Postanowienie NSA z 4 maja 2016 r., I OZ 415/16

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 4 maja 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia S. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 16 marca 2016 r., sygn. akt II SAB/Lu 173/15, nakazujące ściągnięcie od Stanisława Pawluka na rzecz Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie kwoty 100 zł (sto) złotych tytułem nieuiszczonego wpisu od skargi

Sprawa

w sprawie ze skargi S. P. na bezczynność Zarządu Okręgowego Polskiego Związku Łowieckiego w Lublinie w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej postanawia: oddalić zażalenie.

Skład

Przewodniczący Sędzia NSA Roman Ciąglewicz /spr./

Uzasadnienie

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 16 marca 2016 r., sygn. akt II SAB/Lu 173/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie nakazał ściągnięcie od skarżącego na rzecz Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie kwoty 100 zł (sto) złotych tytułem nieuiszczonego wpisu od skargi.

Sąd pierwszej instancji powołał się na treść przepisów art. 223 § 2 i art. 224 P.p.s.a. i wskazał, że złożona w niniejszej sprawie przez S. P. skarga na bezczynność Zarządu Okręgowego Polskiego Związku Łowieckiego w Lublinie w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej – stosownie do art. 230 § 1 i 2 i art. 231 zdanie pierwsze P.p.s.a. w zw. z § 2 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczególnych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.) – podlegała obowiązkowi uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 100 zł, którą to kwotę – w myśl art. 214 § 1 P.p.s.a. – skarżący powinien był uiścić, bowiem nie został od jej poniesienia zwolniony (art. 239 pkt 4 P.p.s.a.). Jednakże skarżący należnego wpisu nie uiścił, a Sąd przez przeoczenie nie wezwał go do jego uiszczenia, lecz sprawę rozpoznał na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. Również w oddalającym skargę wyroku z dnia 21 grudnia 2015 r. nie nakazano ściągnięcia od skarżącego należnego wpisu na podstawie art. 223 § 2 P.p.s.a. Sąd podkreślił, że skarżący po rozpoznaniu jego skargi zwrócił się do Sądu z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, lecz wniosek ten został przez referendarza sądowego pozostawiony bez rozpoznania prawomocnym zarządzeniem z dnia 16 lutego 2016 r. W związku z powyższym Sąd uznał, że konieczne stało się orzeczenie o ściągnięciu należnej opłaty sądowej odrębnie wydanym postanowieniem, na podstawie art. 224 P.p.s.a.

Zażalenie na powyższe postanowienie złożył skarżący, wnosząc o jego uchylenie. Skarżący wskazał, że nieuiszczenie wpisu było jednocześnie wyrażeniem zgody i akceptacji na właściwy w takiej sytuacji tok postępowania czyli odrzucenie skargi. Ponadto podniósł, że nie oczekuje, iż Sąd nadgorliwie będzie rozpatrywał skargę bez uiszczenia wpisu.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w niniejszej sprawie w pełni podziela pogląd zaprezentowany w wyroku NSA z dnia 2 lipca 2015 r., sygn. akt II GSK 1236/14, zgodnie z którym, brak wezwania skarżącego do uiszczenia należnego wpisu, którego strona wnosząc skargę nie uiściła, nie stanowił bezwzględnej i nieusuwalnej przeszkody do merytorycznego rozpoznania skargi i wydania orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie. Podkreślić bowiem należy, że w tego rodzaju sytuacji wymienione braki mogą być usunięte, a tym samym i sanowane w trybie określonym w art. 223 § 2 P.p.s.a. Stanowisko dopuszczające taką możliwość znajduje swoje potwierdzenie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, z którego wynika, że przepis art. 223 § 1 i § 2 P.p.s.a., gdy chodzi o zakres jego normowania i zastosowania odnosi się do dwóch innych faz postępowania sądowoadministracyjnego (por. postanowienie NSA z dnia 23 lutego 2011 r., sygn. akt II FZ 86/11). Mianowicie, o ile art. 223 § 1 P.p.s.a. dotyczy etapu przygotowania rozprawy po przekazaniu akt sędziemu sprawozdawcy, o czym świadczy odesłanie do odpowiedniego stosowania art. 220 ustawy procesowej, to art. 223 § 2 P.p.s.a. dotyczy fazy orzekania i ma zastosowanie do sytuacji, gdy sąd administracyjny stwierdzi na rozprawie poprzedzającej wydanie orzeczenia kończącego postępowanie w danej sprawie, brak uiszczenia należnej opłaty i to bez względu na przyczyny tego stanu rzeczy. Wskazane stanowisko, nie dość, że znajduje swoje potwierdzenie w rezultacie językowej wykładni przywołanych przepisów, to również i w korespondującym z nim rezultatem wykładni systemowej i funkcjonalnej tego przepisu. Niezależnie od powyższego, nie można tracić z pola widzenia i tego argumentu, że uwzględniając treść art. 212 § 2 P.p.s.a. należałoby przyjąć, że ratio legis art. 223 § 2 P.p.s.a. polega na konieczności realizacji obowiązku ponoszenia kosztów postępowania związanych z udziałem strony w sprawie, co ma służyć zapewnieniu wpływów do budżetu państwa. Przyjęcie więc, że art. 223 § 2 P.p.s.a. odnosi się do każdego przypadku nieuiszczenia opłaty w należnej wysokości, niewątpliwie przyczynia się do realizacji takiego zamierzenia prawodawcy. Ponadto, skoro obowiązek uiszczenia w należnej wysokości opłaty sądowej od pisma podlegającego takiej opłacie powstaje z mocy prawa (art. 199, art. 219 § 1 P.p.s.a.), zaś zarządzenie przewodniczącego wzywające do opłacenia wpisu ma charakter deklaratoryjny i stanowi wyraz obowiązku informacyjnego sądu (art. 6 P.p.s.a.), to tym bardziej za oczywiste uznać należy, że obowiązek uiszczenia opłaty nie stanowi konsekwencji wymienionego zarządzenia przewodniczącego, ale wiąże się z samym faktem wniesienia przez stronę pisma podlegającego opłacie, która to opłata, w sytuacji stwierdzenia braku jej uiszczenia, podlega ściągnięciu na podstawie art. 223 § 2 P.p.s.a. W takiej sytuacji uznać należy, że skoro skarżący nie uiścił należnego wpisu od skargi, zaś w wyroku oddalającym skargę nie nakazano ściągnięcia należnego wpisu, to Sąd pierwszej instancji zasadnie wydał zaskarżone postanowienie na podstawie art. 224 P.p.s.a.

Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.