Postanowienie NSA z 24 kwietnia 2018 r., I OZ 386/18

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 24 kwietnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia L.A. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 października 2017 r., sygn. akt IV SA/Wa 2249/17 odrzucające skargę

Sprawa

w sprawie ze skargi L.A. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zwrotu nieruchomości postanawia uchylić zaskarżone postanowienie w całości

Skład

Sędzia NSA Maciej Dybowski przewodniczący

Uzasadnienie

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 10 października 2017 r., sygn. akt IV SA/Wa 2249/17 (dalej postanowienie z 10 października 2017 r.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę L.A. (dalej skarżąca) w sprawie z jej skargi na decyzję Wojewody [...] (dalej Wojewoda) z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zwrotu nieruchomości.

W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji wskazał, że pismem z 17 sierpnia 2017 r. skarżąca wniosła za pośrednictwem Wojewody do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] umarzającą postępowanie w sprawie zwrotu nieruchomości położonej w [...] w [...] przy dawnej ul. [...], pochodzącej z gruntów pn. "[...]", oznaczonej jako działki ewid. nr [...] z obrębu [...] (stanowiącej dawną działkę nr [...]).

Zarządzeniem z 30 sierpnia 2017 r. IV SA/Wa 2249/17 Przewodnicząca Wydziału IV wezwała skarżącą do uzupełnienia, w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia skargi, jej braków fiskalnych poprzez uiszczenie wpisu od wniesionej skargi w kwocie 200 zł.

Jak wynika z adnotacji doręczyciela placówki pocztowej, przesyłki nie doręczono z powodu nieobecności adresata. Placówka pocztowa dwukrotnie bezskutecznie zawiadamiała adresata pism o możliwości odbioru przesyłki w urzędzie pocztowym (awizo z dnia 5 września 2017 r. i awizo powtórne z dnia 13 września 2017 r.), po czym w dniu 21 września 2017 r. zwróciła nieodebraną przesyłkę Sądowi, zaś Przewodnicząca Wydziału IV uznała zwróconą przesyłkę za skutecznie doręczoną w dniu 19 września 2017 r.

Stosownie do art. 230 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., dalej ppsa) od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały, pismem takim jest między innymi skarga. Zgodnie z art. 220 § 3 ppsa, skarga, od której pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlega odrzuceniu przez sąd, a jak wynika z akt sprawy, skarżąca nie wykonała zarządzenia Przewodniczącej Wydziału i nie uiściła wymaganego wpisu sądowego, co potwierdza znajdująca się w aktach sprawy adnotacja poczyniona na karcie 20 akt sądowych, z której wynika, że w dokumentach księgowych dotyczących opłat sądowych nie zidentyfikowano wpłaty do niniejszej sprawy.

W świetle art. 73 § 3 ppsa, w przypadku niepodjęcia pisma w terminie siedmiu dni od dnia umieszczenia w oddawczej skrzynce pocztowej zawiadomienia o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej, pocztowa placówka oddawcza pozostawia powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej. Stosownie zaś do art. 73 § 4 ppsa doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia czternastodniowego okresu licząc – w myśl § 3 – od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej. Warunkiem skuteczności doręczenia zastępczego jest uprzednie dwukrotne awizowanie doręczanej przesyłki.

Wobec powyższego, wezwanie skierowane do skarżącej o uzupełnienie braków fiskalnych skargi uznać należy za skutecznie doręczone w dniu 19 września 2017 r. Siedmiodniowy termin do dokonania przez nią powyższej czynności bezskutecznie upłynął w dniu 26 września 2017 r. Pomimo tego do dnia podjęcia niniejszego rozstrzygnięcia skarżąca nie uzupełniła braków fiskalnych skargi (k. 2-3, 15, 19-19v, 20, 22-24 akt IV SA/Wa 2249/17).

Postanowienie z 10 października 2017 r. stało się przedmiotem zażalenia L.A., w którym wniosła o jego uchylenie. W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że nie uiściła wpisu z powodu nieotrzymania przesyłki z zarządzeniem, która została wysłana na błędny adres. "Faktycznie w skardze z dnia 17 sierpnia 2017 r. wskazałam jako adres do doręczeń ul. [...], natomiast właściwym moim adresem do doręczeń jest ul. [...]. Sąd Zarządzenie z dnia 30 sierpnia 2017 r. wysłał na nieprawidłowy adres. W lokalu pod tym błędnym adresem zamieszkują zupełnie obcy mi ludzie (...) Sąd pomimo niedoprecyzowania przeze mnie adresu do doręczeń, dokonał skutecznie doręczenia odpisu postanowienia z dnia 10 października 2017 r. sygn. akt IV SA/Wa 2249/17 na wskazany na kopercie przesyłki poleconej nr (...) prawidłowy adres ul. [...], a więc zdołał skutecznie ten adres ustalić i doręczyć przesyłkę". Skarżąca wniosła o potraktowanie zażalenia jako oczywiście uzasadnionego i wobec jednoczesnego uiszczenia wpisu od skargi, o uchylenie zaskarżonego postanowienia i rozpatrzenie przez WSA w Warszawie skargi (k. 36-37 akt IV SA/Wa 2249/17).

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Stosownie do treści art. 73 ppsa, w razie niemożności doręczenia adresatowi pisma w sposób określony w art. 65-72, pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy, a zawiadomienie o tym umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe. W tym przypadku doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia tego okresu. Ustawodawca ustanawia w cytowanym przepisie domniemanie faktyczne doręczenia pisma, o ile zostaną spełnione warunki w przepisie tym przewidziane.

Z akt sprawy wynika, że odpis zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego został dwukrotnie awizowany (5 września 2017 r. i 19 września 2017 r., k. 19 akt sądowych), lecz na adres "ul. [...]".

Pismem z 2 listopada 2017 r., będącym zażaleniem na postanowienie o odrzuceniu skargi, skarżąca wskazała, że doręczenie nastąpiło na błędny adres, który został wskazany w skardze. Istotnym w niniejszej sprawie jest fakt, że do skargi skarżąca dołączyła m.in. kserokopię wniosku datowanego 21 lipca 2014 r. (bez prezentaty Urzędu Miasta [...]) o zwrot nieruchomości sporządzony przez profesjonalnego pełnomocnika, w którym podano prawidłowy adres wnioskodawczyni "ul. [...]" (k. 11 akt sądowych). W toku dalszego postępowania skarżąca stawiała się osobiście w Sądzie celem wyjaśnienia prawidłowego adresu do doręczeń (k. 50 akt sądowych), jak również Przewodnicząca Wydziału IV zarządzeniem z 15 grudnia 2017 r. nakazała uwzględnić w dalszej korespondencji adres podany przez skarżącą – L.A. – ul. [...] (k. 52 akt sądowych).

W myśl art. 73 § 2 i 3 ppsa za skuteczne może być uznane jedynie doręczenie pisma w przypadku prawidłowego zawiadomienia adresata o złożeniu pisma w placówce pocztowej oraz ponowienie tego zawiadomienia w przypadku niepodjęcia pisma w terminie 7 dni. Z adnotacji doręczyciela z 5 września 2017 r. wynika, że "Mieszkanie zamknięte. Awizowano [...]. Zawiadomienie włożono do skrzynki" (k. 19 i 19v akt sądowych). Umieszczenie zawiadomienia w oddawczej skrzynce pocztowej mieszkania nr [...] nie mogło być skuteczne, skoro konieczne było umieszczenie zawiadomienia w oddawczej skrzynce pocztowej mieszkania nr [...]. Dnia 26 października 2017 r. skutecznie doręczono odpis postanowienia z 10 października 2017 r. do rąk skarżącej pod adresem ul. [...] (k. 35 akt sądowych).

Skoro skarżąca nie został prawidłowo zawiadomiona o złożonej na poczcie przesyłce (art. 73 § 1-4 ppsa), zawierającej wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi wraz z prawidłowym pouczeniem, to doręczenie zastępcze nie może być uznane za skuteczne, a co za tym idzie nie wywołuje ono skutków prawnych w stosunku do strony i nie zaczął biec termin do uiszczenia przez skarżącą wpisu od skargi.

Odrzucenie skargi było zatem przedwczesne, w związku z czym zaskarżone postanowienie należało uchylić w całości. Wobec uiszczenia wpisu od skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nada skardze bieg (k. 15, 37 akt sądowych).

Skarżąca winna z większą starannością redagować pisma procesowe – nawet w uzasadnieniu zażalenia z 2 listopada 2017 r. wskazała wytłuszczoną czcionką niepełny adres "ul. [...]", pomijając nr bloku (bądź klatki schodowej; k. 36, akapit 2 uzasadnienia zażalenia), prawidłowo podając adres w nagłówku zażalenia – taki jak w odpisie wniosku z 21 lipca 2014 r. o zwrot nieruchomości (k. 11, 35, 36, 37 akt sądowych).

Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 ppsa.