Uzasadnienie
M. P. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] czerwca 2015 r., nr [...], wydaną w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji.
Zarządzeniami z dnia 31 sierpnia 2015 r. skarżący został wezwany do usunięcia braków formalnych skargi – w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisów zarządzeń pod rygorem odrzucenia skargi – przez złożenie odpisu skargi oraz do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 200 zł.
Przesyłka zawierająca powyższe wezwania była dwukrotnie awizowana w dniu 8 września 2015 r. i 16 września 2015 r., a następnie zwrócona do nadawcy w dniu 24 września 2015 r. i uznana za doręczoną z dnia 22 września 2015 r. Na zwrotnym potwierdzeniu odbioru doręczyciel nie złożył swojego podpisu.
W dniu 8 października 2015 r. Oddział Finansowo-Budżetowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie potwierdził, że do dnia 6 października 2015 r. w dokumentach księgowych dotyczących opłat sądowych nie zidentyfikowano wpłaty do niniejszej sprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 15 października 2015 r., sygn. akt I SA/Wa 1483/15, odrzucił skargę – na podstawie art. 220 § 3 i art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej "p.p.p.s.a.") wskazując, że skarżący w zakreślonym 7 – dniowym terminie nie nadesłał odpisu skargi oraz nie uiścił wpisu od skargi, co skutkuje jej odrzuceniem.
Na powyższe postanowienie zażalenie wniósł M. P. zarzucając naruszenie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., art. 73 p.p.s.a., art. 141 § 4 p.p.s.a. oraz art. 220 § 3 pkt 1 p.p.s.a.
Skarżący wniósł o wszczęcie postępowania reklamacyjnego w stosunku do operatora pocztowego i wskazał, że taka sytuacja może stanowić naruszenie prawa do sądu skarżącego w ważnej dla niego sprawie dotyczącej mienia zabużańskiego. Podał, że regularnie odbiera przesyłki sądowe, zaś w niniejszej sprawie nie miał żadnej informacji o awizowaniu korespondencji z sądu. Zaznaczył, że o rzekomej przesyłce dowiedział się dopiero z treści postanowienia Sądu. Odrzucenie skargi uważa za niezasadne, gdyż nie może ponosić konsekwencji nieprawidłowego działania operatora pocztowego. Tym samym – w jego ocenie – nie można również przyjąć, że przesyłka została mu prawidłowo doręczona, skoro nawet nie wiedział o jej awizowaniu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 73 § 1 p.p.s.a. w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65 - 72 p.p.s.a., pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w § 2. Zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy, w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe (art. 73 § 2 p.p.s.a.). W przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy (art. 73 § 3 p.p.s.a.). Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1 (art. 73 § 4 p.p.s.a.). Przyjmuje się, że po upływie ostatniego dnia terminu, o którym mowa w art. 73 § 3 p.p.s.a., ustanawia się tzw. fikcję prawną doręczenia. Oznacza to, że skuteczność doręczenia dokonanego w tym trybie zależy w szczególności od prawidłowego zawiadomienia adresata o pozostawieniu pisma, które może być odebrane. Domniemanie doręczenia pisma nie nastąpi zatem w razie niespełnienia warunków określonych w art. 73 § 2 i § 3 p.p.s.a. i nie wywoła skutków prawnych dla strony dokonującej czynności procesowej.
Wskazać należy, że sąd dokonuje doręczeń przez operatora pocztowego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe (Dz. U. z 2012 r., poz. 1529) przez swoich pracowników lub przez inne upoważnione przez sąd osoby lub organy (art. 65 § 1 p.p.s.a.). Do doręczania pism w postępowaniu sądowym przez operatora pocztowego, stosuje się tryb doręczania pism sądowych w postępowaniu cywilnym, jeżeli przepisy niniejszego rozdziału nie stanowią inaczej (art. 65 § 2 p.p.s.a.). Zastosowanie znajdą więc przepisy, wydanego na podstawie art. 131 § 2 K.p.c., rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 12 października 2010 r. w sprawie szczegółowego trybu i sposobu doręczania pism sądowych w postępowaniu cywilnym (Dz. U. z 2015 r. poz. 1222).
Stosownie do § 2 ust. 1 i 2 powołanego rozporządzenia, pismo sądowe jest wysyłane jako przesyłka polecona za potwierdzeniem odbioru, do której dołącza się formularz potwierdzenia odbioru, zgodnie ze wzorem zamieszczonym w załączniku nr 1 do rozporządzenia. W przypadku niezastania adresata w domu, doręczający sporządza zawiadomienie o pozostawieniu przesyłki, wskazując w nim placówkę pocztową operatora lub urząd gminy, z którego przesyłkę należy odebrać w ciągu siedmiu dni, licząc od dnia następnego po dniu pozostawienia zawiadomienia. Zawiadomienie to pozostawia w drzwiach mieszkania adresata lub w oddawczej skrzynce pocztowej (§ 6 ust. 2 rozporządzenia). Po pozostawieniu zawiadomienia o możliwości odbioru przesyłki we właściwej placówce pocztowej operatora lub właściwym urzędzie gminy, doręczający dokonuje adnotacji o niedoręczeniu przesyłki na formularzu potwierdzenia odbioru oraz adnotacji "awizowano dnia" na stronie adresowej niedoręczonej przesyłki i składa swój podpis, następnie oddaje przesyłkę niezwłocznie do właściwej placówki pocztowej operatora lub właściwego urzędu gminy (§ 7 ust. 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia). Jeżeli osoba uprawniona nie zgłosi się po odbiór przesyłki złożonej w placówce pocztowej operatora w terminie, o którym mowa w § 7 ust. 3 rozporządzenia, placówka pocztowa operatora: 1) sporządza powtórne zawiadomienie o możliwości jej odbioru w terminie kolejnych siedmiu dni, licząc od dnia następnego po dniu pozostawienia zawiadomienia, które doręczający niezwłocznie pozostawia w drzwiach adresata lub w oddawczej skrzynce pocztowej;
- zaznacza dokonanie powtórnego zawiadomienia na adresowej stronie niedoręczonej przesyłki z adnotacją "awizowano powtórnie dnia" i podpisem;
- przechowuje przesyłkę przez okres siedmiu dni, licząc od dnia następnego po dniu pozostawienia powtórnego zawiadomienia (§ 8 ust. 2 rozporządzenia). Przesyłkę niepodjętą placówka pocztowa operatora opatruje na stronie adresowej adnotacją "nie podjęto w terminie" oraz odciskiem datownika i wraz z formularzem potwierdzenia odbioru odsyła sądowi wysyłającemu niezwłocznie po upływie ostatniego dnia do odbioru przesyłki (§ 10 rozporządzenia).
W niniejszej sprawie przesyłka sądowa z wezwaniem do uzupełnienia braków formalnych skargi, adresowana do M. P. nie została doręczona w sposób odpowiadający powołanym wyżej przepisom regulującym doręczanie pism sądowych. Analiza przesyłki zawierającej wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi wskazuje, że pierwsze awizo nastąpiło w dniu 8 września 2015 r., zaś drugie w dniu 16 września 2015 r. Jak wynika z akt, na zwrotnym poświadczeniu odbioru doręczyciel dokonał adnotacji o tym gdzie umieszczono zawiadomienie o pozostawieniu przesyłki, brak jest natomiast podpisu doręczyciela. Nie można więc przyjąć, tak jak to uczynił Sąd I instancji, że przesyłka ta została doręczona skarżącemu na podstawie art. 73 p.p.s.a. w trybie doręczenia zastępczego z dniem 22 września 2015 r., co w konsekwencji spowodowało odrzucenie skargi z powodu nieuzupełnienia jej braków formalnych.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wobec wskazanych wyżej nieścisłości tj. braku podpisu doręczyciela na zwrotnym poświadczeniu odbioru oraz zakwestionowania przez skarżącego faktu doręczenia mu przesyłki, Sąd I instancji powinien dążyć do rozwiania wszelkich wątpliwości (np. poprzez przeprowadzenie postępowania reklamacyjnego), których to wątpliwości nie należy interpretować na niekorzyść skarżącego w myśl konstytucyjnie zagwarantowanego prawa do sądu.
Należy zatem należy uznać, że w niniejszej sprawie wezwanie do usunięcia braków formalnych skargi nie zostało prawidłowo doręczone skarżącemu, nie było zatem podstawy do przyjęcia, że nie usunął on tych braków.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.