Postanowienie NSA z 6 czerwca 2014 r., I OZ 415/14

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 6 czerwca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia P. [...] Spółka Akcyjna z siedzibą w Bydgoszczy na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 marca 2014 r., sygn. akt VII SA/Wa 2476/13 odmawiającego wstrzymania wykonania decyzji Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z dnia [...] maja 2013 r. znak: [...]

Sprawa

w sprawie ze skargi P. [...] Spółka Akcyjna z siedzibą w Bydgoszczy na decyzję Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z dnia [...] września 2013 r. znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia naruszenia przepisów postanawia: oddalić zażalenie.

Skład

Sędzia NSA Joanna Banasiewicz

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 26 marca 2014 r., sygn. akt VII SA/Wa 2476/13 odmówił wstrzymania wykonania decyzji Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z dnia [...] maja 2013 r. znak: [...] w zakresie nakazania P. [...] Spółka Akcyjna z siedzibą w Bydgoszczy usunięcia stwierdzonych niezgodności nr 2 i nr 3 w terminie 6 miesięcy od daty otrzymania decyzji.

W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji podał, że rozpatrywany wniosek o wstrzymanie wykonania nie mógł zostać uwzględniony już z tego powodu, że wnioskiem tym nie została objęta zaskarżona decyzja, a jedynie decyzja pierwszoinstancyjna. Ponadto, zawarty w skardze wniosek nie został należycie uzasadniony. Tymczasem ciężar dowodu w zakresie wykazania wymienionych w art. 61 § 3 p.p.s.a. okoliczności, stanowiących podstawę do wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, spoczywa na wnioskodawcy. Do wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie jest wystarczające samo twierdzenie strony. Uzasadnienie wniosku powinno wskazywać na konkretne okoliczności powodujące, że wykonanie aktu lub czynności będącej przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej spowoduje w stosunku do wnioskodawcy wystąpienie jednej lub obu przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a.

Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł P. [...] Spółka Akcyjna z siedzibą w Bydgoszczy, reprezentowana przez radcę prawnego, zaskarżając je w całości.

Sądowi I instancji zarzucono naruszenie przepisów prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, to jest:

• art. 61 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 130 § 1 i 2 kpa poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na niesłusznym i dowolnym przyjęciu przez Sąd, że warunkiem uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania jest objęcie wnioskiem zarówno zaskarżonej decyzji pierwszoinstancyjnej, jak i zaskarżonej decyzji drugoinstancyjnej, a więc de facto wszystkich decyzji wydanych w sprawie, jak również polegającą na błędnym uznaniu, iż na skarżącym spoczywa "ciężar dowodu" w zakresie "wykazania" okoliczności wymienionych w art. 61 § 3 p.p.s.a., co warunkuje uwzględnienie wniosku skarżącego, a w rezultacie - poprzez odmowę zastosowania art. 61 § 3 p.p.s.a. i niewstrzymanie wykonalności decyzji Prezesa ULC z dnia [...].05.2013 r., znak: [...] w zakresie nakazania usunięcia stwierdzonych niezgodności nr 2 i nr 3 w terminie 6 miesięcy od daty otrzymania decyzji, mimo wystąpienia przesłanek niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody oraz spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w wyniku wykonania zaskarżonej decyzji Prezesa ULC,
• art. 134 § 1 w zw. z art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na zaniechaniu przez WSA dokonania pełnej i prawidłowej oceny akt sprawy i wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji,
• art. 141 § 4 w zw. z art. 166 p.p.s.a. poprzez niedopełnienie wymogów uzasadnienia postanowienia, lecz potraktowanie wniosku skarżącego bez należytej uwagi, powierzchownie i tendencyjnie.

W oparciu o powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i z uwagi na zasadę szybkości postępowania określoną w art. 7 p.p.s.a. rozpoznanie wniosku skarżącego i wstrzymanie zaskarżonej decyzji Prezesa ULC z dnia [...] maja 2013 r. w zakresie nakazania usunięcia stwierdzonych niezgodności nr 2 i nr 3 w terminie 6 miesięcy od daty otrzymania decyzji, względnie przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych.

W obszernym uzasadnieniu zażalenia rozwinięto poszczególne zarzuty.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.) sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy.

Z konstrukcji tej normy prawnej wynika, iż to na skarżącym spoczywa ciężar wykazania przesłanek zawartych w cytowanym przepisie, zaś sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu jeżeli jest spełniona ustawowa przesłanka określona jako potencjalna możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdy akt lub czynność zostanie wykonana.

Rozpoznając więc wniosek P. [...] Spółka Akcyjna z siedzibą w Bydgoszczy o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Sąd I instancji poszukiwał w nim takich treści, które wskazywałyby na to, że zachodzą okoliczności, które w świetle przepisu art. 61 § 3 p.p.s.a. stanowią przesłankę umożliwiającą uwzględnienie wniosku. Jednakże w uzasadnieniu wniosku autor skargi wskazał jedynie, że wykonanie przedmiotowej decyzji w terminie 6 miesięcy od daty jej otrzymania spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub niemożliwych do odwrócenia skutków rozumianych jako szkoda, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego, czy też trudniejsze niż zwykle w tego typu przypadkach. Odmowa wstrzymania zaskarżonej decyzji doprowadziłaby do wykonania tej decyzji jeszcze przed prawomocnym zakończeniem postępowania sądowego, którego celem jest zbadanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji. Tymczasem "usunięcie niezgodności", połączone z niebagatelnymi kosztami, jest czynnością nieodwracalną.

Takie uzasadnienie wniosku słusznie uznane zostało za niewystarczające. Zasadnie Sąd I instancji nie dopatrzył się we wniosku przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a., albowiem poza rozwinięciem sformułowań ustawowych nie wskazuje się w nim konkretnych okoliczności wskazujących na prawdopodobieństwo, że wykonanie aktu przed rozpoznaniem sprawy przez Sąd spowodować może w stosunku do wnioskodawcy wystąpienie znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Powoływanie się przez skarżącego na oczywistość wystąpienia ustawowych przesłanek jest gołosłowne. Oczekiwanie, że to Sąd z urzędu będzie poszukiwał okoliczności, które umożliwią skarżącemu skorzystanie z instytucji określonej art. 61 § 3 p.p.s.a., zwłaszcza w sytuacji gdy strona reprezentowana jest przez profesjonalnego pełnomocnika, pozbawione jest podstawy prawnej.

Wskazać należy, że zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jednakże jedynie wówczas, gdy uprawdopodobnione zostanie, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Strona skarżąca nie uzasadniła w żaden sposób zawartego we wniosku o wstrzymanie stanowiska, że wyegzekwowanie świadczenia spowoduje brak możliwości przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego oraz czynność ta będzie miała charakter nieodwracalny. Za całkowicie niewystarczający należy uznać zarzut, że odmowa wstrzymania zaskarżonej decyzji doprowadziłaby do wykonania tej decyzji jeszcze przed prawomocnym zakończeniem postępowania sądowego. Tak bowiem co do zasady ukształtowane jest postępowanie administracyjne i sądowoadministracyjne, zastrzeżenia w tym względzie mogłyby być kierowane jedynie pod adresem ustawodawcy. Wniosku o wstrzymanie nie uzasadnia także samo przez się wskazanie na bliżej niesprecyzowane "niebagatelne koszty" wykonania decyzji. Koszty wykonania decyzji nie przesądzają bowiem automatycznie o znacznej szkodzie lub trudnych do odwrócenia skutkach. Argument taki musi być rozpatrywany przez pryzmat podmiotu, na który obowiązek został nałożony i jego możliwości płatniczych. Wobec tego, że strona skarżąca nie podała nawet w przybliżeniu danych w tym względzie nie mogły być one rozważane.

Z uwagi na powyższe Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem, wobec czego wniesione zażalenie podlega oddaleniu. W konsekwencji niecelowe było odnoszenie się do akcentowanej w zażaleniu możliwości wstrzymania zaskarżonej decyzji mimo, że takim wnioskiem objęta została przez skarżącego wyłącznie decyzja pierwszoinstancyjna, albowiem okoliczność ta nie miała wpływu na rozstrzygnięcie.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowił jak w sentencji.