Postanowienie NSA z 29 maja 2019 r., I OZ 441/19

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 29 maja 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia T.S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 5 czerwca 2018 r., sygn. akt II SA/Gd 514/17 o odrzuceniu skargi kasacyjnej

Od orzeczenia

od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 13 lutego 2018 r., sygn. akt II SA/Gd 514/17

Skład

sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz przewodniczący

Sprawa

w sprawie ze skargi T.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] czerwca 2017 r., nr [...] w przedmiocie opłaty adiacenckiej postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 13 lutego 2018 r., sygn. akt II SA/Gd 514/17, po rozpoznaniu skargi T.S., uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] czerwca 2017 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy [...] z dnia [...] stycznia 2017 r. oraz zasądził od organu na rzecz skarżącego kwotę 1017 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Od powyższego wyroku skargę kasacyjną złożył T.S., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika. Z uwagi na braki fiskalne i formalne skargi kasacyjnej, Przewodniczący Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku zarządzeniami z dnia 13 kwietnia 2018 r. wezwał pełnomocnika skarżącego kasacyjnie do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej oraz do usunięcia braków formalnych skargi kasacyjnej poprzez podpisanie skargi kasacyjnej, nadesłanie 1 dodatkowego egzemplarza odpisu skargi kasacyjnej poświadczonego za zgodność z oryginałem oraz złożenie wniosku o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie lub oświadczenia o zrzeczeniu się rozprawy wraz z odpisem tego pisma. W wezwaniach pouczono, że ich niewykonanie w terminie 7 dni od dnia doręczenia skutkować będzie odrzuceniem skargi kasacyjnej. Wezwania zostały doręczone adresatowi w dniu 30 kwietnia 2018 r. W zakreślonym terminie pełnomocnik skarżącego kasacyjnie przedłożył podpisany egzemplarz skargi kasacyjnej, odpis skargi kasacyjnej, pismo, w którym zawnioskowano o rozpoznanie sprawy na rozprawie. Uiszczono również wpis. Nie został natomiast złożony odpis pisma z wnioskiem o rozpoznanie sprawy na rozprawie.

Z tych też względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z dnia 5 czerwca 2018 r., działając na podstawie art. 178 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej jako "P.p.s.a."), odrzucił wniesioną skargę kasacyjną, z uwagi na nieuzupełnienie braków formalnych skargi kasacyjnej.

Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł T.S. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił naruszenie:

1. art. 178 w zw. z art. 176 § 2 P.p.s.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie będące konsekwencją błędnego przyjęcia, że nieuzupełnienie braku formalnego skargi kasacyjnej przez niedołączenie odpisu pisma zawierającego wniosek o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie stanowi brak istotny, skutkujący jej odrzuceniem;
2. art. 47 § 1 w zw. z art. 49 § 1 P.p.s.a. przez ich niezastosowanie, tj. przez brak wezwania skarżącego do usunięcia braku formalnego pisma z dnia 7 maja 2018 r. czyli złożenia odpisu pisma zawierającego wniosek o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie, ponieważ wystosowanie takiego wezwania w zarządzeniu z dnia 16 kwietnia 018 r. było przedwczesne, tym samym brak wykonania tego wezwania we wskazanym zakresie nie mógł skutkować odrzuceniem skargi kasacyjnej;
3. art. 45, art. 77 ust. 2 i art. 78 Konstytucji RP przez pozbawienie strony możliwości merytorycznego rozpoznania sprawy przez Sąd, w sytuacji gdy brak pisma z dnia 7 maja 2018 r. nie stanowił istotnego braku formalnego skargi, a sprawa mogła otrzymać prawidłowy bieg.

Wskazując na powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do dalszego prowadzenia.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.

W art. 176 P.p.s.a. zostały określone elementy, jakie musi spełniać skarga kasacyjna. W szczególności skarga kasacyjna powinna czynić zadość wymaganiom przewidzianym dla pisma strony oraz zawierać wniosek o jej rozpoznanie na rozprawie albo oświadczenie o zrzeczeniu się rozprawy (zob. art. 176 § 2 P.p.s.a.). Zgodnie z art. 177a P.p.s.a., jeżeli skarga kasacyjna nie spełnia wymagań przewidzianych w art. 176, innych niż przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, przewodniczący wzywa stronę do usunięcia braków w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia skargi. Natomiast na mocy art. 178 P.p.s.a. wojewódzki sąd administracyjny ma obowiązek odrzucenia na posiedzeniu niejawnym skargi kasacyjnej, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie.

Złożona w niniejszej sprawie skarga kasacyjna nie zawierała wniosku o rozpoznanie jej na rozprawie lub oświadczenia o zrzeczeniu się rozprawy. Stanowiło to brak formalny skargi podlegający uzupełnieniu w postępowaniu naprawczym określonym w art. 177a P.p.s.a. Wobec tego Przewodniczący Wydziału prawidłowo zarządzeniem z dnia 13 kwietnia 2018 r. wezwał skarżącego kasacyjnie do uzupełnienia tego braku formalnego w terminie 7 dni i pod rygorem odrzucenia skargi kasacyjnej. Natomiast bezpodstawne było, w dacie wydania powyższego zarządzenia, wezwanie strony do uzupełnienia braku formalnego skargi kasacyjnej poprzez złożenie odpisu wniosku o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie lub oświadczenia o zrzeczeniu rozprawy. W dacie zarządzenia z dnia 13 kwietnia 2018 r. skarga kasacyjna obarczona była bowiem brakiem formalnym, który polegał na niezamieszczeniu w niej wniosku o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie lub oświadczenia o zrzeczeniu się rozprawy. Tym samym w sprawie, nie zaistniały podstawy do wezwania skarżącego kasacyjnie - niejako "na zapas" - do nadesłania odpisu wniosku lub oświadczenia i to pod rygorem odrzucenia skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko WSA, że – co do zasady – niezałączenie przez stronę odpisu pisma zawierającego wniosek o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie stanowi brak formalny skargi kasacyjnej, który podlega uzupełnieniu w trybie art. 177a P.p.s.a. Niemniej jednak w niniejszej sprawie taki brak formalny wystąpił dopiero w dniu 7 maja 2018 r., to jest w dacie złożenia przez pełnomocnika skarżącego kasacyjnie pisma, w którym został zawarty wniosek o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie. Dopiero stwierdzenie, że wspomniane pismo złożono bez jego odpisu dla strony przeciwnej, dawało podstawę do wezwania pełnomocnika strony do uzupełnienia takiego braku formalnego skargi kasacyjnej. Wystosowanie natomiast takiego wezwania w zarządzeniu z dnia 13 kwietnia 2018 r. było przedwczesne i wobec tego brak wykonania tego wezwania we wskazanym zakresie nie mógł skutkować odrzuceniem skargi kasacyjnej.

Należy podkreślić, że przepisy P.p.s.a. nie upoważniają przewodniczącego do wzywania strony do uzupełnienia braku formalnego, który jeszcze nie wystąpił. Postępowanie naprawcze określone w art. 177a P.p.s.a. stanowi bowiem reakcję na stwierdzony brak formalny skargi kasacyjnej, a nie jest środkiem do usuwania braków formalnych, które mogą wystąpić w przyszłości.

Rozpoznając ponownie sprawę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku powinien na podstawie art. 177a P.p.s.a. wezwać pełnomocnika wnoszącego skargę kasacyjną do uzupełnienia braku formalnego skargi kasacyjnej przez złożenie odpisu pisma zawierającego wniosek o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie, zakreślając określony w tym przepisie termin i rygor.

Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a. postanowił jak w sentencji.