Uzasadnienie
Postanowieniem z 18 sierpnia 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie odrzucił sprzeciw M.F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z [...] czerwca 2022 r. w przedmiocie zasiłku celowego. Postanowieniem z 19 października 2022 r. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na powyższe postanowienie.
Postanowieniem z 24 listopada 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie odrzucił wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do złożenia sprzeciwu od decyzji Kolegium z uwagi na niewykazanie, że wniosek ten został złożony w terminie 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Postanowieniem z 25 kwietnia 2023 r. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na powyższe postanowienie.
Wnioskiem z 5 maja 2023 r. pełnomocnik skarżącego zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie o przywrócenie terminu do wniesienia sprzeciwu.
Zarządzeniem z 6 czerwca 2023 r. Sąd wezwał pełnomocnika się do uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu oraz wskazanie dokładnej daty, kiedy ustała przyczyna uchybienia terminu pod rygorem odrzucenia wniosku o przywrócenie terminu.
W wyznaczonym terminie pełnomocnik złożył pismo, w którym wyjaśnił, że skarżący cierpi na szereg schorzeń w tym hyperkalemię, schorzenie serca, oskrzeli, przechodził również operację biodra. Powyższe w połączeniu z podeszłym wiekiem skarżącego oraz koniecznością sprawowania samodzielnie całodobowej opieki nad obłożnie chorą córką uniemożliwiały mu zachowanie przewidzianego w przepisach prawa terminu. Objawy choroby, pojawiają się u skarżącego w nieokreślonych odstępach czasu. Nie sposób stwierdzić, kiedy i które z tych schorzeń nasilone są tak znacznie, w innych zaś okolicznościach zanikają do tego stopnia, że skarżący może prawidłowo reagować na zaistniałe okoliczności.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie postanowieniem z 28 lipca 2023 r. odrzucił wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia sprzeciwu. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że argumentacja pełnomocnika sprowadza się do wskazania ogólnego, złego stanu zdrowia skarżącego, przy czym pełnomocnik nie określił jednoznacznie, co konkretnie było przyczyną uchybienia terminu i czy była to przeszkoda nie do przezwyciężenia, a przede wszystkim, kiedy ustała.
Na powyższe rozstrzygnięcie pełnomocnik skarżącego wniósł zażalenie, w którym domagał się uchylenia zaskarżonego postanowienia oraz przyznania nieopłaconych w całości ani części kosztów pomocy prawnej świadczonych z urzędu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dalej: ppsa, jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Analiza zacytowanego przepisu wskazuje, że pozytywne rozpatrzenie wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z wystąpieniem czterech przesłanek łącznie, takich jak: złożenie wniosku o przywrócenie terminu, dochowanie terminu do złożenia tego rodzaju wniosku, uprawdopodobnienie braku winy w niedokonaniu czynności procesowej w przewidzianym terminie oraz jednoczesne dokonanie wraz ze składanym wnioskiem o przywrócenie terminu czynności procesowej.
Zauważyć jednakże należy, że zgodnie z art. 88 ppsa spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. Wnioskiem spóźnionym jest wniosek złożony z uchybieniem tygodniowego terminu wskazanego w art. 87 § 1 p.p.s.a. od czasu ustania przyczyny jego uchybienia. Natomiast wniosek jest niedopuszczalny, gdy brak jest ustawowych warunków jego dopuszczalności (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 czerwca 2018 r., sygn. akt I OZ 591/18). Oznacza to, że przystąpienie do merytorycznej oceny wniosku o przywrócenie terminu musi zostać poprzedzone badaniem terminowości jego złożenia oraz dopuszczalności samego związku.
Rozpoznając zażalenie na postanowienie Sądu pierwszej instancji, należy odnotować, że w niniejszej sprawie pismem z 24 sierpnia 2022 r. (data stempla pocztowego) skarżący wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia sprzeciwu od decyzji Kolegium. Wniosek ten został odrzucony postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z 24 listopada 2022 r., a zażalenie na powyższe rozstrzygnięcie zostało oddalone postanowieniem Naczelny Sąd Administracyjny z 25 kwietnia 2023 r. Następnie pełnomocnik skarżącego w dniu 5 maja 2023 r. (data stempla pocztowego) złożył kolejny wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia sprzeciwu na decyzję Kolegium. Oznacza to, że wniosek ten został złożony w sytuacji prawomocnego rozstrzygnięcia tej kwestii postanowieniami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z 24 listopada 2022 r. i Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 kwietnia 2023 r. W konsekwencji powyższego ponowny wniosek o przywrócenie tego samego terminu należało uznać za niedopuszczalny w rozumieniu art. 88 ppsa (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 grudnia 2014 r., sygn. akt I OZ 1125/14).
W świetle powyższych ustaleń należało uznać, że w rozpoznawanej sprawie brak było podstaw do uchylenia postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z 28 lipca 2023 r. pomimo oparcia tego rozstrzygnięcia przez Sąd na fakcie niewykazania daty ustania przeszkody w dochowaniu terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu i stanowiska pełnomocnika wskazującego, że brak jest podstaw do uznania, że z uwagi na stan zdrowia skarżącego niemożliwe jest stwierdzenie, że przyczyna, o której mowa powyżej, ustała.
Z uwagi na powyższe Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 ppsa orzekł jak w sentencji.
Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł o przyznaniu pełnomocnikowi z urzędu wynagrodzenia na zasadzie prawa pomocy, gdyż przepisy art. 209 i art. 210 ppsa mają zastosowanie tylko do kosztów postępowania między stronami. Natomiast wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną, należne do Skarbu Państwa (art. 250 ppsa) przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 258-261 ppsa.