Postanowienie NSA z 28 września 2022 r., I OZ 435/22

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 28 września 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia C. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 maja 2022 r. sygn. akt I SA/Wa 1959/21

Sprawa

w sprawie ze skargi C. K. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 24 czerwca 2021 r. nr SZ.gn.624.9.2021 w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji postanawia uchylić zaskarżone postanowienie w całości i sprawę przekazać Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania

Skład

Sędzia NSA Maciej Dybowski przewodniczący

Uzasadnienie

Postanowieniem z 19 maja 2022 r. sygn. akt I SA/Wa 1959/21 (dalej postanowienie z 19 maja 2022 r.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę C. K. (dalej skarżący) na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 24 czerwca 2021 r. nr SZ.gn.624.9.2021 (dalej decyzja z 24 czerwca 2021 r.) w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji.

W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z 24 czerwca 2021 r., po rozpoznaniu wniosku skarżącego, utrzymał w mocy decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 27 stycznia 2021 r. nr GZ.gn.624.38.2017 (dalej decyzja z 27 stycznia 2021 r.) w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji. Z akt sprawy wynika, że decyzję z 24 czerwca 2021 r. doręczono skarżącemu skutecznie dnia 2 lipca 2021 r. Termin do wniesienia skargi upłynął dnia 2 sierpnia 2021 r. Dnia 7 sierpnia 2021 r. skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Sąd I instancji uznał, że skoro skarga została wniesiona 7 sierpnia 2021r., tj. 5 dni po upływie ustawowego terminu do jej wniesienia, to - na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r. poz. 329 [, zm. poz. 655]; dalej ppsa) - skargę należało odrzucić (k. 67-68 akt sądowych).

Zażalenie na postanowienie z 7 kwietnia 2022 r. złożył skarżący, reprezentowany przez r. pr. M. S., zaskarżając je w całości. Zaskarżonemu postanowieniu zrzucił naruszenie art. 58 § 1 pkt 2 w zw. z art. 86 § 1 oraz art. 87 § 1 i 3 ppsa przez odrzucenie skargi przed rozpatrzeniem prawidłowo wniesionego, za pośrednictwem organu, wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości (k. 92-93 akt sądowych).

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Sąd odrzuca skargę wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia (art. 58 § 1 pkt 2 ppsa). Skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie... (art. 53 § 1 ppsa). Skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ppsa).

Jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu (art. 86 § 1 zd. 1 ppsa). Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 ppsa). W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 ppsa). Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi (art. 87 § 3 ppsa). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 ppsa).

W tej sprawie bezsporne jest, że skarżący uchybił terminowi do złożenia skargi od decyzji II instancji. Z akt sprawy wynika, że - na skutek wniosku skarżącego z 5 października 2021 r. (k. 32-39 akt sądowych) - postanowieniem z 20 stycznia 2022 r. przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika (k. 32-34 akt sądowych I SPP/Wa 292/21). Punktem 4 zarządzenia z 20 stycznia 2022 r. I SPP/Wa 292/21 starszy referendarz sądowy polecił, m.in., by po uprawomocnieniu się powyższego postanowienia, wystąpić do właściwej rady okręgowej izby radców prawnych o wyznaczenie radcy prawnego dla skarżącego. Punkt 4 zarządzenia wykonano 27 kwietnia 2022 r. (k. 35 akt sądowych I SPP/Wa 292/21). Okręgowa Izba Radców Prawnych w Warszawie wyznaczyła r. pr. M. S. pełnomocnikiem z urzędu dla skarżącego dnia 4 maja 2022 r., zaś pismo w tym zakresie wpłynęło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie dnia 6 maja 2022 r., a do Wydziału I tego Sądu w dniu 9 maja 2022 r. (k. 59 akt sądowych). Nowo ustanowiony pełnomocnik z urzędu skarżącego r. pr. M. S. zapoznał się z aktami sprawy niezwłocznie - 9 maja 2022 r. (adnotacja Czytelni Akt WSA w Warszawie - strona wewnętrzna obwoluty wierzchniej akt sądowych). W tej sytuacji, w przekonaniu Naczelnego Sądu Administracyjnego, rację ma skarżący, że tego dnia pełnomocnik skarżącego dowiedział się o uchybieniu przez skarżącego terminowi do wniesienia skargi i że od tej daty należało liczyć 7-dniowy termin na złożenie ewentualnego wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Termin ten upływał zatem 16 maja 2022 r. o północy. Dnia 16 maja 2022 r. pełnomocnik skarżącego złożył, za pośrednictwem organu II instancji, wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, dołączając do niego skargę (k. 82-86 akt sądowych).

Dnia 16 maja 2022 r. pełnomocnik skarżącego nadał w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego pismo do Sądu I instancji, informujące o złożeniu, za pośrednictwem organu administracyjnego, wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Jednocześnie, pełnomocnik zwrócił się z uprzejmą prośbą o niepodejmowanie dalszych czynności w tej sprawie do czasu przekazania Sądowi wniosku przez organ. Pismo to wpłynęło do Sądu 18 maja 2022 r., zaś do Wydziału I 19 maja 2022 r. (k. 71-72 akt sądowych). Z tych względów za trafny należy uznać zarzut, że odrzucenie skargi przed rozpoznaniem prawidłowo złożonego wniosku o przywrócenie terminu do jej złożenia było przedwczesne. Wniosek ten winien był zostać rozpoznany w pierwszej kolejności. Ewentualne odrzucenie skargi mogłoby nastąpić dopiero po prawomocnej odmowie przywrócenia terminu do wniesienia skargi, co w tej sprawie nie nastąpiło. Sąd I instancji pospieszył się z wydaniem postanowienia w przedmiocie odrzucenia skargi z uwagi na jej złożenie po terminie. Istotne jest, że pełnomocnik skarżącego podjął działania w tej sprawie z należytą starannością, tj. zapoznał się z aktami sprawy niezwłocznie, jak i poinformował Sąd I instancji o złożeniu, za pośrednictwem organu, wniosku o przywrócenie terminu. Sąd I instancji, mając wiedzę, w jakiej dacie został wyznaczony nowy pełnomocnik z urzędu dla skarżącego i w jakiej dacie pełnomocnik ten zapoznał się z aktami sprawy, winien był przyjąć prawdopodobieństwo podjęcia przez pełnomocnika czynności w tej sprawie, polegającej na złożeniu wniosku o przywrócenie terminu. Była to bowiem jedyna czynność, którą pełnomocnik ten mógł podjąć w celu ochrony interesów skarżącego w tej sprawie. Mając świadomość, że doręczenia poleconych przesyłek pocztowych trwają przeważnie do kilku dni, Sąd I instancji nie powinien był odrzucać skargi w dniu 19 maja 2022 r., ponieważ czynność ta była w tym czasie przedwczesna. Dlatego zażalenie zasługuje na uwzględnienie.

Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 ppsa, uchylił zaskarżone postanowienie i sprawę przekazał Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania.