Postanowienie NSA z 4 maja 2016 r., I OZ 412/16

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 4 maja 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. D. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 9 grudnia 2015 r. sygn. akt IV SAB/Wr 15/15 oddalające wniosek A. D. o wyłączenie sędziego NSA Mirosławy Rozbickiej-Ostrowskiej, sędziego WSA Anetty Chołuj i sędziego WSA Magdaleny Jankowskiej-Szostak

Sprawa

w sprawie ze skargi A. D. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. w przedmiocie wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego postanawia oddalić zażalenie.

Skład

Sędzia NSA Jolanta Rudnicka przewodniczący

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 5 listopada 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił wniosek o wyłączenie wskazanych w tym wniosku sędziów orzekających w WSA we Wrocławiu.

Na powyższe postanowienie A.D. złożył zażalenie, w treści którego zawarł wniosek o wyłączenie od orzekania w niniejszej sprawie sędziego NSA Mirosławy Rozbickiej-Ostrowskiej, sędziego WSA Anetty Chołuj i sędziego WSA Magdaleny Jankowskiej-Szostak, wskazując, że wydali opisane rozstrzygnięcie z nieposzanowaniem zasady praworządności. Jako podstawę wyłączenia wskazał art. 18 i art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) dalej powoływanej jako p.p.s.a.

W dniu 2 i 3 grudnia 2015 r. objęci wnioskiem sędziowie złożyli pisemne oświadczenia, że w sprawie o sygn. akt IV SAB/Wr 15/15 nie zachodzą podstawy wyłączenia określone w art. 18 p.p.s.a., jak również nie istnieją okoliczności tego rodzaju, że mogłyby wywoływać wątpliwości co do ich bezstronności.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowieniem z dnia 9 grudnia 2015 r. oddalił ww. wniosek o wyłączenie sędziów.

W ocenie Sądu, podana przez skarżącego we wniosku argumentacja w żaden sposób nie uprawdopodabnia przyczyn wyłączenia wskazanych sędziów. Przywołana przez skarżącego we wniosku okoliczność - oddalenie innego wniosku o wyłączenie sędziego - nie stanowi bowiem podstawy wyłączenia, określonej w art. 18 i art. 19 p.p.s.a. Złożony przez skarżącego wniosek stanowi przejaw subiektywnego stanowiska skarżącego niezadowolonego ze sposobu rozpoznania jego wcześniejszego wniosku, z którym wnioskodawca zdaje się wchodzić w polemikę.

Sąd podkreślił, że wskazani we wniosku sędziowie oświadczyli, iż nie zachodzą w stosunku do nich żadne okoliczności z art. 18 p.p.s.a. oraz art. 19 p.p.s.a.

W orzecznictwie utrwalony jest pogląd, że brak podstaw do wyłączenia sędziego występuje zwłaszcza, gdy sędzia złoży oświadczenie, że nie zachodzą żadne okoliczności określone w powołanym przepisie, dające podstawę do wyłączenia go i prawdziwość tego oświadczenia nie budzi wątpliwości. Autorytet moralny sędziego przemawia za wiarygodnością złożonego wyjaśnienia i jeżeli strona żądająca wyłączenia zaprzecza prawdziwości, obowiązana jest wskazać i udowodnić okoliczności, które by podważały wiarygodność oświadczenia sędziego.

Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł A. D., domagając się stwierdzenia jego nieważności. Podniósł, że WSA we Wrocławiu naruszył zasadę legalności.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zażalenie nie jest zasadne.

Wyłączenie sędziego od orzekania w sprawie sądowoadministracyjnej może nastąpić z mocy samej ustawy (art. 18 p.p.s.a.), bądź też na wniosek strony lub żądanie sędziego (art.19 p.p.s.a.). W pierwszym ze wskazanych przypadków przyczyny wyłączenia sędziego zostały enumeratywnie wymienione, a zatem tworzą one katalog zamknięty, co wyłącza możliwość stosowania wykładni rozszerzającej. Natomiast na wniosek strony (bądź na żądanie sędziego) sąd wyłącza sędziego jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w sprawie. Zasadność wniosku o wyłączenie sędziego zależy od okoliczności faktycznych, jakie w każdym konkretnym przypadku mogą mieć wpływ na sposób prowadzenia postępowania przez sędziego. Przy czym stosowanie do treści art. 20 powołanej ustawy, to strona składająca wniosek obowiązana jest wskazać oraz uprawdopodobnić przyczyny wyłączenia. Postanowienie w przedmiocie wyłączenia sędziego, zgodnie z treścią art. 22 § 2 p.p.s.a., poprzedza złożenie wyjaśnień przez tego sędziego, którego wniosek dotyczy. W obu przypadkach celem przyjętych regulacji jest przede wszystkim zapewnienie bezstronności sędziego i eliminacja wpływu, jaki może wywierać występowanie pewnej kategorii powiązań (osobistych, ekonomicznych, służbowych itp.) na orzekanie w postępowaniu sądowym. Ratio legis przepisów o wyłączeniu sędziego sprowadza się więc do eliminowania wszelkich przyczyn mogących skutkować w otoczeniu jakimikolwiek wątpliwościami co do bezstronności i obiektywizmu sędziego w rozpoznawaniu określonej sprawy.

Zasadnie Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uznał, iż w rozpoznawanej sprawie brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku o wyłączenie sędziów Mirosławy Rozbickiej-Ostrowskiej, Anetty Chołuj i Magdaleny Jankowskiej-Szostak. Z oświadczenia złożonego przez wskazanych sędziów wynika, iż nie zachodzą żadne okoliczności, które mogłyby uzasadniać ich wyłączenie na podstawie art. 18 i 19 p.p.s.a. Skarżący natomiast zarówno we wniosku, jak również w zażaleniu nie wykazał w żaden sposób, że istnieje prawdopodobieństwo wystąpienia takich okoliczności. Ogólne twierdzenia skarżącego, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny naruszył zasadę praworządności nie mogą stanowić podstawy uwzględnienia wniosku.

Wobec powyższego, skoro nie można stwierdzić aby zachodziły uzasadnione wątpliwości co do bezstronności wskazanych sędziów, uznać należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zasadnie oddalił wniosek skarżącego w tym przedmiocie.

W tej sytuacji Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.