Postanowienie NSA z 29 września 2022 r., I OZ 429/22

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 29 września 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J.L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 kwietnia 2022 r., sygn. akt I SAB/Wa 129/22 o odrzuceniu skargi

Sprawa

w sprawie ze skargi J.L. na bezczynność Ministra Rozwoju i Technologii w rozpatrzeniu wniosku o stwierdzenie wydania decyzji z naruszeniem prawa postanawia oddalić zażalenie.

Skład

Sędzia NSA Zygmunt Zgierski przewodniczący

Uzasadnienie

Pismem z 4 lutego 2022 r. J.L. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Ministra Rozwoju i Technologii sprowadzającą się do nierozpatrzenia wniosku z [...] września 2021 r. o stwierdzenie wydania orzeczenia nr [...] Ministra Przemysłu i Handlu z [...] sierpnia 1948 r. o przejęciu przedsiębiorstw na własność państwa w części dotyczącej Hotelu P. z naruszeniem prawa.

Postanowieniem z 26 kwietnia 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę. W uzasadnieniu wskazano, że pomiędzy tymi samymi podmiotami toczy się już sprawa o bezczynność i przewlekłe postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności orzeczenia Ministra Przemysłu i Handlu z [...] sierpnia 1948 r. nr [...]. W ocenie Sądu powyższy fakt powoduje, że nie można wszcząć i prowadzić drugiego postępowania w tej samej sprawie pomiędzy tymi samymi stronami.

Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, skarżąca wywiodła zażalenie, w którym domagała się uchylenia zaskarżonego postanowienia.

W odpowiedzi na zażalenie pełnomocnik organu wniósł o jego oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dalej: ppsa, sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa objęta skargą pomiędzy tymi samymi stronami jest w toku lub została już prawomocnie osądzona.

Rozpoznawana sprawa została zainicjowana skargą na bezczynność Ministra Rozwoju i Technologii w rozpatrzeniu wniosku o stwierdzenie wydania orzeczenia o przejęciu przedsiębiorstw na własność państwa z naruszeniem prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wydając zaskarżone orzeczenie wyjaśnił, że przed złożeniem tej skargi J.L. pismem z [...] sierpnia 2021 r. wniosła skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie przez Ministra postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności orzeczenia z [...] sierpnia 1948 r., a sprawa została zarejestrowana i toczy się pod sygn. akt I SAB/Wa 326/21. Powyższe powoduje, że toczy się już postępowanie w przedmiocie obejmującym skargę z 4 lutego 2022 r. Sąd pierwszej instancji zasadnie stwierdził, że pomiędzy postępowaniem wszczętym skargą z 25 sierpnia 2021 r. i postępowaniem, które miało zostać wszczęte na skutek wniesienia skargi z 4 lutego 2022 r., zachodzi tożsamość podmiotowa i przedmiotowa uniemożliwiająca wszczęcie postępowania sądowoadministracyjnego. Zauważyć bowiem należy, że przedmiot wskazany w tych skargach różni się od siebie tylko pozornie. O ile bowiem w przypadku wcześniejszej skargi został on określony jako stwierdzenie nieważności orzeczenia z [...] sierpnia 1948 r., to w odniesieniu do późniejszej skargi bezczynność miała dotyczyć wniosku o stwierdzenie wydania tego orzeczenia z naruszeniem przepisów prawa.

Przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, dalej: "kpa", przewidują, że decyzją stwierdzająca wydanie aktu administracyjnego z naruszeniem przepisów prawa jest skutkiem braku możliwości stwierdzenia jego nieważności na skutek wystąpienia określonym prawem okoliczności. Zgodnie bowiem z art. 158 § 2 w zw. z art. 156 § 2 kpa, jeżeli na skutek upływu 10 lat od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji lub na skutek wywołania nieodwracalnych skutków przez decyzję objętą postępowaniem o stwierdzenie nieważności, organ administracji publicznej ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie stwierdził nieważności decyzji. Przepisy te przewidują zatem sekwencyjność postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności aktu administracyjnego i stwierdzenia wydania go z naruszeniem przepisów prawa. W konsekwencji stwierdzenie wydania aktu z naruszeniem przepisów prawa następuje w ramach tego samego postępowania, w którego toku badane jest wystąpienie przesłanek stwierdzenia jego nieważności. Oznacza to, że Sąd pierwszej instancji zasadnie uznał, że pomimo odmiennego określenia przedmiotu wskazanych powyżej skarg dotyczą one tego samego przedmiotu pomiędzy tymi samymi stronami i prawidłowo odrzucił skargę.

Tym samym w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego brak było podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia.

Odnosząc się jednocześnie do zarzutu naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie art. 141 § 4 w zw. z art. 166 ppsa, należy wskazać, że pierwszy z przywołanych przepisów reguluje termin sporządzenia uzasadnienia orzeczenia oraz wskazuje elementy, które powinny zostać w nim uwzględnione. Z przepisu tego wynika zatem, że może on zostać naruszony bądź przez pominięcie któregokolwiek z elementów w nim wymienionych lub przez takie sformułowanie uzasadnienia, które wyklucza możliwość dokonania jego kontroli instancyjnej. Zarzut zażalenia został oparty na tej drugiej okoliczności i zmierza do wykazania, że motywy zaskarżonego postanowienia nie zawierają wywodu w zakresie wykładni i zastosowania przepisów prawa. Ze stwierdzeniem tym nie sposób się zgodzić. Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika bowiem wprost, z jakich powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga z 4 lutego 2022 r. została złożona w warunkach przemawiających za jej odrzuceniem na podstawie art. 58 § 1 pkt 4 ppsa. Sąd ten wskazał na fakt uprzedniego wniesienia skargi na bezczynność Ministra w postępowaniu o stwierdzenie nieważności orzeczenia z 1948 r. i wyjaśnił jaki stosunek ma to postępowanie do wniosku o stwierdzenie wydania tego orzeczenia z naruszeniem przepisów. Wywód Sądu został poparty brzmieniem obowiązujących przepisów i ich wykładnią dostosowaną do stanu faktycznego ustalonego w rozpoznawanej sprawie. Oznacza to, że zaskarżone postanowienie, z uwagi na treść jego uzasadnienia, nie wyklucza jego kontroli instancyjnej, a zatem nie jest wadliwe w sposób opisany w analizowanym zarzucie.

W świetle powyższych ustaleń Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 ppsa orzekł jak w postanowieniu.

Odnosząc się do wniosku o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego, wyjaśnić należy, że przepisy art. 203 i 204 ppsa, które regulują kwestie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, nie mają zastosowania do postępowania toczącego się na skutek wniesienia zażalenia na postanowienie Sądu pierwszej instancji.