Uzasadnienie
Wyrokiem z 23 marca 2020 r., sygn. akt I SA/Wa 10/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę A. L. (dalej również: "skarżąca") na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z 8 listopada 2019 r., nr KO C/6286/Sw/19.
Pismem z 24 marca 2021 r. skarżąca, reprezentowana przez pełnomocnika z urzędu, wywiodła skargę kasacyjną od powyższego wyroku. W środku zaskarżenia zawarła wniosek o przywrócenie terminu do jego wniesienia.
Postanowieniem z 23 kwietnia 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił wniosek o przywrócenie terminu, jako spóźniony.
Po rozpoznaniu zażalenia skarżącej na powyższe postanowienie, Naczelny Sąd Administracyjny, postanowieniem z 11 stycznia 2022 r., sygn. akt I OZ 568/21 nie uwzględnił złożonego środka odwoławczego.
Postanowieniem z 2 lutego 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 178 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: "ppsa"), odrzucił skargę kasacyjną.
W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że termin na wniesienie skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie upływał z 14 grudnia 2020 r., skarga kasacyjna wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia została zaś nadana w placówce pocztowej 24 marca 2021 r. Wobec prawomocnego odrzucenia wniosku o przywrócenie terminu skarga kasacyjna podlegała odrzuceniu, jako wniesiona po terminie.
Zażalenie na powyższe postanowienie, pismem z 22 marca 2022 r., wniosła skarżąca reprezentowana przez pełnomocnika z urzędu. Podniosła zarzut naruszenia przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj.: art. 178 ppsa w zw. z art. 88 ppsa, poprzez niewłaściwe jego zastosowanie w przedmiotowym stanie faktycznym i odrzucenie skargi kasacyjnej jako wniesionej po terminie, podczas gdy skarga kasacyjna została złożona wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu 24 marca 2021 r., tj. w ciągu siedmiu dni od dnia doręczenia pełnomocnikowi odpisu wyroku wraz z jego uzasadnieniem, czyli dniem, w którym ustała przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej.
Wskazując na powyższe zażądała uchylenia zaskarżonego postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego i rozpoznania skargi kasacyjnej. Zwróciła się również o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu, a także o zwrot uzasadnionych wydatków.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
W ocenianej sprawie kwestią sporną jest prawidłowość zastosowania przez Sąd I instancji art. 178 ppsa, zgodnie z którym wojewódzki sąd administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną wniesioną po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalną, jak również skargę kasacyjną, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. Wskazać przy tym należy, że termin do wniesienia skargi kasacyjnej określa art. 177 § 1 ppsa - jako termin trzydziestu dni od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem. Przyjmuje się, że termin ten został zachowany, jeżeli strona wniesie środek zaskarżenia przed jego upływem, bądź jeżeli środek ten zostanie złożony po upływie terminu, wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia, a termin ten zostanie prawomocnie przywrócony.
Podkreślenia wymaga, że termin do wniesienia skargi kasacyjnej jest terminem ustawowym, co skutkuje niedopuszczalnością jego skracania, czy przedłużania. Jedynym możliwym odstępstwem od rygoryzmu jego dochowania jest instytucja przywrócenia terminu do dokonania danej czynności. Jednakże w sytuacji, gdy sąd administracyjny rozstrzygnął już prawomocnie o bezzasadności wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej (bądź jak w niniejszej sprawie wniosek taki został prawomocnie przez Sąd odrzucony), sąd ten jest zobligowany do odrzucenia skargi kasacyjnej, jako wniesionej z uchybieniem terminu.
W ocenianej sprawie skarżąca 24 marca 2021 r. wystąpiła z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Postanowieniem z 23 kwietnia 2021 r. Sąd I instancji odrzucił wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia tego środka zaskarżenia. Następnie, Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 11 stycznia 2022 r., sygn. akt I OZ 568/21 oddalił zażalenie na postanowienie WSA z 23 kwietnia 2021 r.
Wobec powyższego, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 2 lutego 2022 r. uznać trzeba za prawidłowe (wobec treści art. 177 § 1 ppsa).
Mieć tu bowiem należy na uwadze związanie Sądu I instancji prawomocnym postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 stycznia 2022 r., sygn. akt I OZ 568/21 - w świetle którego wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej w ocenianej sprawie został odrzucony. W konsekwencji powyższego, WSA zobligowany był do stwierdzenia, że skarga kasacyjna została wniesiona z uchybieniem terminu i jako taka, podlegała odrzuceniu.
Odnosząc się do zasadności zażalenia z 22 marca 2022 r., zauważyć należy, że stanowi ono środek zaskarżenia postanowienia Sądu I instancji z 2 lutego 2022 r. - odrzucającego skargę kasacyjną skarżącej. W motywach uzasadnienia tego postanowienia Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że skarga kasacyjna została złożona z uchybieniem ustawowego terminu do jej wniesienia i odrzucił ją na podstawie art. 178 ppsa. Natomiast zarzuty podnoszone w rozpatrywanym aktualnie przez Naczelny Sąd Administracyjny zażaleniu ograniczają się do wskazania nieprawidłowości rozstrzygnięcia w przedmiocie odrzucenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej.
Nie mogą być one zatem skutecznie podnoszone w sytuacji kwestionowania postanowienia z 2 lutego 2022 r., odrzucającego skargę kasacyjną.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 ppsa w zw. z art. 197 § 2 ppsa, orzekł jak w pkt 2 sentencji postanowienia.
W odniesieniu do złożonego wniosku o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej wyjaśnić należy, że wynagrodzenie dla pełnomocnika za pomoc prawną świadczoną z urzędu (art. 250 ppsa) przyznawane jest przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny (art. 254 § 1 ppsa), w postępowaniu opartym na zasadach art. 258 – 261 ppsa.
Na podstawie art. 156 § 3 ppsa w zw. z art. 166 ppsa, Naczelny Sąd Administracyjny sprostował rubrum zaskarżonego postanowienia wobec błędnego oznaczenia sygnatury akt sprawy i numeru zaskarżonego postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie (w pkt 1 sentencji postanowienia).