Postanowienie NSA z 24 maja 2019 r., I OZ 427/19

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 24 maja 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia T. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 5 czerwca 2018 r., sygn. akt II SA/Gd 510/17 w przedmiocie odrzucenia skargi kasacyjnej

Sprawa

w sprawie ze skargi T. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w[..] z dnia [..]czerwca 2017 r., nr [..] w przedmiocie opłaty adiacenckiej postanawia: oddalić zażalenie.

Skład

Sędzia NSA Rafał Stasikowski przewodniczący

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 5 czerwca 2018 r., sygn. akt II SA/Gd 510/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę kasacyjną T.S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 13 lutego 2018 r., sygn. akt II SA/Gd 510/17, uchylającego decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [..] z dnia [..] czerwca 2017 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy T. z dnia [..] stycznia 2017 r. nakładającą na T. S. (skarżącego) obowiązek uiszczenia opłaty adiacenckiej.

W uzasadnieniu w/w postanowienia, Sąd I instancji wskazał, że w dniu 11 kwietnia 2018 r. wpłynęła do Sądu I instancji skarga kasacyjna skarżącego od w/w wyroku z dnia 13 lutego 2018 r.

Zarządzeniem z 12 kwietnia 2018 r. Sąd wezwał pełnomocnika skarżącego do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej poprzez: podpisanie skargi kasacyjnej znajdującej się w aktach sprawy bądź nadesłanie podpisanej skargi kasacyjnej, złożenie dodatkowego egzemplarza skargi kasacyjnej poświadczonego za zgodność z oryginałem celem doręczenia organowi, złożenie wniosku o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie lub oświadczenia o zrzeczeniu się rozprawy wraz z odpisem tego pisma celem doręczenia organowi razem ze skargą kasacyjną. Na wypełnienie powyższego zarządzenia wyznaczono 7 dni i rygor odrzucenia skargi kasacyjnej.

Wezwanie zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącego w dniu 30 kwietnia 2018r. W wyznaczonym terminie pełnomocnik skarżącego nadesłał podpisany egzemplarz skargi kasacyjnej, odpis skargi kasacyjnej i pismo, w którym zawnioskował o rozpoznanie sprawy na rozprawie. Nie złożył pełnomocnik odpisu pisma, w którym wniósł o rozpoznanie skargi na rozprawie.

Sąd I instancji stwierdził, że zgodnie z art. 176 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) zwanej dalej P.p.s.a., skarga kasacyjna powinna zawierać: 1. oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem czy jest ono zaskarżone w całości, czy w części;

2. przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie;
3. wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany. Jednocześnie na podstawie art. 176 § 2 P.p.s.a., poza wymaganiami, o których mowa w § 1, skarga kasacyjna powinna czynić zadość wymaganiom przewidzianym dla pisma strony oraz zawierać wniosek o jej rozpoznanie na rozprawie albo oświadczenie o zrzeczeniu się rozprawy.

W stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy pełnomocnik skarżącego nie uzupełnił braku formalnego skargi kasacyjnej przez złożenie w wyznaczonym terminie odpisu pisma zawierającego wniosek o jej rozpoznanie na rozprawie albo oświadczenia o zrzeczeniu się rozprawy. Tej treści oświadczenie jest niezbędnym elementem skargi kasacyjnej i odpis pisma z tym wnioskiem podlega doręczeniu organowi. Pełnomocnik skarżącego nie uzupełnił należycie braków formalnych skargi kasacyjnej, mimo jednoznacznej treści wystosowanego do niego wezwania.

Z uwagi na upływ terminu do uzupełnienia braku formalnego w dniu 7 maja 2018 r. (poniedziałek), zastosowanie znalazł art. 178 P.p.s.a., zgodnie z którym wojewódzki sąd administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie.

Zażalenie na to postanowienie wniósł T. S., zaskarżając je w całości i zarzucając mu:

1. Naruszenie art. 178 w zw. z art. 176 P.p.s.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie będące konsekwencją błędnego przyjęcia, że nieuzupełnienie braku formalnego skargi kasacyjnej przez niedołączenie odpisu pisma zawierającego wniosek o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie stanowi brak istotny skutkujący jej odrzuceniem,
2. Naruszenie art. 47 § 1 w zw. z art. 49 § 1 P.p.s.a. poprzez ich niezastosowanie, tj. przez brak wezwania skarżącego do uzupełnienia braku formalnego pisma z dnia 7 maja 2018 r., czyli złożenia odpisu pisma zawierającego wniosek o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie, ponieważ wystosowanie takiego wezwania w zarządzeniu z dnia 13 kwietnia 2018 r. było przedwczesne, tym samym brak wykonania tego wezwania we wskazanym zakresie nie mógł skutkować odrzuceniem skargi kasacyjnej,
3. Naruszenie art. 45, art. 77 ust. 2 oraz 78 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej przez pozbawienie strony możliwości merytorycznego rozpoznania sprawy przez Sąd, w sytuacji gdy brak pisma z dnia 7 maja 2018 r. nie stanowił istotnego braku formalnego skargi, a sprawa mogła otrzymać prawidłowy bieg.

Wskazując na powyższe, wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Skarga kasacyjna jest kwalifikowanym pismem procesowym, co oznacza, że dla zachowania odpowiedniej formy pisma musi spełniać zarówno wymagania ogólne, dotyczące wszystkich pism w postępowaniu sądowym, jak i wymagania szczególne, zaliczane do jej elementów konstrukcyjnych i przesądzające o charakterze powyższego środka odwoławczego (H. Knysiak – Sudyka, Skarga i skarga kasacyjna w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Komentarz i orzecznictwo, wyd. IV, opublikowano: Lex.). Elementy składowe skargi kasacyjnej wymienia art. 176 § 1 i 2 P.p.s.a. Stosownie do art. 176 § 2 P.p.s.a., poza wymaganiami, o których mowa w § 1, skarga kasacyjna powinna czynić zadość wymaganiom przewidzianym dla pisma strony oraz zawierać wniosek o jej rozpoznanie na rozprawie albo oświadczenie o zrzeczeniu się rozprawy. W myśl art. 177a p.p.s.a. jeżeli skarga kasacyjna nie spełnia wymagań przewidzianych w art. 176, innych niż przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, przewodniczący wzywa stronę do usunięcia braków w terminie siedmiu dni pod rygorem jej odrzucenia. Zgodnie natomiast z art. 178 tej ustawy, wojewódzki sąd administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną wniesioną po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalną, jak również skargę kasacyjną, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie.

Złożenie wniosku o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie albo oświadczenia o zrzeczeniu się rozprawy stanowi jeden ze szczególnych warunków formalnych właściwych dla skargi kasacyjnej. Brak wniosku lub oświadczenia, o jakim mowa w art. 176 § 2 P.p.s.a., stanowi usuwalny brak skargi kasacyjnej, ale jego nieusunięcie - w terminie 7 dni od otrzymania wezwania - skutkuje odrzuceniem skargi kasacyjnej na podstawie art. 178 P.p.s.a. Konieczność załączenia do pisma zawierającego wniosek o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie albo oświadczenie o zrzeczeniu się rozprawy odpisu tego pisma jest konsekwencją reguły zawartej w art. 47 § 1 P.p.s.a. statuującej wymóg dołączenia do pisma strony odpowiedniej liczby załączników dla doręczenia ich stronom (por. post. NSA z 1 grudnia 2017 r., sygn. akt I OZ 1723/17, dostępny: orzeczenia.nsa.gov.pl). Nieuzupełnienie braku formalnego skargi kasacyjnej w postaci przedłożenia odpisu pisma zawierającego wniosek o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie albo oświadczenie o zrzeczeniu się rozprawy skutkuje zastosowaniem przez sąd administracyjny sankcji z art. 178 P.p.s.a., tj. odrzuceniem skargi kasacyjnej.

W niniejszej sprawie bezsporne jest, że skarga kasacyjna T. S. dotknięta była brakami formalnymi, do których uzupełnienia zobowiązano skarżącego zarządzeniem z dnia 12 kwietnia 2018 r. W wykonaniu tego zarządzenia wezwano skarżącego m.in. do złożenia wniosku o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie lub oświadczenie o zrzeczeniu się rozprawy wraz z odpisem tego pisma celem doręczenia organowi razem ze skargą kasacyjną (pkt c wezwania z 13 kwietnia 2018 r.). Wezwanie to zostało wykonane przez skarżącego jedynie częściowo. Pismem z dnia 7 maja 2018 r. skarżący przedłożył podpisaną przez pełnomocnika skarżącego skargę kasacyjną wraz z jej odpisem oraz dowód uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej. W piśmie tym zawarto również wniosek o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie. Wbrew jednoznacznej treści wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej, skarżący nie złożył jednak w wyznaczonym w zarządzeniu terminie odpisu wniosku o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie celem doręczenia organowi. Powyższe obligowało Sąd Wojewódzki do odrzucenia skargi kasacyjnej stosownie do treści art. 178 P.p.s.a. i rygoru określonego w wezwaniu z dnia 13 kwietnia 2018 r.

Wbrew argumentacji zażalenia, wezwanie do nadesłania odpisu pisma zawierającego wniosek o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie albo oświadczenie o zrzeczeniu się rozprawy w wykonaniu zarządzenia z dnia 12 kwietnia 2018 r. nie było przedwczesne. Złożona skarga kasacyjna obarczona była brakiem wniosku o przeprowadzenie rozprawy albo oświadczenia o zrzeczeniu się rozprawy. W związku z tym, skarżącego zobowiązano do uzupełnienia tego braku formalnego, co mogło nastąpić na tym etapie postępowania jedynie w odrębnym piśmie procesowym, do którego – zgodnie z wymogiem art. 47 § 1 p.p.s.a. – należało załączyć opis pisma dla doręczenia organowi.

W tym wypadku odrzucenie skargi kasacyjnej nie stanowiło przejawu naruszenia konstytucyjnie gwarantowanego prawa do sądu. Skarżącemu umożliwiono uzupełnienie braków formalnych skargi kasacyjnej w ciągu 7 dni od otrzymania wezwania z dnia 13 kwietnia 2018 r., wyraźnie instruując go, jakie braki formalne skargi kasacyjnej powinny podlegać uzupełnieniu. Odrzucenie skargi kasacyjnej było efektem niewykonania przez skarżącego wezwania do uzupełnienia wyraźnie wymienionych w nim braków formalnych skargi kasacyjnej i konsekwencję braku należytej staranności w prowadzeniu swoich spraw przed sądem administracyjnym przez skarżącego.

Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.