Postanowienie NSA z 29 maja 2014 r., I OZ 397/14

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 29 maja 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia T. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 10 kwietnia 2014 r., sygn. akt II SA/Bd 33/14 odmawiające przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych

Sprawa

w sprawie ze skargi T. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bydgoszczy z dnia [...] listopada 2013 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wydania prawa jazdy kategorii C, C+E, D, D+E postanawia: oddalić zażalenie.

Skład

Sędzia NSA Joanna Banasiewicz przewodniczący

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy postanowieniem z dnia 10 kwietnia 2014 r., sygn. akt II SA/Bd 33/14 odmówił T. G. przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bydgoszczy z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania prawa jazdy kategorii C, C+E, D, D+E.

W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji podkreślił, że to na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W ocenie Sądu I instancji analiza informacji dotyczących sytuacji rodzinnej i finansowej strony nie pozwala na przyjęcie, że skarżący wyjaśnił okoliczności uzasadniające przyznanie mu prawa pomocy. Ilość posiadanych informacji jest zdaniem Sądu I instancji zbyt mała, a przedstawione informacje zbyt ogólne do rzetelnego rozpoznania wniosku.

Zarządzeniem z dnia 19 lutego 2014 r. wezwano skarżącego do wykazania rzeczywistej sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych poprzez nadesłanie szeregu dokumentów i oświadczeń. W odpowiedzi skarżący złożył do akt jedynie kopię zeznań podatkowych swoich i żony za ostatnie dwa lata, zaświadczenie o tytule do zajmowanego mieszkania, rachunki z jednego miesiąca za czynsz, prąd i gaz oraz polisę na samochód. Skarżący nie przedstawił całkowitego zestawienia dochodów osiąganych przez wszystkie osoby pozostające we wspólnym gospodarstwie domowym, ani pełnych comiesięcznych koniecznych wydatków, ponoszonych w gospodarstwie domowym. Nie przedłożył również żadnego dokumentu potwierdzającego prawdziwość jego twierdzenia, iż pozostaje osobą bezrobotną.

W konsekwencji Sąd I instancji uznał, że skarżący nie wykazał, iż nie jest w stanie ponieść kosztów niniejszego postępowania, co jest przesłanką przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym.

Zażalenie na powyższe postanowienie złożył T. G. podnosząc, że nie przedstawił zaświadczenia z Urzędu Pracy albowiem poinformowano go, że nie przysługuje mu prawo do zasiłku dla bezrobotnych. Ponadto, nie korzysta z pomocy opieki społecznej, nie posiada także rachunków bankowych. Wskazano także, że dochód w gospodarstwie domowym, na który składa się jedynie wynagrodzenie osiągane przez żonę skarżącego, wynosi 1800 zł brutto miesięcznie. Po uiszczeniu niezbędnych opłat pozostaje kwota 250 zł na bieżące wydatki.

W oparciu o powyższe skarżący wniósł o przyznanie mu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Zasadą ogólną postępowania przez sądami administracyjnymi jest ponoszenie przez stronę kosztów tego postępowania związanych z jej udziałem w sprawie (art. 199 p.p.s.a.). Stosownie do art. 220 § 1 p.p.s.a. sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. Zgodnie natomiast z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W obowiązującym stanie prawnym nie jest zatem możliwe uwzględnienie wniosku bez uprzedniego wyjaśnienia sytuacji materialnej i możliwości płatniczych wnioskodawcy.

Sąd wydaje orzeczenie w przedmiocie prawa pomocy mając na uwadze okoliczności podane w oświadczeniu strony zawartym we wniosku, o którym mowa w art. 252 p.p.s.a. W sytuacji zaś, gdy oświadczenie to jest zdaniem Sądu niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych strony, wnioskodawca jest zobowiązany złożyć na wezwanie Sądu w zakreślonym terminie dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe.

Z powyższego wynika, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, iż znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy w zakresie przez niego wnioskowanym. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, że niedopełnienie w całości lub w części obowiązku złożenia przez stronę dodatkowego oświadczenia uzasadnia oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 9 grudnia 2011 r., sygn. I OZ 987/11 i z dnia 28 marca 2012 r., sygn. I OZ 189/12).

Skarżący, wezwany na podstawie art. 255 p.p.s.a. do przedłożenia określonych dokumentów, które miały być uzupełnieniem oświadczenia odnośnie jego stanu majątkowego, w odpowiedzi przedstawił jedynie kopię zeznań podatkowych swoich i żony za ostatnie dwa lata, zaświadczenie o tytule do zajmowanego mieszkania, rachunki z jednego miesiąca za czynsz, prąd i gaz oraz polisę na samochód. Skarżący nie uczynił zadość wezwaniu w pozostałym zakresie, zasadnie zatem Sąd I instancji uznał, że ogólne informacje dotyczące sytuacji rodzinnej i finansowej strony, zawarte w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy są niewystarczające by można było szczegółowo rozważyć, czy skarżący nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Skarżący nie przedstawił chociażby zestawienia comiesięcznych koniecznych wydatków, podając jedynie w zażaleniu, że po uiszczeniu niezbędnych wydatków pozostaje kwota ok. 250 zł. W takiej sytuacji Sąd I instancji słusznie uznał, że skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania związanych z jego udziałem w sprawie.

Podkreślić także trzeba, że przytoczenie dodatkowych okoliczności dotyczących sytuacji materialnej i możliwości płatniczych skarżącej dopiero w zażaleniu na postanowienie Sądu I instancji nie uzasadnia uwzględnienia zażalenia. W takiej bowiem sytuacji nie można Sądowi I instancji zarzucić naruszenia prawa poprzez nieprawidłową ocenę okoliczności sprawy, skoro przed wydaniem zaskarżonego postanowienia strona nie przedstawiła tych informacji.

Z powyższych względów należało zaskarżone postanowienie uznać za zgodne z prawem i oddalić zażalenie.

Mając na uwadze powyższe orzeczono jak w sentencji na mocy art. 184 w związku z art.197 p.p.s.a.