Postanowienie NSA z 26 maja 2011 r., I OZ 374/11

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 26 maja 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J.G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 11 kwietnia 2011 r., sygn. akt II SA/Op 223/10 o odrzuceniu sprzeciwu Stowarzyszenia Zieloni w [...] Oddział Terenowy w [...] oraz J.G., J.P. i J.N. na postanowienia referendarza sądowego z dnia 23 listopada 2010 r., sygn. akt II SA/Op 223/10 o odmowie przyznania prawa pomocy Stowarzyszeniu Zieloni w [...] Oddział Terenowy w [...]

Sprawa

w sprawie ze skargi J.G., J.P. i J.N. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia [...] listopada 2009 r., nr [...] w przedmiocie zwrotu podania w sprawie o odszkodowanie postanawia: oddalić zażalenie.

Skład

Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek przewodniczący

Uzasadnienie

Zaskarżonym postanowieniem z 11 kwietnia 2011 r., sygn. akt II SA/Op 223/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu odrzucił sprzeciw Stowarzyszenia Zieloni w [...] Oddział Terenowy w [.]..] oraz J.G., J.P. i J.N. na postanowienie referendarza sądowego z dnia 23 listopada 2010 r., sygn. akt II SA/Op 223/10 o odmowie przyznania prawa pomocy Stowarzyszeniu Zieloni w [...] Oddział Terenowy w [....] w sprawie ze skargi J.G., J.P. i J.N. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia [...] listopada 2009 r., nr [...] w przedmiocie zwrotu podania w sprawie o odszkodowanie.

Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że wyrokiem z dnia 30 września 2010 r., sygn. akt II SA/Op 223/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu oddalił skargę J.G., J.P. i J.N. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia [...] listopada 2009 r., nr [...], w przedmiocie zwrotu podania w sprawie o odszkodowanie za utratę zdrowia spowodowaną skażeniem środowiska.

Postanowieniem z dnia 20 grudnia 2010 r. Sąd odrzucił skargę kasacyjną od tego wyroku, sporządzoną osobiście przez J.G., a następnie postanowieniem z dnia 14 lutego 2011 r. odrzucił zażalenie na powyższe postanowienie.

W dniu 10 listopada 2010 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu złożony został na urzędowym formularzu PPPr wniosek o przyznanie prawa pomocy osobie prawnej, to jest Stowarzyszeniu Zieloni Oddział Terenowy w [...], podpisany przez J.G., jako Przewodniczącego Zarządu.

Po rozpoznaniu wniosku, postanowieniem referendarza sądowego z dnia 23 listopada 2010 r., sygn. akt. II SA/Op 223/10, odmówiono wnioskodawcy przyznania prawa pomocy uznając, że Stowarzyszenie Zieloni nie było skarżącym, nie miało statusu uczestnika postępowania i nie zgłosiło wniosku o dopuszczenie do postępowania.

Powyższe postanowienie, wraz z pouczeniem o sposobie i terminie wniesienia sprzeciwu, doręczone zostało J.G., jako Przewodniczącemu Zarządu Oddziału Terenowego Stowarzyszenia Zieloni w [...], w dniu 30 listopada 2010 r., za pisemnym pokwitowaniem na pocztowym zwrotnym dowodzie odbioru przesyłki.

W piśmie z dnia 24 marca 2011 r. J.G.wskazał, że wnosi sprzeciw "w imieniu stron i swoim od postanowienia z dnia 22 listopada 2010 r. sygn. akt II SA/Op 223/10 o odmowie przyznania prawa pomocy". Kwestionując to postanowienie podniósł, że "sprawa dotyczy problemu społecznego, a zatem powinna ona być rozpatrywana z urzędu i dlatego nadal uważamy, że do sporządzenia apelacji przysługuje nam adwokat z urzędu, którego przyznania nadal się domagamy"

Odrzucając sprzeciw, Sąd pierwszej instancji wskazał, że postanowienie referendarza sądowego z dnia 23 listopada 2010 r., odmawiające przyznania prawa pomocy Stowarzyszeniu Zieloni, doręczone zostało J.G.jako Przewodniczącemu Zarządu Oddziału Terenowego Stowarzyszenia Zieloni w [...], w dniu 30 listopada 2010 r., co potwierdził własnoręcznym podpisem na zwrotnym pocztowym potwierdzeniu odbioru przesyłki (k. 101 a. sąd.). Do postanowienia dołączono pouczenie, w którego punkcie 1 wskazano termin wniesienia sprzeciwu.

Określony w art. 259 § 1 P.p.s.a. termin do wniesienia sprzeciwu od tego postanowienia, rozpoczął zatem bieg w dniu 1 grudnia 2010 r. i upłynął z dniem 7 grudnia 2010 r., natomiast sprzeciw wniesiony został dopiero w dniu 24 marca 2011 r. (data nadania przesyłki listownej), a więc znacznie po upływie ustawowego terminu.

Mając na uwadze treść sprzeciwu wniesionego przez J.G.reprezentującego Stowarzyszenie Zieloni, który przy tym w postępowaniu głównym, prowadzonym pod sygn. akt II SA/Op 223/10, był jednocześnie skarżącym, jak i pełnomocnikiem pozostałych skarżących, Sąd pierwszej instancji wskazał, że na zasadzie art. 252 § 3 P.p.s.a. postanowienie co do przyznania lub odmowy przyznania prawa pomocy doręcza się stronie, która złożyła wniosek. Zażalenie na to postanowienie przysługuje wyłącznie wnioskodawcy. Z brzmienia przytoczonego przepisu wynika zatem, że krąg adresatów postanowienia w przedmiocie prawa pomocy został przez ustawodawcę ograniczony wyłącznie do osoby wnioskodawcy. Postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy jest zatem postępowaniem wpadkowym, niezależnym od postępowania głównego, w związku z czym pozostałe strony i uczestnicy postępowania głównego, o których mowa w art. 32 i art. 33 P.p.s.a., nie są uprawnione do wniesienia sprzeciwu i wobec tego podlega on odrzuceniu jako niedopuszczalny.

W zażaleniu na powyższe postanowienie, J.G.wniósł o zmianę postanowienia podnosząc, iż jest ono niezgodne ze stanem prawnym i faktycznym jak również narusza podstawowe prawa człowieka.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Rozpoznając zażalenie Naczelny Sąd Administracyjny bada jedynie, czy Sąd pierwszej instancji prawidłowo stwierdził, że należało odrzucić sprzeciw – nie może się zatem wypowiadać w kwestii zasadności wniosku o przyznanie prawa pomocy.

Należy podkreślić, że sąd jest obowiązany badać warunki formalne każdego złożonego sprzeciwu. Jest więc związany treścią art. 259 § 1 P.p.s.a., który wskazuje, że sprzeciw może być złożony tylko w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia. Dla liczenia terminu do wniesienia sprzeciwu istotne znaczenie ma potwierdzenie odbioru przesyłki zawierającej postanowienie, ponieważ zgodnie z art. 77 § 1 P.p.s.a. zd. pierwsze - odbierający pismo potwierdza odbiór i jego datę własnoręcznym podpisem. W niniejszej sprawie J.G.jako Przewodniczący Zarządu Oddziału Terenowego Stowarzyszenia Zieloni w [...], odpis postanowienia otrzymał w dniu 30 listopada 2010 r., co potwierdził własnoręcznym podpisem na zwrotnym pocztowym potwierdzeniu odbioru przesyłki.

Termin do wniesienia sprzeciwu – jak słusznie wykazał Sąd pierwszej instancji – upłynął zatem 7 grudnia 2010 r. Tym samym, pismo nadane 24 marca 2011 r., należało odrzucić jako wniesione po terminie, stosownie do treści art. 259 § 2 P.p.s.a.

Ponadto należy wskazać, iż Sąd pierwszej instancji prawidłowo uznał, że na zasadzie art. 252 § 3 P.p.s.a. postanowienie co do przyznania lub odmowy przyznania prawa pomocy doręcza się stronie, która złożyła wniosek. Zażalenie na to postanowienie przysługuje wyłącznie wnioskodawcy, w związku z czym pozostałe strony i uczestnicy postępowania głównego, o których mowa w art. 32 i art. 33 P.p.s.a., nie są uprawnione do wniesienia sprzeciwu i wobec tego podlega on odrzuceniu jako niedopuszczalny.

Zgodnie z powyższym należy podkreślić, iż w niniejszej sprawie działając w imieniu własnym albo jako pełnomocnik pozostałych skarżących J.G.nie miał legitymacji w kwestionowaniu postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy Stowarzyszeniu Zieloni w [...] Oddział Terenowy w [...], zatem Sąd pierwszej instancji prawidłowo sprzeciw odrzucił.

W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.