Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem dnia 17 października 2012 r., sygn. akt II SA/Wa 1217/12, oddalił skargę M. B.na decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] kwietnia 2012 r., Nr [...], w przedmiocie przeniesienia na inne stanowisko służbowe.
Pismem z dnia 8 listopada 2012 r. (data stempla pocztowego) M. B. złożył wniosek o sporządzenie uzasadnienia wskazanego wyżej wyroku wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia. W uzasadnieniu wniosku M. B. wskazał, że w pouczeniu, które otrzymał wraz z zawiadomieniem o terminie rozprawy wskazano, że obecność na rozprawie nie była obowiązkowa oraz, że w sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku albo doręczenia odpisu sentencji wyroku (pkt 3). W związku z tym był przeświadczony, że nawet po oddaleniu skargi, sąd doręczy mu sentencję wyroku i dopiero wtedy będzie mógł wystąpić z wnioskiem o sporządzenie na piśmie i doręczenie uzasadnienia wyroku.
Dalej skarżący podał, że w dniu 6 listopada 2012 r. w rozmowie telefonicznej z pracownikiem wydziału informacji sądowej dowiedział się, że sąd nie przesłał sentencji wyroku, gdyż o doręczenie sentencji jak i uzasadnienia wyroku należy złożyć wniosek.
Jednocześnie skarżący podniósł, że od dnia 29 marca 2012 r. przebywa na zwolnieniu lekarskim i jest pod stałą opieką lekarza psychiatry, a jego stan zdrowia psychicznego mógł się przyczynić do nieprawidłowej interpretacji pouczenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zaskarżonym postanowieniem z dnia 30 listopada 2012 r., sygn. akt II SA/Wa 1217/12, odmówił przywrócenia terminu wskazując, że nie została w sprawie spełniona przesłanka braku winy w uchybieniu terminu.
Sąd podkreślił, że skarżący pouczenie co do procedury, sposobu i terminu uzyskiwania uzasadnienia wyroku otrzymał wraz z zawiadomieniem o terminie rozprawy. Zaś wbrew jego twierdzeniom, z zawartego tam pouczenia nie wynika, że otrzyma on pocztą odpis sentencji wyroku. Sąd wskazał, że z pkt 4 pouczenia jednoznacznie wynika, iż sąd sporządza i doręcza z urzędu wyrok z uzasadnieniem tylko w przypadku uwzględnienia skargi. Sąd podał, że w pkt 2 tego pouczenia wyraźnie określono sytuację, w której sąd doręcza odpis sentencji wyroku stronie nieobecnej na rozprawie, a dotyczy ona jedynie osób pozbawionych wolności. W pozostałych przypadkach, co wynika z pouczenia, wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku należy złożyć w terminie 7 dni, od dnia ogłoszenia wyroku, a czynność ta dokonana po terminie jest bezskuteczna.
Wobec tego Sąd uznał, że skoro skarżący zdecydował się nie brać udziału w rozprawie, to powinien, jako strona dbająca należycie o swoje interesy, dowiedzieć się, np. telefonicznie, o treści zapadłego w sprawie rozstrzygnięcia i na podstawie uzyskanych informacji podjąć decyzję co do dalszych czynność procesowych. Ponieważ tego nie uczynił, nie może powoływać się na brak winy w uchybieniu terminu. W ocenie Sądu skarżący nie wykazał bowiem także, aby jego stan zdrowia był na tyle zły, że uniemożliwił mu złożenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w terminie.
Na to postanowienie skarżący złożył zażalenie raz jeszcze podnosząc kwestię niezrozumiałego dla niego pouczenia oraz wskazując, że posiedzenie Sądu zaplanowano na dzień 5 października 2012 r., a ogłoszenie wyroku nastąpiło w dniu 17 października 2012 r. Skarżący postawił w związku z tym pytanie, czy w związku ze swoją nieobecnością powinien codziennie dzwonić i pytać kiedy będzie ogłoszony wyrok. Twierdzi, że uczyniłby tak, gdyby taka informacja znalazła się w pouczeniu.
Skarżący wyraził także swoje oburzenie, że Sąd z taką "łatwością" wypowiada się na temat jego zdrowia.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Warunkiem skuteczności wniosku o przywrócenie uchybionego terminu jest zarazem łączne spełnienie przesłanek ustanowionych w przepisach art. 86 i art. 87 powołanej ustawy: uprawdopodobnienie przez stronę braku winy w uchybieniu terminu (art. 86 § 1 i art. 87 § 2), spowodowanie przez uchybienie terminu ujemnych skutków dla strony (art. 86 § 2), dochowanie terminu do wniesienia wniosku (art. 87 § 1), dopełnienie uchybionej czynności (art. 87 § 4).
W niniejszej sprawie zachowany został termin określony w art. 87 § 1 powołanej ustawy, zatem rozważaniu podlega kwestia, czy skarżący uchybił terminowi bez swojej winy, to jest, czy spełniona również została przesłanka określona w art. 86 § 1 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Na wstępie wskazać należy, że obowiązek uzasadnienia z urzędu wyroku przez Wojewódzkie Sądy Administracyjne jest ograniczony tylko do wyroku uwzględniającego skargę.
Zgodnie z art. 141 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) w sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia wyroku albo doręczenia sentencji wyroku.
Zauważyć należy, że pomimo, iż udział skarżącego w ogłoszeniu wyroku jest jego prawem, a nie obowiązkiem, to w niniejszej sprawie gdyby skarżący zdecydował się z tego prawa skorzystać, Sąd udzieliłby mu wskazówek co do sposobu i terminu wniesienia środka odwoławczego (a co za tym idzie również co do terminu złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku), w myśl art. 140 § 1 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, stanowiącego, że stronie działającej bez adwokata lub radcy prawnego, obecnej przy ogłoszeniu wyroku, przewodniczący udzieli wskazówek co do sposobu i terminów wniesienia środka odwoławczego.
Skarżący jednak z tego prawa nie skorzystał, zatem świadomie zrezygnował z uczestnictwa w ogłoszeniu wyroku wraz ze wszelkimi tego konsekwencjami. Nieobowiązkowe stawiennictwo na ogłoszeniu wyroku nie oznacza również, że strony nie mogą uzyskać informacji o sprawie. Skarżący zainteresowania takiego również nie wykazał. W odniesieniu do tej kwestii podniesionej w zażaleniu przez skarżącego wskazać należy, że w protokole rozprawy z dnia 5 października 2012 r. zostało zapisane, że ogłoszenie wyroku nastąpi w dniu 17 października 2012 r. Jeśli zatem skarżący dochowałby należytej dbałości o swoje interesy i zadzwonił do Sądu w dniu rozprawy lub w następnych dniach, z pewnością uzyskałby taką informację.
W niniejszej sprawie termin do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 17 października 2012 r. upłynął w dniu 24 października 2012 r., zaś skarżący dokonał tej czynności w dniu 8 listopada 2012 r., a więc po terminie, zaś we wniosku o przywrócenie terminu nie uprawdopodobnił braku swojej winy w uchybieniu terminu. Należy bowiem przyznać rację Sądowi pierwszej instancji, że pouczenie zawarte przy zawiadomieniu o terminie rozprawy było prawidłowe i w wyczerpujący sposób informowało o sposobie i trybie zaskarżenia orzeczenia. Wobec tego powoływanie się przez skarżącego na niezrozumiałe pouczenie, nie stanowi w niniejszej sprawie przesłanki braku winy w uchybieniu terminu.
Co zaś się tyczy zdrowia skarżącego, to ani Sąd pierwszej instancji, ani też Naczelny Sąd Administracyjny nie odnosi się do tej kwestii z "łatwością", jak to skarżący ujął w zażaleniu, jednakże z żadnego dokumentu znajdującego się w aktach niniejszej sprawy nie wynika, aby choroba skarżącego uniemożliwiła mu złożenie wniosku we właściwym terminie.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowił, jak w sentencji.