Uzasadnienie
Pismem z dnia 26 lipca 2011 r. K. K. złożyła wniosek o wyznaczenie adwokata na jej koszt, bowiem zamierza złożyć skargę na bezczynność organów. Z treści wniosku złożonego na urzędowym formularzu wynika, iż wnioskodawczyni prowadzi gospodarstwo domowe wraz z mężem, posiada mieszkanie o powierzchni 73,5 m2 i garaż o powierzchni 24 m2. K. K. wraz z mężem utrzymuje się z dochodów w wysokości 6569 zł miesięcznie oraz posiada oszczędności w kwocie 29 000 zł.
Po sprecyzowaniu wniosku K. K. wniosła o przyznanie jej prawa pomocy przez ustanowienie adwokata z urzędu, którego koszty pokryje skarżąca.
Po rozpoznaniu wniosku skarżącej Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, postanowieniem z dnia 6 grudnia 2011 r. na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - dalej p.p.s.a. odmówił przyznania skarżącej prawa pomocy przez ustanowienie adwokata.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że oceniając sytuację finansową wnioskodawczyni, brak jest podstaw do przyznania jej prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata z urzędu. Skarżąca nie należy do osób nie posiadających środków zapewnienie sobie i rodzinie warunków socjalnych, gdyż uzyskuje wraz z mężem stały dochód miesięczny w wysokości 6569 zł, a ponadto posiada oszczędności w wysokości 29 000 zł. Sąd zaznaczył, przy tym, że w przypadku ustanowienia pełnomocnika z urzędu, koszty jego wynagrodzenia pokrywa Skarb Państwa. Nie można zatem uznać, że poniesienie kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika spowodowałoby pozbawienie skarżącej możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych, a tylko taka sytuacja mogłaby stanowić przesłankę uwzględnienia wniosku strony.
Skarżąca, pismem z dnia 16 grudnia 2011 r. złożyła zażalenie na powyższe postanowienie, w którym domagała się "otrzymania dostępu do adwokata, którego koszty pokryję".
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Należy podkreślić, że zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest, stosownie do art. 199 p.p.s.a., ponoszenie przez stronę kosztów sądowych związanych ze swym udziałem w sprawie. Instytucja prawa pomocy ma natomiast charakter wyjątkowy i jest przyznawana osobom będącym w trudną sytuacji materialnej. Zgodnie z treścią art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie pełnomocnika z urzędu następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Instytucja przyznania prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób, które wykażą, że znajdują się w trudnej sytuacji materialnej. Do osób tych można zaliczyć osoby rzeczywiście ubogie, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe.
Wnioskodawczyni, jak sama przyznaje, wskazując na swoją sytuacją materialną nie spełnia warunków do udzielenia jej prawa pomocy i ustanowienia adwokata, którego wynagrodzenie opłacone byłoby przez Skarb Państwa.
W takiej sytuacji należy uznać, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zasadnie odmówił ustanowienia dla K. K. adwokata, skoro wnioskodawczyni nie spełnia warunków, aby zostało jej przyznanie prawo pomocy. Należy bowiem podkreślić, że we wszelkich innych przypadkach reprezentowania strony przez profesjonalnego pełnomocnika, jego wybór należy wyłącznie do strony postępowania.
Z powyższych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.