Postanowienie NSA z 8 czerwca 2011 r., I OZ 401/11

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 8 czerwca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Gminy Gliwice na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 marca 2011 r., sygn. akt I SA/Wa 137/11 o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku

Sprawa

w sprawie ze skargi Gminy Gliwice na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia 22 listopada 2010 r., nr BO7m-781-O-852/09 w przedmiocie ustalenia odszkodowania za nieruchomość postanawia: oddalić zażalenie.

Skład

Sędzia NSA Jan Paweł Tarno przewodniczący

Uzasadnienie

Postanowieniem z 30 marca 2011 r., sygn. akt I SA/Wa 137/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił Gminie Gliwice przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi Gminy Gliwice na decyzję Ministra Infrastruktury z 22 listopada 2010 r., nr BO7m-781-O-852/09 w przedmiocie ustalenia odszkodowania za nieruchomość.

W uzasadnieniu, Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, że wyrokiem z 28 lutego 2011 r., wydanym na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, oddalono skargę Gminy Gliwice na decyzję Ministra Infrastruktury z 22 listopada 2010 r. Odpis wyroku doręczono pełnomocnikowi skarżącej 8 marca 2011 r.

W dniu 21 marca 2011 r. pełnomocnik Gminy Gliwice skierował do Sądu wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia. W uzasadnieniu wniosku podkreślił, że niezwłocznie po odebraniu przesyłki zawierającej odpis orzeczenia podjęto stosowne kroki w celu uiszczenia wymaganej opłaty kancelaryjnej. Służby księgowe Urzędu Miejskiego w Gliwicach dokonały tej wpłaty w ustawowym terminie, jednak pełnomocnik skarżącej 14 marca 2011 r. doznał "nagłego pogorszenia stanu zdrowia", przez co nie był w stanie wykonywać obowiązków zawodowych w Kancelarii w terminie od 14 do 18 marca 2011 r. i odebrać potwierdzenia uiszczenia opłaty od wniosku. Mając powyższe na uwadze, dopiero 21 marca 2011 r. pełnomocnik podjął niezwłocznie kroki w celu złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia przedmiotowego wyroku.

Sąd pierwszej instancji uznał, że pełnomocnik Gminy Gliwice nie uprawdopodobnił, że dochował należytej staranności i dbałości o interesy skarżącej jak tego wymaga art. 87 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.; dalej jako p.p.s.a.), ponieważ w sprawie nie nastąpiły zdarzenia tego typu, których nie był w stanie przezwyciężyć, nawet przy zachowaniu maksymalnej staranności, a które miały wpływ na uchybienie przez stronę terminowi do złożenia przedmiotowego wniosku. Sam fakt pogorszenia stanu zdrowia, nie poparty żadnymi dowodami i niezdolność do pracy, nie może uzasadniać stwierdzenia braku winy w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej polegającej na złożeniu wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Zdaniem Sądu sama choroba pełnomocnika nie stanowiła przeszkody do złożenia takiego wniosku w przewidzianym terminie przez inną osobę, tym bardziej, że prowadzi on kancelarię wraz z innymi osobami, którymi mógł się posłużyć. Złożenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku nie jest czynnością skomplikowaną i mogło być powierzone osobie trzeciej. Pełnomocnik skarżącej jest profesjonalistą i z racji wykonywanego zawodu zobowiązany jest do szczególnej dbałości i staranności przy wykonywaniu czynności procesowych w imieniu osób, które reprezentuje w postępowaniu. Za kwestię uzasadniającą ewentualne przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku nie można tym bardziej uznać niemożności odebrania potwierdzenia uiszczenia opłaty kancelaryjnej od tego wniosku, ponieważ w przypadku jej braku, pełnomocnik skarżącej zostałby przez Sąd wezwany do jej uiszczenia już po złożeniu stosownego wniosku.

W zażaleniu, pełnomocnik skarżącej wniósł o uchylenie postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 30 marca 2011 r., zarzucając naruszenie art. 176 ust. 1 Konstytucji RP przez odmowę dostępu do sądu drugiej instancji oraz art. 46 § 1 pkt 3-4 w zw. z art. 49 § 1 oraz 3 p.p.s.a., poprzez niewłaściwe zastosowanie i nieuwzględnienie wniosku o sporządzenie uzasadnienia do wyroku, pomimo złożenia takiego wniosku z uzupełnionymi brakami formalnymi. Wskazywano, że Wojewódzki Sąd Administracyjny działał z "nadmiernym rygoryzmem", pozbawiając skarżącą prawa do sądu w zakresie kontroli instancyjnej wydanego orzeczenia, podczas gdy cytowany przepis Konstytucji RP ustanawia zasadę dwuinstancyjności postępowania sądowego.

Zdaniem skarżącej, wraz z potwierdzeniem uiszczenia opłaty kancelaryjnej za uzasadnienie do wyroku w wysokości 100 zł, w ustawowym terminie "wpłynęła bankowymi kanałami informatycznymi jednoznacznie płynąca informacja od Gminy Gliwice o jej woli uzyskania uzasadnienia wyroku".

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Wbrew stanowisku zawartemu w zażaleniu, samego dowodu uiszczenia opłaty od wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku nie można traktować jak (niepodpisanego) wniosku. W przewidzianym, siedmiodniowym terminie od dnia doręczenia odpisu wyroku z 28 lutego 2011 r., nie został złożony ani nadany pocztą wniosek o sporządzenie uzasadnienia, spełniający wymogi pisma określone w art. 46 § 1 p.p.s.a. Ponadto podkreślić należy, że obowiązek uiszczenia opłaty za odpis orzeczenia z uzasadnieniem jest przewidziany w Prawie o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w art. 234 § 2, obok obowiązku skierowania do sądu wniosku o sporządzenie wyroku (w art. 141 § 2 p.p.s.a.). Również z tego względu nie można się więc zgodzić ze stroną skarżącą, że samo potwierdzenie dokonania przelewu wypełnia obowiązek przewidziany przez ustawodawcę.

Taka konstrukcja przepisów, a co za tym idzie stosowne postępowanie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie nie mogą być uznane za sprzeczne z zagwarantowaną konstytucyjnie zasadą dwuinstancyjności postępowania sądowego, ponieważ ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może przewidywać warunki, w ramach których zostanie wdrożona kontrola instancyjna przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Wprowadzenie ograniczeń związanych z konstrukcją pism, przestrzeganiem terminów ich składania pism i wnoszenia opłat, a także osób uprawnionych do sporządzania pewnej kategorii pism w postępowaniu nie jest uznawane za sprzeczne z Konstytucją.

Ponadto, w odpowiedzi na podniesioną przez pełnomocnika kwestię wezwania go do nadesłania "oryginału wniosku z dnia 21 marca 2011 r. o sporządzenie uzasadnienia wyroku" w sprawie o sygn. I SA/Wa 128/11 zauważyć należy, że jedynym pismem, które zostało do Sądu skierowane z tą datą jest przesłane faxem pismo, w którym wniesiono o sporządzenie uzasadnienia od wyżej wymienionego wyroku, jednocześnie wnosząc o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności. Jest więc oczywiste, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wezwał do nadesłania podpisanego pisma, aby nadać bieg sprawie o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia, nie zaś w związku z uznaniem za taki wniosek dowodu uiszczenia opłaty kancelaryjnej.

Przechodząc natomiast do kontroli wydanego postanowienia wskazać należy, że Naczelny Sąd Administracyjny podziela zgodny ze stanowiskiem prezentowanym w orzecznictwie sądowoadministracyjnym pogląd Sądu pierwszej instancji o braku uprawdopodobnienia przez pełnomocnika istnienia przeszkody, która nie mogła być usunięta nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Pełnomocnik nie dostarczył np. zwolnienia lekarskiego wskazującego na niezdolność do pracy, a nieskomplikowany charakter pisma umożliwiał posłużenie się inną osobą. Tym samym więc nie zostały spełnione warunki z art. 87 § 2 dotyczące uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu.

W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.