Uzasadnienie
W dniu 19 maja 2009 r. A. J. reprezentowany przez pełnomocnika S. J. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego.
Wobec tego, że A. J. zmarł w dniu 31 grudnia 2009 r., Sąd postanowieniem z dnia 23 lutego 2010 r., sygn. akt II SA/Sz 717/09 umorzył na podstawie art. 161 § 1 pkt 2 i § 2 p.p.s.a. postępowanie sądowe, stwierdzając że przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego.
Pismem z dnia 6 kwietnia 2010 r. S. J., brat skarżącego, który występował w sprawie jako jego pełnomocnik, złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata celem sporządzenia skargi kasacyjnej od wyżej wskazanego postanowienia. Do pisma dołączony został formularz PPF podpisany przez J. J. oraz przez S. J. Ponadto, J. J. w piśmie z dnia 30 marca 2010 r. wniosła o wszczęcie postępowania w sprawie zwrotu kosztów poniesionych na utrzymanie A. J., które jej zdaniem winien był wypłacać Ośrodek Pomocy Społecznej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie postanowieniem z dnia 15 kwietnia 2010 r. oddalił na podstawie art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wniosek S. J. i J. J. o przyznanie im prawa pomocy, wskazując że zgodnie z treścią art. 243 § 1 p.p.s.a. zdanie pierwsze, prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania.
Uprawnienie do ubiegania się o przyznanie prawa pomocy przysługuje każdej ze stron postępowania sądowoadministracyjnego wskazanej w art. 32 p.p.s.a. Ustawa przyznaje przymiot strony także innym uczestnikom, o których mowa w art. 33 p.p.s.a.
Sąd stwierdził, że zarówno J. J., siostra skarżącego, jak i S. J., brat skarżącego i jego pełnomocnik nie byli stronami postępowania sądowego, nie występowali również jako jego uczestnicy. Pełnomocnictwo udzielone bratu przez A. J. wygasło, z mocy prawa, z chwilą śmierci skarżącego - mocodawcy (art. 43 p.p.s.a.).
Sąd wskazał również, że w sytuacji gdy przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle osobistych, to prawa te (i obowiązki) nie przechodzą na następców prawnych (spadkobierców). W tym przypadku śmierć strony musi skutkować umorzeniem postępowania na podstawie art. 161 § 1 pkt 2 i § 2 p.p.s.a., a ewentualni następcy prawni (np. członkowie rodziny zmarłego będący spadkobiercami) nie wstępują do udziału w postępowaniu sądowym w miejsce zmarłej strony.
Zażalenia na powyższe postanowienie wnieśli S. J. i J. J. S. J. podniósł, że A. J. nie otrzymał w porę potrzebnej pomocy i opieki ze strony Ośrodka Pomocy Społecznej w D., mimo że kierownik tego ośrodka wiedział o ciężkiej chorobie A. J. J. J. zaznaczyła, że prawo jakie wskazał Sąd w postanowieniu stwarza możliwość do nieudzielania pomocy ciężko chorym osobom.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenia nie mogą być uwzględnione.
Słusznie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznał, że S. J. i J. J., którzy nie był stronami postępowania sądowego w sprawie ze skargi A. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego, nie mogli ubiegać się o przyznanie w tym postępowaniu prawa pomocy.
Przytoczone przez Sąd unormowanie zawarte w zdaniu pierwszym art. 243 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie pozostawia wątpliwości, że prawo pomocy może być przyznane jedynie stronie postępowania. Art. 32 tej ustawy jednoznacznie określa strony postępowania sądowoadministracyjnego.
W sprawie niniejszej prawa skarżącego A. J. związane były ściśle z osobą zmarłego w dniu 31 grudnia 2009 r. skarżącego i po jego śmierci nie przeszły na następców prawnych.
Ponadto dodać trzeba, że art. 12 omawianej ustawy przewiduje, że: "Ilekroć w niniejszej ustawie jest mowa o stronie, rozumie się przez to również uczestnika postępowania". S. J. i J.J. nie byli uczestnikami postępowania na prawach strony, o których mowa w art. 33 § 1 ustawy, nie zostali też dopuszczeni do udziału w sprawie na podstawie § 2 tego artykułu.
Wobec powyższego prawidłowo Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił wniosek o przyznanie prawa pomocy, a oceny tej nie mogły podważyć podnoszone w zażaleniach okoliczności dotyczące pomocy, jakiej rodzina udzieliła A.J.
Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.