Postanowienie NSA z 26 kwietnia 2018 r., I OZ 403/18

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 26 kwietnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Rektora [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 12 stycznia 2018 r., sygn. akt III SA/Łd 1070/17

Sprawa

w sprawie ze skargi E. C. na decyzję Rektora [...] z dnia [...] września 2017 r. nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy studentów postanawia: oddalić zażalenie.

Skład

Sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska przewodniczący

Uzasadnienie

E. C., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika adwokat K. K., wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Rektora [...] z dnia [...] września 2017 r. nr [...] wydaną w przedmiocie skreślenia z listy studentów. Do skargi załączono dowód uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 200 zł. Skarga została złożona osobiście w Kancelarii Głównej U. [...], w dniu 20 października 2017 r. (do Biura Rektora skarga wpłynęła w dniu 23 października 2017 r.).

Niezależnie od powyższego, także w dniu 20 października 2017 r. (data nadania pisma w UP), E. C. reprezentowany przez drugiego profesjonalnego pełnomocnika adwokat A. G., wniósł drugą skargę na decyzję Rektora [...] z dnia [...] września 2017 r., nr [...] wydaną w przedmiocie skreślenia z listy studentów. Skarga ta wpłynęła do organu w dniu 24 października 2017 r.

Następnie pismem procesowym z dnia 3 listopada 2017 r., złożonym bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, pełnomocnik skarżącego adwokat A. G. oświadczyła, iż na wyraźną, pisemną wolę jej mocodawcy, cofa wniesioną skargę. Do pisma załączyła oświadczenie skarżącego, z którego wynikało, że cofa on skargę "do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na decyzję Rektora [...], z dnia [...] września 2017 r. znak: [...]".

W dniu 20 listopada 2017 r. Rektor [...] przekazał do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi obie skargi E. C. wraz z odpisami pełnomocnictw udzielonych w/w pełnomocnikom oraz odpowiedź na skargę, w której wnosił o jej oddalenie.

Postanowieniem z dnia 29 listopada 2017 r., sygn. akt III SA/Łd 1070/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, mając na uwadze pismo procesowe pełnomocnika skarżącego adwokat A. G. z dnia 3 listopada 2017 r. o cofnięciu skargi, umorzył postępowanie sądowoadministracyjne. Odpis tego postanowienia został doręczony adwokat A. G. Na powyższe postanowienie pełnomocnik skarżącego adwokat K. K. wniosła zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzuciła naruszenie art. 161 § 1 pkt 1 P.p.s.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i umorzenie postępowania sądowoadministracyjnego na podstawie oświadczenia o cofnięciu skargi złożonego przez adwokat A. G., w sytuacji złożenia dwóch skarg, przez dwóch różnych pełnomocników, a skarga wniesiona przez adwokat K. K. nie została skutecznie cofnięta, a tym samym winna zostać merytorycznie rozpoznana. Z uwagi na powyższe wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w trybie autokontroli przez WSA w Łodzi i merytoryczne rozpoznanie wniesionej przez nią skargi, ewentualnie o przekazanie zażalenia o Naczelnego Sądu Administracyjnego. Wniosła nadto o przeprowadzenie dowodu z załączonego do zażalenia dokumentu, tj. oświadczenia skarżącego o braku woli cofnięcia obu skarg. Uzasadniając wniesione zażalenie adwokat K. K. wyjaśniła, że zarówno ona, jak i drugi pełnomocnik nie miały wiedzy o fakcie ich jednoczesnego ustanowienia oraz o równoczesnym wniesieniu dwóch skarg na tę samą decyzję. O umorzeniu przedmiotowego postępowania sądowoadministracyjnego w niniejszej sprawie na wniosek adwokat G., dowiedziała się w trakcie rozmowy telefonicznej z pracownikiem sądu przeprowadzonej w dniu 8 grudnia 2017 r. Wyjaśniając powyższą kwestię ze skarżącym ustaliła, że zasięgał on porady adwokat G., a złożone przez niego oświadczenie o cofnięciu skargi dotyczyło jedynie skargi przez nią wniesionej. Skarżący miał bowiem wiedzę, że w sądzie znajduje się już jego opłacona skarga złożona przez adwokat K. Powyższe potwierdza załączone do zażalenia oświadczenie skarżącego z dnia 12 grudnia 2017 r.

Postanowieniem z dnia 12 stycznia 2018 r., sygn. akt III SA/Łd 1070/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, działając na podstawie art. 195 § 2, art. 58 § 1 pkt 4 i art. 225 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej P.p.s.a.), 1. uchylił własne postanowienie z dnia 29 listopada 2017 r., III SA/Łd 1070/17 o umorzeniu postępowania sądowoadministracyjnego;

2. odrzucił skargę E. C. wniesioną przez pełnomocnika skarżącego adwokat A. G.;
3. zwrócił skarżącemu kwotę 100 zł uiszczoną tytułem wpisu od zażalenia.

W uzasadnieniu tego orzeczenia Sąd I instancji wskazał, że zaskarżonym postanowieniem umorzył postępowanie sądowoadministracyjne w związku z pismem procesowym pełnomocnika skarżącego adwokat A. G. z dnia 3 listopada 2017 r., zawierającym oświadczenie o cofnięciu skargi. Z uwagi na fakt, że obie skargi sporządzone w imieniu skarżącego, dotyczyły tej samej decyzji Rektora [...] z dnia [...] września 2017 r. i zostały złożone w tej samej dacie, tj. w dniu 20 października 2017 r., Przewodniczący Wydziału III wpisując sprawę do Repertorium SA, potraktował ją jako jedną wspólną skargę, a oświadczenie o cofnięciu skargi - za odnoszące się do całości sprawy. Natomiast załączone do przedmiotowego zażalenia wyjaśnienia skarżącego, pozwalają w ocenie Sądu I instancji uznać, że zażalenie jest oczywiście uzasadnione, co skutkuje uchyleniem zaskarżonego postanowienia na podstawie art. 195 § 2 P.p.s.a. Oceniając oświadczenie o cofnięciu skargi złożone przez adwokat A. G. Sąd powinien upewnić się, czy mimo treści oświadczenia, dotyczy ono obu skarg. Ponieważ w niniejszej sprawie zaistniała sytuacja, w której w WSA w Łodzi złożone zostały dwie odrębne skargi E. C. na tę samą decyzję Rektora [...] z dnia [...] września 2017 r. wydaną w przedmie skreślenia go z listy studentów, Sąd pomimo złożenia przez skarżącego oświadczenia o cofnięciu skargi sporządzonej przez adwokat A. G., był zobligowany do jej odrzucenia na podstawie art. 58 § 1 pkt 4 P.p.s.a. Ponadto, w ocenie Sądu, z uwagi na uznanie przedmiotowego zażalenia za oczywiście uzasadnione, w sprawie brak było podstaw do uiszczenia opłaty na podstawie art. 220 § 1 P.p.s.a.

W zażaleniu na powyższe postanowienie organ podniósł, że pełnomocnik skarżącego w żaden sposób nie sprecyzował by wolą strony było cofnięcie wyłącznie jednej ze spraw. Przeciwnie, użyte jest ogólne stwierdzenie, iż cofnięciu podlega skarga na decyzję Rektora z dnia [...] września 2017 r., co jednoznacznie wskazuje, że chodziło o cofnięcie skargi na tę decyzję "w ogóle". Organ zwrócił uwagę, że przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewidują instytucji złożenia "skarg" na decyzje - skarżącemu służy prawo złożenia jednej skargi i tak też należy traktować skargę złożoną rzeczywiście przez dwóch różnych pełnomocników. Nie sposób więc uznać, że wolą skarżącego było jedynie wycofanie "części skargi", tj. skargi jednego z pełnomocników.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 195 § 2 P.p.s.a. jeżeli zażalenie zarzuca nieważność postępowania lub jest oczywiście uzasadnione, wojewódzki sąd administracyjny, który wydał zaskarżone postanowienie, może na posiedzeniu niejawnym, nie przesyłając akt Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu, uchylić zaskarżone postanowienie i w miarę potrzeby sprawę rozpoznać na nowo. Zażalenie jest oczywiście uzasadnione, jeżeli sąd uznaje zarzuty zażalenia za zasadne, a wadliwość zaskarżonego postanowienia jest zauważalna bez potrzeby dokonywania jego głębszej analizy.

Na mocy powyższego przepisu WSA w Łodzi był uprawniony do dokonania tzw. autokontroli i uchylenia własnego postanowienia o umorzeniu postępowania sądowadministracyjnego, uznając jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia, zasadność wniesionego zażalenia z powodu jego oczywistej zasadności. W tym względzie Sąd I instancji prawidłowo przyjął, iż brak było podstaw do uznania, że oświadczenie o cofnięciu skargi złożone przez adwokat A. G. dotyczy obu skarg E. C. na decyzję Rektora [...] z dnia [...] września 2017 r. w przedmiocie skreślenia z listy studentów. Do takiego wniosku uprawniały wyjaśnienia przedstawione przez stronę skarżącą w zażaleniu, które wskazują, że pisma procesowe złożone przez adw. A. G. i adwokat K. K., pomimo tożsamości podmiotowej i przedmiotowej, stanowiły dwie odrębne skargi. Strona skarżąca w sposób jednoznaczny sprecyzowała zakres oświadczenia złożonego przez adw. A. G. podając, że odnosi się ono wyłącznie do skargi przez nią sporządzonej, kategorycznie zaprzeczając jakoby wolą skarżącego była całkowita rezygnacja z ochrony sfery jego praw i interesów, a tym samym do rezygnacji z kontynuowania postępowania sądowoadministracyjnego zainicjowanego skargą złożoną przez adw. K. K. W tej konkretnej sprawie za taką wykładnią oświadczenia woli strony skarżącej przemawia również fakt, iż oświadczenie o cofnięciu skargi złożył pełnomocnik, który wniósł skargę obarczoną brakiem fiskalnym. Uprawdopodabnia to twierdzenia skarżącego, iż jego intencją nie było cofnięcie skargi złożonej przez adw. K. K., która została opłacona w momencie jej wnoszenia. Powyższe uprawniało Sąd I instancji do konstatacji o braku podstaw do przyjęcia, że skarżący cofnął obie skargi, a tym samym do umorzenia postępowania sądowoadministracyjnego w tej sprawie na podstawie art. 161 § 1 pkt 1 P.p.s.a.

W dalszej kolejności należało uwzględnić, że wprawdzie E. C. cofnął skargę wniesioną przez adw. A. G., a stosowanie do art. 60 zd. 2 P.p.s.a. cofnięcie skargi wiąże sąd, który wydaje w takiej sytuacji postanowienie o umorzeniu postępowania (art. 161 § 1 pkt 1 P.p.s.a.), to jednak zgodnie z art. 60 zd. 3 P.p.s.a. sąd uznaje cofnięcie skargi za niedopuszczalne, jeżeli zmierza ono do obejścia prawa. W analizowanym przypadku cofnięcie wyżej określonej skargi należało uznać za niedopuszczalne, ponieważ zmierzało ono do obejścia art. 58 § 1 pkt 4 P.p.s.a., stanowiącego o obowiązku odrzucenia skargi, jeżeli sprawa objęta skargą pomiędzy tymi samymi stronami jest w toku lub została już prawomocnie osądzona. W tym względzie Sąd I instancji prawidłowo ocenił, że wniesienie dwóch odrębnych skarg przez dwóch różnych pełnomocników reprezentujących tę samą osobę, których przedmiotem jest to samo rozstrzygnięcie organu administracji, wyczerpuje dyspozycję wymienionego przepisu. Przeszkody do jego zastosowania nie mogła stanowić okoliczność, że skargi te zostały złożone w jednym terminie. W tym względzie należało kierować się wolą skarżącego, który wyraził chęć kontynuowania postępowania zainicjowanego skargą wniesioną przez adw. A. K. Szczególna sytuacja występująca w kontrolowanej sprawie przemawiała więc za odrzuceniem skargi sporządzonej i wniesionej przez adw. A. G. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.