Postanowienie NSA z 21 maja 2013 r., I OZ 384/13

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 21 maja 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia T. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 19 lutego 2013 r., sygn. akt IV SA/Wr 730/12 o przyznaniu prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego z urzędu

Sprawa

w sprawie ze skargi T. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu z dnia [...] września 2012 r., nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej postanawia: oddalić zażalenie.

Skład

Sędzia NSA Wiesław Morys

Uzasadnienie

T. K. wniósł skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu z dnia [...] września 2012 r., nr [...], w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej. W dniu 30 listopada 2012r. skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego z Wałbrzycha, który wyraża zgodę na udzielenie mu pomocy prawnej.

Następnie pismem referendarza sądowego z dnia 7 grudnia 2012 r. wezwano skarżącego do wskazania konkretnego radcy prawnego z Wałbrzycha, którego w miarę możliwości wyznaczy właściwa rada okręgowej izby radców prawnych.

Skarżący pismem z dnia 2 stycznia 2013 r. wyjaśnił, że nie jest w stanie w terminie siedmiu dni wskazać konkretnego radcy prawnego, którego w miarę możliwości mogłaby wyznaczyć właściwa rada okręgowej izby radców prawnych. Podał, że nadal podtrzymuje wniosek o wyznaczenie przez OIRP w Wałbrzychu radcy prawnego spełniającego jego wymogi i kryteria. W chwili obecnej kryteria te spełnia radca prawny K. S., niezatrudniony na etacie w korporacji czy organie władzy, z którym jednak nie kontaktował się w niniejszej sprawie i dlatego nie może tego radcy prawnego wskazać jako jego pełnomocnika. Skarżący podniósł, że w zakresie wskazywania i wyznaczania pełnomocników przez miejscową izbę radców prawnych, zwrócił się ze stosownym wnioskiem do tej izby, ale nie otrzymał jeszcze żadnej odpowiedzi. Zatem nie jest mu znana lista radców prawnych z Wałbrzycha, którzy są niezależni, prowadzą samodzielnie kancelarie i nie muszą z tego tytułu pracować etatowo w organach władzy. Wyjaśnił również, że z powyższych względów dopiero po przeprowadzeniu śledztwa i osobistych kontaktach z odpowiednią ilością nowych i młodych (aplikantów) radców prawnych z Wałbrzycha, w tym także starszych stażem, lecz niezatrudnionych na etacie we wspomnianych organizacjach, będzie w stanie wskazać innego niż K. S. radcę prawnego, ponieważ pełnomocnik ten prowadzi już kilka jego spraw.

Postanowieniem z dnia 16 stycznia 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, w osobie referendarza sądowego, przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego z urzędu. Uznano, że w świetle przesłanek, o których mowa w art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej: P.p.s.a., wniosek zasługuje na uwzględnienie, gdyż skarżący wykazał, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Wyjaśnił też, że zgodnie z art. 244 § 3 P.p.s.a., jeżeli strona we wniosku o przyznanie prawa pomocy wskazała konkretnego radcę prawnego, wówczas właściwa rada okręgowej izby radców, w miarę możliwości i w porozumieniu ze wskazanym radcą prawnym, wyznaczy radcę prawnego wskazanego przez stronę. Zatem nie mógł zostać uwzględniony argument skarżącego dotyczący ustanowienia w niniejszej sprawie radcy prawnego prowadzącego kancelarię prawną w Wałbrzychu, ponieważ skarżący nie wskazał zarówno we wniosku o przyznanie prawa pomocy, ani też w piśmie z dnia 2 stycznia 2013 r., który radca prawny prowadzący kancelarię prawną w Wałbrzychu miałby zostać wyznaczony przez właściwą radę okręgowej izby radców prawnych. Pełnomocnikiem wskazanym przez skarżącego nie jest również radca prawny K. S., gdyż skarżący we wspomnianym piśmie z dnia 2 stycznia 2013 r. podał, że nie może wskazać tego radcy prawnego jako konkretnego pełnomocnika.

Sprzeciw od powyższego postanowienie wniósł T. K., żądając wyznaczenia radcy prawnego z Wałbrzycha.

Postanowieniem z dnia 19 lutego 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu ponownie przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego z urzędu. Nadto Sąd wskazał, iż o wyznaczeniu osoby pełnomocnika (w niniejszej sprawie radcy prawnego), decyduje właściwa izba radców prawnych. Właściwość Sądu obejmuje rozpoznanie wniosku w przedmiocie prawa pomocy i wydanie orzeczenia o przyznaniu lub odmowie przyznania stronie tego prawa. Sąd przyznając prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego jedynie ocenia wystąpienie ustawowych przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy w określonym zakresie.

Na powyższe postanowienie skarżący złożył zażalenie, wnosząc o wskazanie przez Okręgową Izbę Radców Prawnych w Wałbrzychu radcy prawnego spełniającego wskazane przez niego wymogi.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. - przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Na podstawie powołanego wyżej przepisu Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego z urzędu. Należy podkreślić, że powyższe postanowienie uwzględniające w całości wniosek skarżącego, jest dla niego korzystne.

W myśl również art. 244 § 3 P.p.s.a. - jeżeli strona we wniosku wskazała adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego, właściwa okręgowa rada adwokacka, rada okręgowej izby radców prawnych, Krajowa Rada Doradców Podatkowych lub Krajowa Rada Rzeczników Patentowych, w miarę możliwości i w porozumieniu ze wskazanym adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym, wyznaczy adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego wskazanego przez stronę. Jak słusznie zauważył Sąd I instancji, skarżący nie wskazał konkretnie, zarówno we wniosku o przyznanie prawa pomocy, ani też w piśmie z dnia 2 stycznia 2013 r., stanowiącym odpowiedź na wezwanie Sądu, radcy prawnego (wskazanego z imienia i nazwiska), którego w miarę możliwości mogłaby wyznaczyć właściwa rada okręgowej izby radców prawnych. Skarżący stwierdził jedynie, że "na chwilę obecną spełniającym kryteria wskazane w moich wnioskach jest radca prawny K. S. (...), z którym do chwili obecnej nie kontaktowałem się w sprawie, zatem nie mogę wskazać w/w radcę prawnego jako mojego pełnomocnika." W takiej sytuacji powyższy przepis nie mógł zostać zastosowany, gdyż wniosek skarżącego o wyznaczenie wskazanego pełnomocnika nie został skonkretyzowany w sposób pozwalający na jego ewentualne uwzględnienie. Należy też wyraźnie zaznaczyć, że to właściwy organ samorządu zawodowego, nie zaś Sąd, wyznacza wskazanego przez stronę pełnomocnika. Sąd nie ma wpływu na czynności organu samorządu zawodowego w tym zakresie. Zatem także z tego względu zażalenie skarżącego nie mogło odnieść zamierzonego skutku.

Wobec powyższego, skoro zażalenie skarżącego okazało się nieuzasadnione, Naczelny Sąd Administracyjny, w oparciu o art. 184 w związku z art. 197 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowił jak w sentencji.