Uzasadnienie
Pismem z 13 stycznia 2022 r. U.J. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z [...] grudnia 2021 r. w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.
Zarządzeniem z 22 lutego 2022 r. Przewodniczący Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wezwał skarżącą do uzupełnienia braku formalnego skargi poprzez nadesłanie numeru PESEL, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi.
Wezwanie do uzupełnienia braku formalnego zostało doręczone skarżącej 7 marca 2022 r. Pismem z 17 marca 2022 r. skarżąca uzupełniła stwierdzony brak formalny, wnosząc o przywrócenie terminu do jego uzupełnienia. W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że w okresie od 1 marca do chwili obecnej przebywała poza domem, bowiem uczestniczyła z ramienia organizacji samorządowej w organizowaniu zbiórki darów na rzecz uchodźców wojennych z Ukrainy. Skarżąca wskazała ponadto, że podała numer PESEL w kwestionariuszu rodzinnego wywiadu środowiskowego, który znajduje się w aktach administracyjnych sprawy.
Postanowieniem z 31 marca 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił przywrócenia skarżącej terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że skarżąca nie wykazała obiektywnie niezależnych przyczyn, które uniemożliwiły jej uzupełnienie braków formalnych skargi z zachowaniem wyznaczonego terminu. Sąd wyjaśnił także, że postępowanie administracyjne i postępowanie sądowoadministracyjne są postępowaniami odrębnymi, prowadzonymi na podstawie odrębnych przepisów i w formie osobnych akt sprawy, w związku z czym podanie numeru PESEL w toku postępowania administracyjnego nie czyni zadość wymogom wynikającym z procedury sądowoadministracyjnej.
Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, skarżąca złożyła zażalenie, w którym wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dalej: ppsa, jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Z kolei w myśl art. 87 § 2 ppsa we wniosku o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu.
Należy zaznaczyć, że zgodnie z ugruntowanym stanowiskiem sądów administracyjnych, kryterium braku winy wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie terminu nie jest więc możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa w tym zakresie. Przy ocenie winy w uchybieniu terminu należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy (por. m.in. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 maja 2022 r., sygn. akt I GZ 134/22). Przywrócenie terminu może zatem mieć miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przywrócenie terminu jest więc dopuszczalne wyłącznie w przypadku zaistnienia obiektywnych, występujących bez woli strony okoliczności, które mimo dołożenia przez stronę odpowiedniej staranności w prowadzeniu własnych spraw udaremniły dokonanie czynności w terminie (por. m.in. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 lutego 2015 r., sygn. akt I OZ 91/15).
W rozpoznawanej sprawie skarżąca braku swojej winy w niedochowaniu terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi upatruje w zaangażowaniu jej w pomoc uchodźcom z Ukrainy. Należy podkreślić, że świadczenie takiej pomocy było czynnością w całości uzależnioną od woli skarżącej. Odnotować także należy, że skarżąca jak sama wskazała w zażaleniu, każdego dnia wracała do miejsca zamieszkania, w związku z czym miała możliwość uzupełnienia stwierdzonego braku. Czynność ta w rozpoznawanej sprawie była bowiem stosunkowo prosta, niewymagająca sporządzania skomplikowanego pisma procesowego ani kompletowania dodatkowej dokumentacji. Pismo procesowe w sprawie mogło zatem zostać przygotowane przez skarżącą po powrocie do domu, a następnie nadane na adres sądu, czego można było wymagać od osoby należycie dbającej o swoje sprawy. Tym samym przedstawionych przez skarżącą okoliczności nie sposób uznać za okoliczności wskazujące na niedochowanie terminu uzupełnienia braku formalnego skargi bez jej winy.
W tych warunkach przywrócenie uchybionego terminu było zatem niedopuszczalne. Z uwagi na powyższe w rozpoznawanej sprawie brak było podstaw do uchylenia prawidłowego postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 ppsa orzekł jak w postanowieniu.