Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zaskarżonym postanowieniem z 7 lutego 2017 r. odmówił wstrzymania wykonania decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] grudnia 2017 r., nr [...].
W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji stwierdził, że R. K. (dalej: "skarżąca") we wniosku o wstrzymanie wykonania ww. decyzji nie przywołała żadnych okoliczności, które świadczyłyby o niebezpieczeństwie wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, brak jest więc podstaw do uwzględnienia jej wniosku. Zdaniem Sądu niemożliwym było, wobec braku uzasadnienia wniosku, dokonanie merytorycznej jego oceny, także w zakresie, w jakim sąd administracyjny miał obowiązek z urzędu uwzględnienia okoliczności przemawiających za wstrzymaniem lub odmową wstrzymania wykonania decyzji.
W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżąca podniosła, że we wniosku o wstrzymanie zaskarżonej decyzji wskazywała, iż ww. decyzja została wydana stronniczo, z licznymi naruszeniami prawa. Podała, że wykonanie przedmiotowej decyzji będzie stanowiło nadmierne dla jej rodziny obciążenie ponieważ:
- - jej niepełnosprawna od urodzenia córka generuje dla rodziny stałe, wieloletnie i znaczne obciążenia finansowe oraz organizacyjne (dowód: orzeczenie o niepełnosprawności z [...] maja 2014 r.),
- - długotrwałe i bezskuteczne jej mąż poszukuje alternatywnego miejsca pracy, obecnie jest bezrobotny (dowód: decyzja GUP z [...] listopada 2017 r.),
- - skarżąca ma problemy zdrowotne (dowód: zaświadczenie UCK w [...] z [...] lutego 2018 r. dotyczące wielokrotnych hospitalizacji, zaświadczenie ZUS w [...] z [...] lutego 2018 r. o prawie do zasiłku chorobowego, druk ZUS ZLA – zaświadczenie lekarskie z [...] marca 2018 r.),
- - firma przez nią prowadzona ma problemy finansowe (dowód: bilans z 2 stycznia 2018 r., wezwanie do zapłaty z 19 lutego 2018 r.).
Ponadto skarżąca wskazała, że wykonanie decyzji nie jest możliwe, bowiem nie posiada aktualnie zasobów finansowych umożliwiających pokrycie wskazanej w zaskarżonej decyzji kwoty ani też nie posiada zdolności kredytowej. Wyjaśniła, że aktualnie na koncie jej firmy jest debet – [...] zł, ponadto posiada liczne zobowiązania finansowe związane z podstawowymi potrzebami rodziny i podtrzymywaniem zdolności do uzyskiwania dochodów w przyszłości, które aktualnie przekraczają już [...] zł. Skarżąca podkreśliła, że z uwagi na poważne załamanie jej zdrowia oraz brak projektów dla jej firmy, które pozwoliłyby na szybkie odzyskanie płynności finansowej, nie ma obecnie perspektywy na ich pokrycie. Wykonanie przedmiotowej decyzji mogłoby więc skutkować wyrządzeniem znacznych szkód majątkowych i niemajątkowych, których nie można byłoby wynagrodzić przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia, zaś przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego byłoby niemożliwe.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 61 § 3 P.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Oznacza to, że chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego bądź wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Wprowadzona w omawianym przepisie ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi wyjątek od zasady wynikającej z art. 61 § 1 P.p.s.a., w myśl której wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności.
Wykonanie decyzji nakładającej na stronę obowiązek uiszczenia należności pieniężnej tylko w wyjątkowych przypadkach jest źródłem niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub powstania trudnych do odwrócenia skutków. Zapłata oznaczonej w decyzji należności ma charakter odwracalny. W przypadku uchylenia zaskarżonej do sądu administracyjnego decyzji uiszczona należność podlega zwrotowi. Z tej też przyczyny strona domagająca się wstrzymania wykonania decyzji nakładającej obowiązek zapłaty należności pieniężnej obowiązana jest wykazać, że występują szczególne okoliczności uzasadniające uwzględnienie jej wniosku. Oznacza to, że strona skarżąca zgłaszająca wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności winna wykazać istnienie prawdopodobieństwa doznania znacznej szkody lub wystąpienia trudnych do odwrócenia skutków jego wykonania.
Skoro sąd orzeka o wstrzymaniu aktu lub czynności na wniosek skarżącego, to na nim spoczywa obowiązek uzasadnienia wniosku tak, aby przekonać sąd do zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Dla wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie jest wystarczające samo twierdzenie strony. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy.
Z przedmiotowej decyzji wynika, że skarżąca została zobowiązana do zwrotu kwoty 3 000 zł z tytułu zastępczo poniesionych przez gminę opłat za pobyt jej mamy w domu opieki społecznej.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie sposób uznać, by w świetle przedstawionych dokumentów, skarżąca uprawdopodobniła wystąpienie okoliczności, o których mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a., warunkujących zastosowanie instytucji wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego powołanie się na problemy finansowe prowadzonej przez nią firmy nie mogą stawić przesłanki do wstrzymania decyzji. Powstanie bowiem w jednym roku rozliczeniowym straty nie oznacza jeszcze utraty płynności finansowej, tym bardziej, że skarżąca nadal prowadzi swoją działalność gospodarczą. Strata powstaje wskutek nadwyżki kosztów uzyskania przychodu nad dochodem, co skutkuje jedynie brakiem dochodu do opodatkowania i nie świadczy jeszcze o braku środków finansowych.
Podkreślenia wymaga, że w przedmiotowej sprawie skarżąca nie zobrazowała swojej pełnej sytuacji finansowej. Skarżąca nie przedstawiła przede wszystkim jakie ponosi bieżące koszty utrzymania i w jaki sposób je pokrywa. Nie podała także, czy posiada inne źródła dochodów, np. z wynajmu mieszkania itp.
Podkreślić należy, że wykonanie decyzji zobowiązującej do zwrotu środków finansowych zawsze będzie wywierało określone skutki finansowe dla strony. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie służy zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami wykonania decyzji, lecz jedynie przed takimi, które nie mogłyby zostać odwrócone przez ewentualne wygranie sporu sądowego. Tylko niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków stanowi przesłankę umożliwiającą skorzystanie z instytucji wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
Odnosząc się natomiast do argumentów, że decyzja została wydana stronniczo, z licznymi naruszeniami prawa wskazać należy, że prawidłowość wydania decyzji nie jest przedmiotem badania Sądu na tym etapie postępowania. Dla kwestii wstrzymania wykonania decyzji nie mogą mieć zatem znaczenia podniesione argumenty związane z oceną legalności decyzji. Zgodność z prawem decyzji będzie podlegać kontroli sądowej w postępowaniu merytorycznym. Postępowanie w przedmiocie wniosku o zastosowanie na podstawie art. 61 § 3 P.p.s.a. ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest natomiast tylko postępowaniem wpadkowym, w którym sąd nie jest uprawniony do wypowiadania się do co istoty sprawy.
Ze wskazanych powodów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.