendium dla najlepszych doktorantów postanawia: oddalić zażalenie.

Skład

Sędzia NSA Jan Paweł Tarno przewodniczący

Uzasadnienie

Postanowieniem z 6 lutego 2015 r., II SA/Sz 176/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił wniosek E. B. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z 23 października 2014 r., II SA/Sz 176/14 oddalającego jej skargę na decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej ds. Doktorantów przy Politechnice Koszalińskiej z [...] grudnia 2013 r., nr [...] w przedmiocie stypendium dla najlepszych doktorantów.

W uzasadnieniu, Sąd I instancji wskazał, że wyrok sądu został wydany 23 października 2014 r. Termin siedmiodniowy do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia tego orzeczenia upływał 30 października 2014 r. a 20 listopada 2014 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) skarżąca zwróciła się do Sądu o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia ww. wyroku. Skarżąca podała, że przyczyną uchybienia terminowi był wypadek losowy, który uniemożliwił jej złożenie wniosku w terminie. Skarżąca wskazała, że 20 września 2014 r. doznała licznych złamań i stłuczeń. Na dowód przedłożyła kartę informacyjną z Regionalnego Szpitala w K. Jak podała, w konsekwencji tego wypadku, w dniu 23 października 2014 r., jej stan zdrowia gwałtownie się pogorszył, dostała krwotoku, pogotowiem została odwieziona do szpitala i była leczona do 14 listopada 2014 r. Skarżąca podała, że w załączeniu przesyła kartę pobytu w szpitalnym oddziale ratunkowym. Zdaniem skarżącej, przyczyna uchybienia terminowi do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku ustała dopiero 14 listopada 2014 r. W tym dniu niezwłocznie zatelefonowała do sądu i uzyskała informację, że jej skarga została oddalona. Kolejną przeszkodą, w dokonaniu czynności złożenia wniosku w ustawowym terminie, był - według skarżącej - fakt, że mieszka sama i nie ma nikogo, kto mógłby czynność tę za nią wykonać. Według skarżącej, przeszkodę taką stanowił także brak pieniędzy, które przeznaczyła na zakup lekarstw w trakcie leczenia.

Zarządzeniem z 27 listopada 2014 r., Sąd zobowiązał skarżącą do uzupełnienia wniosku z 20 listopada 2014 r., poprzez dokonanie czynności, której przywrócenia się domaga, a mianowicie do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z 23 października 2014 r. Jednocześnie Sąd poinformował skarżącą, że do wniosku nie dołączyła "Karty pobytu w szpitalnym oddziale ratunkowym".

W odpowiedzi na zobowiązanie, skarżąca złożyła wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku z 23 października 2014 r.

Zarządzeniem z 30 grudnia 2014 r., Sąd zobowiązał skarżącą do uprawdopodobnienia okoliczności uzasadniających przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, poprzez (na przykład) nadesłanie dokumentacji medycznej, dotyczącej jej stanu zdrowia i pobytu w szpitalu w okresie podanym we wniosku.

W dniu 20 stycznia 2015 r. (data nadania w urzędzie pocztowym), skarżąca przesłała kopię karty pobytu w Szpitalnym Oddziale Ratunkowym Szpitala Wojewódzkiego w K. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wskazał, że z wnioskiem o przywrócenie terminu skarżąca wystąpiła w dniu 20 listopada 2014 r. Na wezwanie sądowe skarżąca dopełniła czynności, której nie dokonała w terminie oraz przedstawiła dowody świadczące, jej zdaniem, o niezawinionym uchybieniu terminu. Z oświadczenia strony wynika, że ustanie przyczyny uchybienia terminowi do złożenia wniosku o przywrócenie terminu związane było z zakończeniem jej leczenia, co miało miejsce w dniu 14 listopada 2014 r. Powyższa data jest zgodna z ostatnim wpisem, jaki znajduje się w przedłożonej przez stronę dokumentacji medycznej. W takiej sytuacji, przy braku istnienia okoliczności przeciwnych, pozwalających w sposób jednoznaczny stwierdzić, że termin, o którym mowa w art. 87 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; zwanej dalej p.p.s.a.) nie został zachowany, Sąd przystąpił do merytorycznej oceny wniosku.

Z dokumentacji medycznej, jaką skarżąca nadesłała w załączeniu do przedmiotowego wniosku wynika, że uległa złamaniu kości nosa, bez przemieszczenia, nie wymagających nastawienia. W dniu 20 września 2014 r. skarżąca została przyjęta na ogólną izbę przyjęć Szpitala w K., gdzie wykonano zdjęcie rtg nosa oraz przeprowadzono konsultację laryngologiczną. Jeszcze tego samego dnia skarżąca została wypisana ze szpitala. Z dokumentacji medycznej, przesłanej w uzupełnieniu przedmiotowego wniosku wynika, że skarżąca 23 października 2014 r. znalazła się na oddziale ratunkowym Szpitala Wojewódzkiego w K. w związku z krwawieniem z nosa. Na kolejne badania, w ww. oddziale, skarżąca stawiała się 27 października 2014 r., a następnie 31 października 2014 r. Ostatnie badanie zostało wykonane 14 listopada 2014 r.

Dokumenty wyżej powołane, istotnie wskazują że skarżąca uległa złamaniu kości nosa, co miało miejsce ponad miesiąc przed rozpoczęciem biegu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Nie pozwalają one jednak uznać, że przebieg choroby był tego rodzaju, aby obiektywnie mógł stanowić dla skarżącej przeszkodę do podjęcia działań po dniu 23 października 2014 r., w celu zasięgnięcia telefonicznie informacji o wyniku sprawy i sposobie złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, a następnie dokonania tej czynności.

Z dowodów przedstawionych przez stronę, jak i z prezentowanej przez nią argumentacji, nie wynikają okoliczności, które pozwalałyby uznać, że rodzaj choroby oraz jej przebieg uniemożliwił stronie wychodzenie z domu, czy też wyłączał możliwość działania w sprawie, w terminie przewidzianym do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia, nie ryzykując zdrowiem lub życiem własnym bądź innych. Skoro skarżąca nie przedstawiła żadnych okoliczności obiektywnie wskazujących na niemożność samodzielnego działania w sprawie, to nie odniosły tym samym zamierzonego skutku jej twierdzenia, że przy dokonaniu czynności procesowej nie mogła posłużyć się osobą trzecią. Także argument dotyczący braku środków finansowych nie mógł stanowić uzasadnionej przyczyny niezachowania terminu do złożenia pisma do sądu, skoro skarżąca, na podstawie postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z 31 marca 2014 r., objęta jest zwolnieniem od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych w sprawie.

Zdaniem Sądu I instancji, w warunkach rozpoznawanej sprawy i okoliczności jej towarzyszących nie sposób uznać, że skarżąca uprawdopodobniła w stopniu wystarczającym, iż uchybienie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku nastąpiło bez jej winy.

W zażaleniu, E. B. zaskarżyła opisane wyżej postanowienie Sądu I instancji wnosząc o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej. Podkreśliła, że w niniejszej sprawie nie można jej zarzucić braku staranności lub braku dbałości o swoje interesy. Złamanie nosa w dwóch miejscach spowodowało w kilka tygodni od doznanego urazu powstawanie późniejszych następstw i powikłań, takich jak:

1. krwotoki z przewodu nosowego, na co wskazują dowody znajdujące się w aktach sprawy,
2. narastające trudności w oddychaniu przez nos,
3. zawroty głowy,
4. gromadzenie się powietrza pod powiekami zwężające szparę powiekową i w konsekwencji prowadzące do
5. zaburzenia widzenia,
6. ból i podwyższona temperatura,
7. bardzo wysokie ciśnienie tętnicze, na co wskazują dowody znajdujące się w aktach sprawy.

Uszkodzenia spowodowały zmiany i upośledziły sprawne funkcjonowanie i podejmowanie takich czynności jak: myślenie, skupienie uwagi oraz pisanie czy wychodzenie z domu. Każde pochylenie głowy czy jakikolwiek wysiłek lub stres powodowały krwotoki z nosa. Skarżąca mogła jedynie skupić się na ratowaniu zdrowia i życia, które stanowiły wówczas dla niej wartość nadrzędną.

W dniu 23 października, to jest w dniu ogłoszenia wyroku Sądu I instancji, skarżąca została zawieziona pogotowiem ratunkowym do szpitala z powodu niedającego się zatrzymać krwotoku z nosa, gdzie założono jej tamponadę uniemożliwiającą normalne funkcjonowanie. Przeszkoda ustała 14 listopada 2014 r., gdy tamponady stały się niepotrzebne. Wówczas skarżąca niezwłocznie zatelefonowała do Sądu w Szczecinie w celu uzyskania informacji odnośnie wyroku.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zażalenie nie mogło odnieść zamierzonego skutku.

Jak wynika z dostarczonej przez skarżącą dokumentacji, tamponadę założoną 23 października 2014 r. zdjęto 14 listopada 2014 r. (k. 71 i 72). Jednocześnie, w przedstawionym przez skarżącą dokumencie znajdują się stwierdzenia, że odmówiła ona zmiany tamponady, a podczas kolejnych badań (27 października 2014 r., 31 października z 14 listopada 2014 r.) nie stwierdzono krwawienia z nosa. Wbrew twierdzeniom skarżącej, z przedstawionej dokumentacji nie wynika występowanie okoliczności wskazanych przez nią w zażaleniu w punktach 2-6. Oznacza to, że nie uprawdopodobniła w tym zakresie swojego wniosku o przywrócenie terminu. Ponadto, skarżąca nie przebywała we wskazanym czasie stale w szpitalu, co oznacza, że jej stan nie był na tyle ciężki, aby wymagała stałej pomocy lekarskiej i nie mogła normalnie funkcjonować.

Trudności, które niewątpliwie doświadczała skarżąca, a związane z noszeniem tamponady w nosie, nie mogły jednak samodzielnie stanowić okoliczności uniemożliwiającej wykonanie takich czynności, jak telefoniczne ustalenie treści rozstrzygnięcia i sporządzenie wniosku o sporządzenie wyroku, a następnie wysłanie go do Sądu I instancji.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowił jak w sentencji.