Postanowienie NSA z 15 maja 2013 r., I OZ 371/13

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 15 maja 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia L.M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 14 marca 2013 r. sygn. akt II SA/Po 1099/12 o przyznaniu skarżącemu prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego z urzędu i o umorzeniu postępowania w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych

Sprawa

w sprawie ze skargi L.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia [...] sierpnia 2012 r., nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego specjalnego postanawia oddalić zażalenie

Skład

Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Runge – Lissowska

Uzasadnienie

Zaskarżonym postanowieniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, rozpoznając wniosek L. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego z urzędu, jednocześnie umarzając postępowanie w zakresie zwolnienia strony od kosztów sądowych.

W uzasadnieniu Sąd wskazał, iż zawarte we wniosku oświadczenia wskazują, że skarżący nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów niniejszego postępowania, dlatego też zasadnym było ustanowienie dla niego radcy prawnego z urzędu. Jednocześnie Sąd wskazał, iż skarżący korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych, w myśl art. 239 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej jako "P.p.s.a.", bowiem przedmiotem jego skargi była decyzja wydana w przedmiocie zasiłku celowego, a więc jest to sprawa z kategorii pomocy społecznej. Zdaniem Sądu okoliczność ta przemawiała za koniecznością umorzenia postępowania w tym zakresie z uwagi na jego bezprzedmiotowość, wobec rozstrzygnięcia przez referendarza wniosku, który oddalił żądanie zwolnienia od kosztów sądowych.

Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł L. M., domagając się anulowania orzeczenia Sądu I instancji i zwolnienia go od kosztów postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: zażalenie pozbawione jest usprawiedliwionych podstaw.

Jak zauważył to Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu, która była przedmiotem skargi wniesionej w niniejszej sprawie, dotyczyła przyznania skarżącemu zasiłku celowego. Jest to zatem sprawa z zakresu pomocy społecznej. Zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. a P.p.s.a. nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w spawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Oznacza to, że osoba, która wnosi skargę w sprawie, której przedmiot klasyfikuje się do kategorii spraw z zakresu opieki bądź pomocy społecznej zwolniona jest z obowiązku uiszczania kosztów sądowych z mocy ustawy. Mówiąc prościej – nie musi ona uiszczać jakichkolwiek opłat, a zwolnienie to przysługuje jej z samego prawa.

Nie można zatem domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sytuacji, kiedy zwolnienie takie stronie już przysługuje, ze względu na przedmiot skargi. Słusznie Sąd I instancji uznał, iż żądanie takie jest bezprzedmiotowe, a co za tym idzie powoduje to konieczność umorzenia postępowania w tym zakresie.

Wskazać w tym miejscu trzeba, na co uwagę zwrócił też Sąd I instancji, iż umorzenie postępowania w tym zakresie nie było możliwe na etapie rozpoznawania wniosku o przyznanie prawa pomocy przez referendarza sądowego, bowiem jak wynika z art. 161 § 1 P.p.s.a. postanowienie o umorzeniu postępowania wydać może tylko sąd. Z tej też przyczyny referendarz sądowy zmuszony był do oddalenia wniosku strony, a dopiero po skutecznie wniesionym sprzeciwie Sąd mógł umorzyć postępowanie w tym zakresie. W żadnym razie nie oznaczało to jednak, że referendarz uznał, iż skarżący nie wykazał, aby mogło być mu przyznane prawo pomocy obejmujące zwolnienie od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.

Jednocześnie zgodzić się trzeba z Wojewódzkim Sądem Administracyjnym, że skarżący wykazał, iż nie jest w stanie ponieść także pozostałych kosztów postępowania i przyznanie mu pełnomocnika z urzędu było słuszne i odpowiadało prawu.

Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.