Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 22 kwietnia 2008 r., sygn. akt IV SA/Po 909/06 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odmówił przyznania kosztów nieopłaconej pomocy prawnej w sprawie ze skargi R. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie przyznania zasiłku celowego. W uzasadnieniu podano, iż jednym z warunków wystąpienia o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu jest oświadczenie, że opłaty nie zostały zapłacone w całości lub w części (§ 20 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu – Dz. U. z 2002 r., Nr 163, poz. 1348 ze zm.). Służy to uniknięciu zasądzenia kosztów prowadzenia sprawy, które reprezentowany już - chociażby w części - uiścił. Sąd wskazał, że w piśmie z dnia 1 października 2007 r. pełnomocnik skarżącego - adwokat M. B. wniósł o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej. Wniosek wskazany nie zawierał jednak oświadczenia, że opłaty z tytułu prowadzonej sprawy nie zostały zapłacone w całości lub w części. Jak stwierdził Sąd oświadczenie to nie podlega uzupełnieniu w trybie art. 49 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 513, poz. 1270 ze zm.), gdyż nie jest pismem w rozumieniu art. 45 – 48 p.p.s.a. a jego brak powoduje utratę prawa do wynagrodzenia
W zażaleniu na powyższe postanowienie adwokat – M. B. zarzucił Sądowi I instancji naruszenie § 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu poprzez błędne uznanie, iż wniosek o przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu nie zawierał oświadczenia, że opłaty nie zostały zapłacone lub w części. Wniesiono o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy WSA w Poznaniu do ponownego rozpoznania, pozostawiając temu sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażalenia, ewentualnie o zmianę zaskarżonego orzeczenia i zasądzenie od Skarbu Państwa nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu w kwocie 240 zł + VAT (łącznie 292, 80 zł) oraz kosztów postępowania zażaleniowego wg norm przepisanych. Autor zażalenia stwierdził, że w piśmie z dnia 1 października 2007 r. wniósł o zasądzenie od Skarbu Państwa na rzecz jego kancelarii kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu według norm przepisanych. Jak podał, sformułowanie,,nieopłaconej" jednoznacznie wskazuje na to, iż koszty pomocy prawnej skarżącemu z urzędu nie zostały opłacone w całości. Tym samym wniosek o przyznanie kosztów był kompletny i winien zostać w całości uwzględniony. Argument Sądu byłby zasadny tylko wtedy, gdyby wniosek został sformułowany:,, wnoszę o zasądzenie od Skarbu Państwa na rzecz mojej kancelarii kosztów pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu według norm przepisanych". We wniosku takim brakuje bowiem sformułowania,,nieopłaconej". Z kolei wniosek o treści:,,wnoszę o zasądzenie od Skarbu Państwa na rzecz mojej kancelarii kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu, które nie zostały zapłacone w całości – według norm przepisanych" byłby obarczony błędem logicznym. Skoro bowiem z pierwszej części wniosku wynika, iż wniosek dotyczy kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, zbędne jest zamieszczanie w nim sformułowania,,które nie zostały zapłacone w całości".
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie posiada usprawiedliwionych podstaw.
Stosownie do art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 513, poz. 1270 ze zm.) wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej. Zgodnie zaś z § 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2002 r., Nr 163, poz. 1348 ze zm.) regulującego powyższe zasady wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej powinien zawierać oświadczenie, że opłaty nie zostały zapłacone w całości lub w części. Z treści tych przepisów wynika, że aby Skarb Państwa mógł wypłacić wynagrodzenie wyznaczonemu z urzędu pełnomocnikowi konieczne jest złożenie oświadczenia, iż opłaty nie zostały zapłacone w całości lub w części, co pozwala w istocie określić wysokość tego wynagrodzenia. Brak oświadczenia w przedstawionym brzmieniu nie stanowi uchybienia formalnego, które można uzupełnić na wezwanie Sądu w trybie art. 49 p.p.s.a., gdyż nie jest pismem w rozumieniu art. 45 – 48 p.p.s.a. Oświadczenie że opłaty z tytułu udzielenia pomocy prawnej nie zostały wypłacone w całości lub w części, jest nieodzownym elementem uzasadnienia wniosku o przyznanie kosztów, stanowiącym przesłankę do przyjęcia, że praca pełnomocnika nie została wynagrodzona. Brak takiego oświadczenia wywołuje skutki materialnoprawne, polegające na utracie prawa do wynagrodzenia.
Z § 20 wymienionego rozporządzenia wynika, że pismo wnoszone w sprawie przyznania kosztów nieopłaconej pomocy prawnej nosi nazwę,,wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej". Jednocześnie ten sam przepis nakłada wymóg, aby pismo takie zawierało oświadczenie, że opłaty nie zostały zapłacone w całości lub w części. Z akt sprawy wynika, iż zawarty w piśmie pełnomocnika strony z dnia 1 października 2007 r. wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej nie zawiera oświadczenia w powyższym brzmieniu tj. nie określono w nim, czy opłaty z tytułu prowadzonej sprawy zostały zapłacone w całości lub w części, czy też nie. Skoro zatem wniosek przedmiotowy nie zawiera wskazanego oświadczenia, to zasadnie Sąd I instancji odmówił przyznania kosztów nieopłaconej pomocy prawnej.
W takim stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny postanowił jak w sentencji na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a.