Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 14 lipca 2015 r. (IV SAB/Wr 15/15) oddalono skargę A.D. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. w przedmiocie wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego.
Postanowieniem z dnia 4 września 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu (w składzie:
sędzia NSA Henryk Ożóg, sędzia NSA Tadeusz Kuczyński i sędzia NSA Julia Szczygielska) oddalił wniosek o wyłączenie od orzekania w niniejszej sprawie sędziego NSA Jolanty Sikorskiej, sędziego WSA Lidii Serwiniowskiej i sędziego WSA Alojzego Wyszkowskiego.
Pismem z dnia 21 września 2015 r. skarżący złożył "sprzeciw" od wspomnianego postanowienia z dnia 4 września 2015 r., składając jednocześnie wniosek o wyłączenie od orzekania w niniejszej sprawie sędziego NSA Henryka Ożoga, sędziego NSA Tadeusza Kuczyńskiego i sędziego NSA Julii Szczygielskiej. We wniosku skarżący podał, że żąda prawa do Sądu oraz gwarancji praworządności, której Wojewódzki Sąd Administracyjny bezpodstawnie mu odmówił.
Sędzia NSA Henryk Ożóg, sędzia NSA Julia Szczygielska oraz sędzia NSA Tadeusz Kuczyński złożyli pisemne oświadczenia o nieistnieniu okoliczność, które mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do ich bezstronności. Oświadczyli również, że w niniejszej sprawie nie zachodzą okoliczności wymienione w art. 18 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a.").
Postanowieniem z dnia 8 października 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił ww. wniosek o wyłączenie sędziów.
Sąd wskazał, że z treści oświadczeń złożonych do akt sprawy przez sędziego NSA Henryka Ożoga, sędziego NSA Julię Szczygielską, sędziego NSA Tadeusza Kuczyńskiego nie wynika, by w niniejszej sprawie zachodziły jakiekolwiek okoliczności wymienione w art. 18 p.p.s.a. lub inne, które mogłyby wywołać uzasadnione wątpliwości co do ich bezstronności. W ocenie Sądu, oświadczenia złożone przez wymienionych sędziów i ich prawdziwość nie budzą żadnych wątpliwości. Zgodnie natomiast z ugruntowanym poglądem judykatury, skoro sędzia, którego dotyczy wniosek, złożył oświadczenie, że nie zachodzą żadne okoliczności określone w powołanych przepisach, dające podstawę do wyłączenia sędziego od rozpoznania sprawy i prawdziwość tego oświadczenia nie budzi żadnych wątpliwości, to wniosek o jego wyłączenie nie zasługuje na uwzględnienie. Autorytet moralny sędziego przemawia za wiarygodnością złożonego wyjaśnienia i jeżeli strona żądająca wyłączenia zaprzecza prawdziwości złożonego oświadczenia, obowiązana jest wskazać i udowodnić okoliczności, które podważałyby wiarygodność takiego oświadczenia sędziego.
Sąd podkreślił jednocześnie, że wnioskodawca w uzasadnieniu swojego wniosku nie wskazał żadnych ustawowych przesłanek uzasadniających wyłączenie sędziów, których dotyczy jego żądanie. Nie podniósł także okoliczności, które wskazywałaby na uzasadnioną wątpliwość odnośnie do bezstronności tych sędziów w niniejszej sprawie, co czyni przedmiotowe żądanie niezasadnym. Z art. 19 p.p.s.a. wynika, iż okoliczność mogąca wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie musi być uzasadniona, co wiąże się z przedstawieniem odpowiedniej argumentacji. Sformułowanie przez skarżącego zarzutów o generalnym braku praworządności, w oderwaniu od specyfiki i okoliczności konkretnej sprawy nie mogło więc stanowić podstawy uwzględnienia wniosku.
Reasumując Sąd stwierdził, że wniosek o wyłączenie sędziów Henryka Ożoga, Julii Szczygielskiej i Tadeusza Kuczyńskiego okazał się nieuzasadniony, gdyż w sprawie nie zaistniały przesłanki do ich wyłączenia, o których mowa w art. 18 i art. 19 p.p.s.a.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł A.D., domagając się stwierdzenia jego nieważności.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zażalenie nie jest zasadne.
Wyłączenie sędziego od orzekania w sprawie sądowoadministracyjnej może nastąpić z mocy samej ustawy (art. 18 p.p.s.a.), bądź też na wniosek strony lub żądanie sędziego (art.19 p.p.s.a.). W pierwszym ze wskazanych przypadków przyczyny wyłączenia sędziego zostały enumeratywnie wymienione, a zatem tworzą one katalog zamknięty, co wyłącza możliwość stosowania wykładni rozszerzającej. Natomiast na wniosek strony (bądź na żądanie sędziego) sąd wyłącza sędziego jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w sprawie. Zasadność wniosku o wyłączenie sędziego zależy od okoliczności faktycznych, jakie w każdym konkretnym przypadku mogą mieć wpływ na sposób prowadzenia postępowania przez sędziego. Przy czym stosowanie do treści art. 20 powołanej ustawy, to strona składająca wniosek obowiązana jest wskazać oraz uprawdopodobnić przyczyny wyłączenia.
Postanowienie w przedmiocie wyłączenia sędziego, zgodnie z treścią art. 22 § 2 p.p.s.a., poprzedza złożenie wyjaśnień przez tego sędziego, którego wniosek dotyczy. W obu przypadkach celem przyjętych regulacji jest przede wszystkim zapewnienie bezstronności sędziego i eliminacja wpływu, jaki może wywierać występowanie pewnej kategorii powiązań (osobistych, ekonomicznych, służbowych itp.) na orzekanie w postępowaniu sądowym. Ratio legis przepisów o wyłączeniu sędziego sprowadza się więc do eliminowania wszelkich przyczyn mogących skutkować w otoczeniu jakimikolwiek wątpliwościami co do bezstronności i obiektywizmu sędziego w rozpoznawaniu określonej sprawy.
Zasadnie Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uznał, iż w rozpoznawanej sprawie brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku o wyłączenie sędziów Henryka Ożoga, Julii Szczygielskiej i Tadeusza Kuczyńskiego. Z oświadczenia złożonego przez wskazanych sędziów wynika, iż nie zachodzą żadne okoliczności, które mogłyby uzasadniać ich wyłączenie na podstawie art. 18 i 19 p.p.s.a. Skarżący natomiast zarówno we wniosku, jak również w zażaleniu nie wykazał w żaden sposób, że istnieje prawdopodobieństwo wystąpienia takich okoliczności. Ogólne twierdzenia skarżącego, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny pozbawił go prawa do sądu oraz naruszył gwarancje praworządności, podnoszone w oderwaniu od okoliczności konkretnej sprawy nie mogą stanowić podstawy uwzględnienia wniosku.
Wobec powyższego, skoro nie można stwierdzić aby zachodziły uzasadnione wątpliwości co do bezstronności wskazanych sędziów, uznać należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zasadnie oddalił wniosek skarżącego w tym przedmiocie.
W tej sytuacji Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.