Postanowienie NSA z 7 sierpnia 2024 r., I OZ 381/24

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 7 sierpnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia T. L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 22 sierpnia 2023 r., sygn. akt III SA/Kr 888/23 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji

Sprawa

w sprawie ze skargi T. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 15 marca 2023 r. znak [...] w przedmiocie odmowy przyznania dodatku węglowego postanawia: oddalić zażalenie.

Skład

Sędzia NSA Monika Nowicka przewodniczący, sprawozdawca

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 22 sierpnia 2023 r. – po rozpoznaniu wniosku T. L. - odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi T.L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 15 marca 2023 r. znak [...] w przedmiocie odmowy przyznania dodatku węglowego.

W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji wskazał, że zaskarżoną decyzją z dnia 15 marca 2023 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Gminy [...] z dnia 30 grudnia 2022 r. o odmowie przyznania T.L. dodatku węglowego.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżący wniósł o wstrzymanie wykonania decyzji. Skarżący wskazał, że wykonanie decyzji wiąże się z ryzykiem powstania znacznej szkody dla skarżącego oraz trudnych do odwrócenia skutków. Wskazał, że niebezpieczeństwo powstania znacznej szkody dotyczy tego, że skarżący poniesie bardzo wysokie koszty wykonania decyzji – koszty zakupu opału bez dopłaty oraz koszty ogrzewania pomieszczeń energią elektryczną wielokrotnie droższą od energii ze spalania paliw stałych kopalnych. Ryzyko powstania nieodwracalnej szkody w ocenie skarżącego wiąże się z kumulacją bardzo wysokich kosztów ogrzewania lub pogorszeniem się stanu pomieszczeń ze względu na niemożność ich dogrzania ze względu na wysokie koszty energii elektrycznej.

Dokonując oceny zasadności ww. wniosku, Sąd Wojewódzki uznał, iż nie zasługuje on na uwzględnienie. Sąd podnosił bowiem, że zaskarżona decyzja nie wywołuje skutków materialnoprawnych, ani nie podlega wykonaniu. W związku z tym brak jest podstaw do twierdzenia, że w sprawie zachodzą przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. tj. istnienie niebezpieczeństwa powstania znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Przesłanki te nie mogą bowiem zaistnieć w odniesieniu do decyzji na mocy której stronie odmówiono przyznania świadczenia. Okoliczności, które ponosi skarżący we wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji nie są zaś związane z wykonaniem decyzji, ponieważ decyzja odmowna nie może zostać wykonana, lecz stanowią prognozowane przez skarżącego skutki braku przyznania mu świadczenia w postaci dodatku węglowego, a zatem nie są okolicznościami uzasadniającymi przyznanie ochrony tymczasowej zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a.

Zażalenie na powyższe postanowienie złożył T.L., wnosząc o jego uchylenie. W uzasadnieniu zażalenia powtórzył argumentację zwartą we wniosku.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zażalenie podlega oddaleniu.

Zgodnie z treścią art. 61 § 1 p.p.s.a. (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.), wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże w myśl art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd, na wniosek skarżącego, może wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba, że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania.

Należy mieć przy tym na względzie, że przedmiotem wstrzymania wykonania mogą być jedynie takie akty lub czynności, które nadają się do wykonania i wymagają wykonania (por. T. Woś [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2005, s. 294 i nast.)). Pogląd ten jest utrwalony zarówno w orzecznictwie sądów administracyjnych jak i piśmiennictwie. Wielokrotnie zwracano uwagę, że problem wykonania aktu administracyjnego dotyczy aktów zobowiązujących, ustalających dla ich adresatów nakazy właściwego zachowania lub zakazy określonego zachowania, aktów, na podstawie których określony podmiot uzyskuje równocześnie uprawnienie i na mocy których zostają na niego nałożone określone obowiązki, oraz aktów, na podstawie których jeden podmiot jest do czegoś zobowiązany, a drugi wyłącznie uprawniony (por. B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2016, s. 340 oraz przywołane tam orzecznictwo). Zasadniczo do aktów nieposiadających przymiotu wykonalności zalicza się akty odmawiające stwierdzenia lub przyznania określonych praw lub obowiązków albo akty, które nie wywołują określonych skutków materialnoprawnych. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu nie ma za zadanie chronić przed jakimikolwiek skutkami wykonania zaskarżonego aktu, lecz jedynie przed takimi, które bezpośrednio związane są z jego wykonaniem oraz tymi których nie można byłoby naprawić w razie ewentualnego uwzględnienia skargi. Chodzi więc o szkodę wyrządzoną wykonaniem konkretnego aktu administracyjnego.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zaskarżona decyzja z 15 marca 2023 r., którą organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji odmawiającą przyznania skarżącemu dodatku węglowego, ani nie pozbawiła go jakichkolwiek uprawnień, ani mu ich nie przyznała. Wykonanie zaskarżonej decyzji - ze względu na treść rozstrzygnięcia, jego zakres i charakter prawny - nie powoduje zatem bezpośrednio skutków, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Nie można bowiem przyjąć wystąpienia wskutek wydania zaskarżonej decyzji "niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody" lub "spowodowania trudnych do odwrócenia skutków". Sąd Wojewódzki prawidłowo orzekł więc o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, z uwagi na to, że ta nie nadaje się do wykonania.

Z powyższych względów, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.