Postanowienie NSA z 8 maja 2018 r., I OZ 427/18

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 8 maja 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia T.B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 12 grudnia 2017 r., sygn. akt II SA/Sz 676/17 odrzucające skargę

Sprawa

w sprawie ze skargi T.B. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie odszkodowania z tytułu ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości postanawia oddalić zażalenie

Skład

Sędzia NSA Maciej Dybowski przewodniczący

Uzasadnienie

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 12 grudnia 2017 r., sygn. akt II SA/Sz 676/17 (dalej postanowienie z 12 grudnia 2017 r.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odrzucił skargę T.B. w sprawie z jego skargi na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...] (dalej decyzja z [...] kwietnia 2017 r.) w przedmiocie odszkodowania z tytułu ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości.

W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że dnia 22 maja 2017 r. T.B. (dalej skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na decyzję z [...] kwietnia 2017 r. utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji, przyznającą skarżącemu odszkodowanie od "A" z o.o. z siedzibą w [...] z tytułu ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości skarżącego oznaczonych jako działki nr [...] w obrębie [...], w gminie [...].

Skargę podpisał W.R., jako pełnomocnik skarżącego.

Przewodniczący Wydziału II zarządzeniem z dnia 20 czerwca 2017 r. poinformował W.R. o treści art. 35 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., dalej ppsa) i zobowiązał do wykazania, w terminie 7 dni, że należy do kręgu osób wymienionych w tym przepisie, mogących być pełnomocnikami przed sądem administracyjnym, pod rygorem niedopuszczenia do udziału w sprawie w charakterze pełnomocnika.

W odpowiedzi na wezwanie W.R. przedłożył kopię umowy o pracę z [...] czerwca 2017 r. z której wynika, że od tego dnia skarżącego i pełnomocnika łączy stosunek pracy w wymierzę 1/20 etatu, a obowiązkiem W.R. jest sprawowanie zarządu nieruchomościami oznaczonymi jako działki nr [...] w obrębie [...], w tym reprezentowanie T.B. we wszelkich czynnościach prawnych i faktycznych, także w postępowaniach administracyjnych i sądowoadministracyjnych, związanych z przedmiotem zarządu.

Zarządzeniem z 17 października 2017 r. Sąd poinformował skarżącego, że skarga do Sądu została sporządzona 20 maja 2017 r., natomiast umowa o pracę została zawarta [...] czerwca 2017 r., w związku z tym Sąd zobowiązał T.B. do uzupełnienia braku formalnego skargi przez jej podpisanie i złożenie dwu odpisów podpisanej skargi, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Jednocześnie, w związku z udzieleniem pełnomocnictwa W.R. jako pracownikowi, Sąd zobowiązał skarżącego do wykazania odpisem z właściwego rejestru, od kiedy prowadzi działalność gospodarczą. Przesyłka zawierająca odpis zarządzenia nie została doręczona skarżącemu na podany w skardze adres zamieszkania, dlatego dnia 23 października 2017 r. została złożona w urzędzie pocztowym na okres czternastu dni. Dnia 31 października 2017 r. dokonano powtórnego awiza. Ponieważ we wskazanym terminie przesyłka nie została podjęta, Urząd Pocztowy [...] odesłał ją Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Szczecinie.

Stosownie do powyższego należy uznać, że doręczenie skarżącemu zarządzenia Sądu nastąpiło w trybie art. 73 ppsa, w dniu 6 listopada 2017 r.

Zarządzeniem z 20 listopada 2017 r. (doręczonym 29 listopada 2017 r.) Sąd zobowiązał W.R. do uzupełnienia braków formalnych skargi przez złożenie trzech odpisów skargi podpisanej przez T.B., a także do nadesłania pełnomocnictwa upoważniającego W.R. do reprezentowania skarżącego przez Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Szczecinie lub przed sądami administracyjnymi, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi.

Jednocześnie, Sąd zobowiązał W.R. do wykazania odpisem z właściwego rejestru, że T.B. prowadzi działalność gospodarczą, w terminie 7 dni pod rygorem pominięcia czynności dokonanych bez umocowania.

Dnia 6 grudnia 2017 r. T.B. nadał w urzędzie pocztowym pismo procesowe w którym oświadczył, że: przedkłada trzy odpisy skargi; podtrzymuje pełnomocnictwo udzielone W.R. do reprezentowania go w niniejszej sprawie, w tym przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Szczecinie. Skarżący oświadczył, że prowadzi gospodarstwo rolne, posiada numer rolny i otrzymuje dotacje unijne z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego, na dowód czego przedkłada kserokopię opłaty z tytułu podatku rolnego. Do pisma skarżący dołączył trzy egzemplarze pisma z 30 czerwca 2017 r. z którego wynika, że podtrzymuje dotychczasowe stanowisko zawarte w kierowanej do Dyrektora Wydziału Gospodarki Nieruchomościami [...] Urzędu Wojewódzkiego korespondencji, w tym skargę z 20 maja 2017 r.

Sąd I instancji wskazał, że w myśl art. 46 § 1 ppsa każde pismo strony powinno zawierać: 1) oznaczenie sądu, do którego jest skierowane, imię i nazwisko lub nazwę stron, ich przedstawicieli ustawowych i pełnomocników;

2. oznaczenie rodzaju pisma;
3. osnowę wniosku lub oświadczenia;
4. podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika;
5. wymienienie załączników.

Jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej (art. 49 § 1 ppsa).

Skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym, a ponadto zawierać wskazanie zaskarżonej decyzji, postanowienia, innego aktu lub czynności, oznaczenie organu którego działania lub bezczynności dotyczy oraz określenie naruszenia prawa lub interesu prawnego (art. 57 § 1 ppps). Wymagania skargi wskazane w tym przepisie muszą być spełnione w stopniu umożliwiającym nadanie skardze dalszego biegu.

Jeżeli w wyznaczonym terminie nie uzupełniono braków formalnych skargi, sąd skargę odrzuca (art. 58 § 1 pkt 3 ppsa).

Stosownie do art. 35 § 2 ppsa pełnomocnikiem przedsiębiorcy, w tym nieposiadającego osobowości prawnej, może być również pracownik tej jednostki albo jej organu nadrzędnego. Wniesiona do Sądu skarga została podpisana przez W.R., który powołał się na pełnomocnictwo wynikające ze stosunku pracy, na dowód czego przedłożył kopię umowy o pracę z [...] czerwca 2017 r. Skarga została jednak sporządzona dnia 20 maja 2017 r. i wniesiona 22 maja 2017 r., a więc przed zawarciem umowy o pracę. W dacie wniesienia skargi W.R. nie mógł skutecznie reprezentować T.B., jako pracownik. Skarga nie została podpisana przez skarżącego ani osobę mogącą być pełnomocnikiem skarżącego, w dacie jej wniesienia.

W celu uzupełnienia braku, Sąd zarządzeniem z 20 listopada 2017 r. wezwał W.R. do uzupełnienia braków formalnych skargi przez złożenie trzech odpisów skargi podpisanej przez skarżącego, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Odpowiedzi na to wezwanie udzielił skarżący. W piśmie z 5 grudnia 2017 r. oświadczył, że: przedkłada trzy odpisy skargi; potwierdza pełnomocnictwo udzielone W.R. do reprezentowania go w sprawie; prowadzi gospodarstwo rolne w obrębie [...]. Do pisma skarżący dołączył trzy egzemplarze podpisanego przez niego pisma z 30 czerwca 2017 r. Pismo to ma inną treść niż skarga z 20 maja 2017 r. i zostało sporządzone w innej dacie.

W tej sytuacji należało uznać, że skarga na decyzję Wojewody [...] z [...] kwietnia 2017 r., mimo wezwania Sądu, zawiera brak uniemożliwiający nadanie jej dalszego biegu. Nie została bowiem podpisana przez skarżącego i brak ten, mimo wezwania Sądu, nie został usunięty. Złożenie podpisanego przez skarżącego pisma z innej daty i o innej treści niż skarga, nie może być uznane za podpisanie skargi (k. 1, 2-4, 6-9v, 77-79, 86, 87-91, 96-100 akt sądowych).

Postanowienie z 12 grudnia 2017 r. stało się przedmiotem zażalenia T.B., który wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia przez zastosowanie art. 195 § 2 ppsa i "przekazanie sprawy uchylenia postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego odrzucającego skargę i wniosku o przywrócenie terminu do rozpoznania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego" (k. 112-113 akt sądowych).

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

W niniejszej sprawie wniesiona skarga została odrzucona na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ppsa z uwagi na brak podpisu skarżącego pod skargą i brak koniecznych odpisów skargi. Przepis ten stanowi, że sąd odrzuca skargę gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. Niewątpliwie takim brakiem formalnym uzasadniającym odrzucenie skargi jest brak odpisu tego pisma, który to brak nie został usunięty, mimo doręczenia prawidłowo sformułowanego wezwania w tym zakresie. Ów pogląd znajduje oparcie w uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18.12.2013 r. I OPS 13/13, który przyjął, że "niedołączenie przez skarżącego wymaganej liczby odpisów skargi i odpisów załączników, zgodnie z art. 47 § 1 ppsa, jest brakiem formalnym skargi, o którym mowa w art. 49 § 1 w związku z art. 57 § 1 ppsa, uniemożliwiającym nadanie skardze prawidłowego biegu, który nie może być usunięty przez sporządzenie odpisów skargi przez sąd".

Jeżeli skarga nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jej uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia (art. 49 § 1 w zw. z art. 178 ppsa). Niewykonanie wezwania w zakresie nadesłania określonej liczby odpisów skargi uniemożliwia nadanie skardze prawidłowego biegu. Jeżeli strona nie uzupełniła braków formalnych skargi w terminie przez nadesłanie odpisów skargi, sąd skargę odrzuca (art. 58 § 1 pkt 3 ppsa).

Zarządzeniem z 20 listopada 2017 r. prawidłowo wezwano pełnomocnika skarżącego do uzupełnienia braków formalnych skargi przez złożenie trzech odpisów skargi podpisanej przez skarżącego, a także nadesłania pełnomocnictwa upoważniającego W.R. do reprezentowania skarżącego przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Szczecinie lub przed sądami administracyjnymi, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi.

Wezwanie to W.R. odebrał dnia 29 listopada 2017 r. Sąd uznał, że wezwanie doręczono skutecznie, a zatem od tej daty biegł termin do uzupełnienia braków formalnych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wobec nadesłania w terminie pisma niemogącego zostać uznanego za odpis skargi z powodu znacznej różnicy w treści, trafnie postanowieniem z 12 grudnia 2017 r. odrzucił skargę, której braków formalnych strona nie uzupełniła w terminie.

Z powyższych względów, Naczelny Sąd Administracyjny na postawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 ppsa orzekł, jak w sentencji.