Postanowienie NSA z 25 maja 2016 r., I OZ 433/16

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 25 maja 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 grudnia 2015 r., sygn. akt IV SA/Wa 3489/15 o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia skargi

Sprawa

w sprawie ze skargi A. K. na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] września 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: oddalić zażalenie.

Skład

Sędzia NSA Monika Nowicka przewodniczący

Uzasadnienie

A. K., wraz ze skargą na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z [...] września 2015 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji wniósł w dniu 26 października 2015 r. wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi.

Uzasadniając wniosek skarżący wskazywał, że skarga na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z [...] września 2015 r. została [...] października 2015 r. omyłkowo wysłana na adres: Minister Infrastruktury i Rozwoju, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa. Prawidłowym adresem jest natomiast: Minister Infrastruktury i Rozwoju, Chałubińskiego 4/6, 00-928 Warszawa. W załączeniu skarżący nadesłał kopertę, w której pierwotnie wysłana była skarga.

Oddalając ww. wniosek, Sąd Wojewódzki – powołując się na treść art. 86 i art. 87 p.p.s.a. – uznał, że skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu do dokonania ww. czynności.

Zdaniem Sądu, w sprawach, w których strona jest reprezentowana przez zawodowego pełnomocnika, to na pełnomocniku będącym profesjonalistą spoczywa obowiązek dokonywania czynności z należytą starannością. Strona postępowania działająca przez pełnomocnika ponosi wszelkie negatywne konsekwencje jego zaniedbań. Podniesione zatem we wniosku okoliczności nie świadczyły o braku winy w uchybieniu terminu. Nie można bowiem było uznać, że błędne zaadresowanie pisma, a następnie wysłanie go, było zdarzeniem nagłym czy też zdarzeniem niezależnym od pełnomocnika.

A. K., w zażaleniu złożonym na powyższe postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zakwestionował jego prawidłowość, wskazując, że zgodnie z pouczeniem wniósł skargę w zakreślonym terminie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, za pośrednictwem organu. Winę za niezłożenie skargi w terminie ponosi zaś pracownik Poczty Polskiej, który nawet nie podjął próby doręczenia przesyłki samodzielnie stwierdzając, że adresat jest nieznany. Brak jest również informacji aby odmówiono przyjęcia przesyłki. Z koperty jasno zaś wynika, że adresatem jest Minister Infrastruktury i Rozwoju, a listonosz miał obowiązek podjąć próbę doręczenia listu, ewentualnie awizować list w przypadku niezastania Ministra w miejscu wskazanym na kopercie.

Zdaniem skarżącego, podmiot znajdujący się pod wskazanym na kopercie adresem przekazałby pismo właściwemu organowi albo pouczyłby listonosza o właściwym adresie i list mógłby zostać przekazany właściwemu organowi w odpowiednim terminie.

Odpowiedź na zażalenie nie została wniesiona.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Natomiast zgodnie z art. 87 p.p.s.a. warunkami przywrócenia uchybionego terminu są: złożenie wniosku o przywrócenie terminu w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia, uprawdopodobnienie braku winy w uchybieniu terminu, równoczesne ze złożeniem wniosku o przywrócenie terminu dokonanie czynności uchybionej. Wszystkie te przesłanki muszą być spełnione łącznie, czyli niespełnienie chociażby jednej z nich powoduje, że uchybiony termin nie może zostać przywrócony.

Kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia należytej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Zatem w przypadku, gdy strona, uchybiając terminowi, dopuściła się chociażby lekkiego niedbalstwa, dokonana przez nią czynność pozostanie bezskuteczna, ponieważ przywrócenie terminu nie będzie w tej sytuacji dopuszczalne.

Artykuł 86 § 1 p.p.s.a. nie określa, według jakich kryteriów należy oceniać zachowanie strony. Ocena braku winy została pozostawiona uznaniu sądu. Daje to sądowi możliwość uwzględnienia wszystkich okoliczności, jakie uzna za istotne. W orzecznictwie i w literaturze prawniczej przyjmuje się, że kryterium braku winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu polega na dopełnieniu przez stronę szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Oceniając wystąpienie tej przesłanki sąd powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy.

Uwzględniając powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela stanowisko Sądu I instancji przedstawione w zaskarżonym postanowieniu, iż w rozpoznawanej sprawie skarżący nie uprawdopodobnił okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu do złożenia w niniejszym przypadku skargi. Należy w tym miejscu zauważyć, że nieprawidłowe zaadresowanie korespondencji zawierającej skargę, skutkujące niedoręczeniem jej za pośrednictwem organu do Sądu Wojewódzkiego w przewidzianym do dokonania tej czynności terminie, nie stanowiło okoliczności uzasadniającej wydanie odmiennego rozstrzygnięcia.

Bez wątpienia kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe w sytuacji, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Zatem o braku winy można mówić wyłącznie wtedy, gdy dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody, której strona nie mogła przezwyciężyć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Taka sytuacja nie miała miejsca w rozpatrywanej sprawie. Błędne zaadresowanie pisma przez pełnomocnika strony korespondencji w ww. ramach się nie mieści.

Odnosząc się do kwestii niedoręczenia przez operatora pocztowego przesyłki ze skargą należy wskazać, iż w art. 3 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe (Dz. U. z 2012 r. poz. 1529) ustawodawca zawarł definicję adresu i adresata, a także doręczenia. Zgodnie z pierwszą z wymienionych definicji adresem jest oznaczenie miejsca doręczenia przesyłki pocztowej wskazanego przez nadawcę albo oznaczenia miejsca ich zwrotu do nadawcy (pkt 1). Adresatem zaś jest podmiot wskazany przez nadawcę jako odbiorca przesyłki pocztowej (pkt 2). Z kolei doręczenie zdefiniowane zostało jako wydanie przesyłki adresatowi, a w przypadkach określonych prawem także innej osobie, lub przekazanie druku bezadresowego zgodnie z umową o świadczenie usługi pocztowej (pkt 4). Zgodnie natomiast z treścią art. 37 ust. 1 ustawy Prawo pocztowe, przesyłkę pocztową doręcza się adresatowi pod adresem wskazanym na przesyłce lub w umowie o świadczenie usługi pocztowej. Przesyłkę pocztową, której nie można doręczyć adresatowi, operator pocztowy, który zawarł z nadawcą umowę o świadczenie usługi pocztowej, zwraca nadawcy (art. 32 ust. 1 ustawy). Z przytoczonych przepisów wynika, że doręczyciel w pierwszej kolejności winien kierować się oznaczeniem adresata, który fizycznie może poświadczyć odbiór przesyłki. Dopiero, kiedy doręczenie przesyłki adresatowi staje się niemożliwe, np. z uwagi na nieprawidłowy adres, operator pocztowy obowiązany jest zwrócić przesyłkę nadawcy.

W sytuacji zatem, gdy operator pocztowy - z uwagi na umieszczone na przesyłce dane - nie mógł doręczyć jej Ministrowi Infrastruktury i Rozwoju pod wskazanym na korespondencji adresem, był on uprawniony do jej zwrotu nadawcy. Brak było zatem podstaw do przypisywania mu jakiejkolwiek winy w tym zakresie.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.